Cô bước vào với chiếc kính râm khổ lớn và một sự im lặng khó đoán. Không chào hỏi, không giới thiệu. Chỉ lặng lẽ tiến đến tấm toan, chấm cọ vào màu đỏ, rồi đen, rồi xanh, và bắt đầu vẽ. Hai mươi phút sau, nước mắt rơi xuống, hòa vào lớp sơn đang còn ướt.
Không ai hỏi vì sao. Họ chỉ lặng lẽ tiếp tục vẽ. Đây không phải một buổi trị liệu—ít nhất là không theo cách truyền thống.
Đây là một “buổi vẽ để xoa dịu sau chia tay”, một trong vô số hoạt động tương tự đang nở rộ ở các thành phố và trong các cộng đồng trực tuyến khắp thế giới. Hóa ra, biến nỗi đau thành màu sắc lại có sức mạnh hơn nhiều so với việc trút bầu tâm sự trong nhóm chat—hay âm thầm theo dõi ảnh du lịch của người cũ.
Vì sao trái tim tan vỡ tìm đến một tấm toan
Nỗi đau tình cảm thường bị xem nhẹ như “chuyện ai rồi cũng phải trải qua”. Nhưng bất kỳ ai từng nếm trải đều hiểu nó có thể rất thật, rất mang tính cơ thể: lo âu, mất ngủ, cảm giác mọi ý nghĩa trong đời bỗng sụp đổ. Và đó là khi những buổi vẽ sau chia tay xuất hiện. Chúng không nhằm tạo ra những bức tranh hoàn hảo, mà để buông bỏ, để xử lý dòng cảm xúc đang cuộn trào. Người tham gia được mời gọi thể hiện cảm xúc bằng hình ảnh—không cần chút kỹ năng hội họa nào. Giận dữ, tiếc nuối, hoài niệm—tất cả đều có thể đặt lên toan.
Sự lan rộng nhanh chóng của những buổi vẽ này xuất phát từ việc chúng đáp ứng ba nhu cầu con người khao khát nhất khi tan vỡ: không gian, sự thừa nhận, và khả năng biểu đạt.
Thứ nhất, một không gian để cảm mà không cần phải chữa: Không ai bảo bạn “phải mạnh mẽ lên” hay “vui vẻ lại đi”. Bạn chỉ cần có mặt, và cảm—bằng đôi tay và đôi mắt, thay vì phải cật lực tìm lời diễn tả.
Thứ hai, sự thừa nhận không lời: Bạn không cần giải thích vì sao mình buồn. Không phải biện minh cho quyết định của bản thân. Cây cọ chẳng cắt ngang lời, cũng chẳng phán xét điều gì.
Thứ ba, biểu đạt mà không phải trình diễn: Bạn không vẽ để được khen. Không vẽ để đăng lên đâu đó. Đây là một điều gì đó lộn xộn, riêng tư và hoàn toàn rời khỏi thế giới trực tuyến—có lẽ là lần đầu tiên sau nhiều tuần lễ.
Nghệ thuật như cảm xúc, không phải thẩm mỹ
Nhiều người tránh xa hội họa vì nghĩ mình “không biết vẽ”. Nhưng những buổi vẽ này đảo ngược hoàn toàn quan niệm đó. Bạn không tạo ra một tác phẩm cho người khác ngắm. Bạn dùng nghệ thuật để cảm nhận chính mình.
Hãy nghĩ mà xem: nỗi đau chia tay là một mớ hỗn độn. Suy nghĩ va đập. Cảm xúc xô nhau mà chẳng theo một trật tự nào. Trò chuyện có thể giúp, nhưng lời nói thì tuyến tính, còn nghệ thuật lại hỗn độn và chính điều đó mới làm dịu được cơn xoáy cảm xúc trong lòng. Bạn có thể nguệch ngoạc, bôi xóa, xé giấy, chồng lớp màu. Bạn được phép không rõ ràng, không rành mạch.
Có người vẽ những vật gợi nhớ người cũ. Có người vẽ điều mình từng mong đợi ở mối quan hệ ấy. Có người chọn hoàn toàn trừu tượng chỉ còn màu sắc và chuyển động. Một người từng chia sẻ rằng họ vẽ đi vẽ lại cùng một hình “cho đến khi nỗi buồn tự nó kiệt sức”.
Hội họa có thật sự giúp ta chữa lành?
Nó sẽ không xóa sạch mọi nỗi đau. Nhưng nó dịch chuyển điều gì đó trong ta. Và đôi khi, chỉ một chuyển động rất nhỏ cũng đủ để ta có thể bắt đầu bước tiếp.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc biểu đạt bằng sáng tạo có thể làm giảm lo âu, điều hòa cảm xúc và thậm chí cải thiện giấc ngủ. Nhưng thật ra, bạn chẳng cần đến bất kỳ công trình khoa học nào để hiểu cảm giác khi hoàn thành một bức vẽ và thấy nỗi đau của mình hiện ra—ở bên ngoài cơ thể, thay vì bị mắc kẹt trong lồng ngực.
Những người tham gia thường kể rằng họ cảm nhận được:
• Một sự giải phóng cảm xúc
• Ít bị cuốn vào những vòng lặp suy nghĩ tiêu cực
• Sự rõ ràng hơn về cảm xúc và điều họ muốn làm tiếp theo
• Một chút tự hào—nhỏ thôi, nhưng rất thật
Muốn thử không? Đây là cách
Bạn không cần đợi đến một buổi hướng dẫn chính thức. Bạn có thể tự làm, hoặc rủ vài người bạn cũng đang trải qua những điều tương tự. Dưới đây là cách tạo một “nghi thức nghệ thuật chữa lành” nho nhỏ:
1. Tạo một không gian không áp lực: Thắp nến, bật nhạc, chuẩn bị giấy, tạp chí cũ, màu vẽ—bất cứ thứ gì bạn có.
2. Chọn một cảm xúc để bắt đầu: Buồn? Giận? Nhẹ nhõm? Bạn không cần nói thành lời—chỉ cần vẽ từ cảm xúc đó.
3. Dùng màu sắc một cách tự do: Đừng nghĩ về đẹp hay xấu. Hãy nghĩ về sự chân thật. Hãy để bàn tay đi nhanh hơn lý trí.
4. Đừng cố giải thích: Khi hoàn thành, bạn không cần chia sẻ hay biện minh. Mục đích không phải để “trình diễn”, mà để “nhìn thấy”.
5. Giữ lại điều chạm đến bạn: Có người đốt hoặc xé bức tranh như một lời tạm biệt. Có người giữ lại như minh chứng rằng họ đã vượt qua. Hãy làm điều khiến bạn thấy đúng với lòng mình.
Nỗi đau không cần phải đẹp
Chia tay không chỉ là một kết thúc. Nó là cuộc đối mặt với những cảm xúc thô ráp nhất của chính mình. Nghệ thuật không giải quyết mọi thứ, nhưng nó cho những cảm xúc đó một hình dạng. Và đôi khi, chỉ cần vậy thôi là đủ để ta thở nhẹ hơn.
Vì thế, lần tới khi trái tim nặng trĩu và lời nói cạn kiệt, hãy thử cầm cọ lên. Không phải để vẽ nên điều gì đẹp đẽ mà để khiến cảm xúc của bạn đủ rõ ràng để có thể buông tay.
