Nghe có vẻ như chuyện hoang đường: bước vào một nhà kính ấm áp ở Iceland, xung quanh là cây chuối và cà chua trong khi tuyết rơi bên ngoài. Nhưng đó lại là cuộc sống thực tế trên hòn đảo núi lửa nằm ngay dưới Vòng Bắc Cực.

Ở đây, nhiệt độ từ sâu bên trong lòng đất giúp trồng được các loại cây trồng nhiệt đới ở một trong những nơi lạnh nhất hành tinh.

Bí mật dưới chân Iceland

Iceland nằm trên một nguồn năng lượng tự nhiên. Hòn đảo nằm giữa hai mảng kiến ​​tạo, khiến nó trở thành một trong những nơi có hoạt động địa nhiệt mạnh nhất trên Trái Đất. Các lỗ thông hơi, mạch nước phun và suối nước nóng bao phủ toàn bộ cảnh quan, cung cấp nguồn nhiệt tái tạo liên tục. Thay vì để nó thoát ra ngoài, người Iceland đã học cách sử dụng nguồn năng lượng ngầm này để sưởi ấm nhà cửa, sản xuất điện và—đáng ngạc nhiên nhất—trồng trọt lương thực.

Nhà kính hoạt động nhờ núi lửa. Tại những thị trấn như Hveragerði, thường được gọi là "Làng Nhà kính", nhiệt địa nhiệt làm ấm những mái vòm kính khổng lồ chứa đầy chuối, cà chua và cà phê. Các đường ống dẫn hơi nước nóng từ các bể chứa ngầm trực tiếp vào hệ thống nhà kính, duy trì nhiệt độ trong nhà ổn định khoảng 25°C ngay cả trong bão tuyết.

Ánh sáng được cung cấp bởi năng lượng sạch. Vì ngày mùa đông ở Iceland ngắn, đèn LED chạy bằng điện địa nhiệt cung cấp cho cây trồng ánh sáng cần thiết để quang hợp. Sự kết hợp giữa nhiệt tự nhiên và ánh sáng mặt trời nhân tạo này tạo ra một tiểu khí hậu nhiệt đới ở Bắc Cực.

Biến nhiệt thành thu hoạch

Mỗi giọt nhiệt đều được tái sử dụng. Các hệ thống địa nhiệt ở Iceland hoạt động như một vòng tuần hoàn khép kín. Nước được đun nóng sâu dưới lòng đất trước tiên sẽ quay các tuabin để tạo ra điện. Thay vì bị thải bỏ, nước nóng còn lại sau đó được dẫn vào nhà kính để làm ấm sàn nhà và hệ thống điều hòa. Không có gì bị lãng phí.

Thiết kế thông minh đồng nghĩa với việc giảm thiểu chất thải. Bên trong những nhà kính này, các kỹ sư sử dụng hệ thống độ ẩm khép kín, nơi hơi ẩm từ cây trồng ngưng tụ trên kính, được thu thập và tái sử dụng để tưới tiêu. Hệ thống này tiết kiệm cả năng lượng và nước, đặc biệt quan trọng ở những khu vực biệt lập.

Cây trồng sạch, không hóa chất. Vì môi trường được bịt kín và kiểm soát chặt chẽ, sâu bệnh hiếm khi xâm nhập. Nông dân sử dụng các giải pháp tự nhiên như bọ rùa để diệt trừ sâu bệnh thay vì phun thuốc hóa học. Kết quả: rau vừa tươi vừa không có hóa chất.

Chuối ở Bắc Cực ư?

Đúng vậy, nó là thật—chỉ là không phải để bán. Iceland từng có một số nhà kính trồng chuối địa nhiệt. Ngày nay, chỉ còn lại một nhà kính, do Đại học Nông nghiệp Iceland quản lý để phục vụ nghiên cứu. Mặc dù không được sản xuất thương mại, nhưng những quả chuối này cho thấy điều gì có thể xảy ra khi công nghệ kết hợp với năng lượng của thiên nhiên.

Cà chua chiếm vị trí nổi bật. Tại những nơi như Friðheimar ở Reykholt, các trang trại cà chua địa nhiệt phát triển quanh năm. Du khách có thể dùng bữa bên trong nhà kính, ngắm nhìn ong thụ phấn cho cây trong khi thưởng thức súp cà chua được làm từ vụ thu hoạch buổi sáng hôm đó. Đó là một ví dụ tuyệt đẹp về sự kết hợp giữa khoa học và tính bền vững.

Hơn cả ẩm thực—một trải nghiệm. Những nhà kính này đã trở thành điểm thu hút khách du lịch. Mọi người đến đây không chỉ để thưởng thức sản phẩm mà còn để trải nghiệm sự ấm áp và cuộc sống giữa khung cảnh tuyết phủ của Iceland. Sự thành công của canh tác địa nhiệt đã biến nông nghiệp thành một hình thức kể chuyện văn hóa.

Bài học cho một thế giới đang nóng lên

Năng lượng địa phương, thực phẩm địa phương. Bằng cách dựa vào nguồn nhiệt tự nhiên của trái đất, Iceland giảm cả lượng nhiên liệu sử dụng và nhập khẩu. Điều này tạo ra một hệ thống lương thực bền vững, có thể truyền cảm hứng cho các khu vực khác đang phải đối mặt với khí hậu lạnh giá hoặc khó lường.

Tư duy vòng tròn khép kín. Mô hình địa nhiệt cho thấy cách tái chế năng lượng và tài nguyên - nhiệt, nước và thậm chí cả ánh sáng - có thể xây dựng một tương lai bền vững hơn cho nông nghiệp. Vấn đề không chỉ nằm ở việc chúng ta trồng trọt những gì, mà còn ở việc chúng ta trồng trọt một cách thông minh như thế nào.

Đổi mới sinh ra từ thử thách. Thay vì chống chọi với môi trường khắc nghiệt, người Iceland đã đón nhận nó. Sự sẵn sàng thử nghiệm của họ - sử dụng núi lửa để trồng trái cây nhiệt đới - chứng minh rằng sự sáng tạo và tính bền vững có thể song hành.

Một suy nghĩ ấm áp để kết thúc

Bên dưới bề mặt băng giá của Iceland, nhịp đập trái đất vẫn luôn rực sáng. Chính hơi ấm ấy thắp sáng đèn điện, sưởi ấm nhà cửa, và nuôi dưỡng những loài cây lẽ ra không thể sống sót ở nơi xa xôi về phía bắc như vậy. Đó là lời nhắc nhở rằng giải pháp cho những vấn đề lớn nhất của chúng ta thường nằm ngay dưới chân chúng ta - chờ đợi một ai đó đủ tò mò để biến hơi nước thành vị ngọt.