Truyền thông đóng vai trò trung tâm trong việc định hình cách chúng ta nhìn nhận về các vận động viên, đặc biệt là vận động viên nữ.
Từ các sự kiện thể thao được truyền hình trực tiếp cho đến các nền tảng mạng xã hội, hình ảnh của phụ nữ trong thể thao thường được thể hiện theo những cách phản ánh và củng cố các định kiến xã hội về giới.
Trong khi vận động viên nam thường được tôn vinh vì thành tích, sức mạnh và tinh thần cạnh tranh, thì vận động viên nữ đôi khi lại bị giảm thiểu chỉ còn ở vẻ bề ngoài hoặc bị gán vào các khuôn mẫu giới truyền thống. Sự khác biệt này trong cách thể hiện không chỉ ảnh hưởng đến cách công chúng nhìn nhận phụ nữ trong thể thao, mà còn tác động đến các nhà tài trợ, tổ chức thể thao và cả những cô gái trẻ đang nuôi mơ ước trở thành vận động viên.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cách truyền thông thể hiện hình ảnh phụ nữ trong thể thao, những thách thức họ đối mặt, và ảnh hưởng của truyền thông đến sự nghiệp cũng như cách công chúng nhìn nhận thể thao nữ.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng sẽ bàn đến những thay đổi cần có để hướng đến một cách thể hiện công bằng và truyền cảm hứng hơn dành cho vận động viên nữ.
1. Định Kiến Giới Và Sự Tình Dục Hóa Hình Ảnh Vận Động Viên Nữ
Một chủ đề lặp đi lặp lại trong cách truyền thông mô tả vận động viên nữ là tập trung vào ngoại hình hơn là năng lực thể thao. Phụ nữ trong thể thao thường bị tình dục hóa, điều mà vận động viên nam hiếm khi gặp phải — từ trang phục, vóc dáng cho đến đời sống cá nhân đều bị chú ý hơn cả thành tích thi đấu. Ví dụ, các bản tin thể thao có xu hướng bình luận về “vẻ ngoài” của nữ vận động viên tennis hay thể dục dụng cụ thay vì phân tích kỹ năng hoặc kết quả thi đấu của họ.
Trong nhiều trường hợp, truyền thông thích nhấn mạnh sự nữ tính hơn là thành tích thể thao, chẳng hạn như vai trò làm mẹ, làm vợ hoặc gu thời trang của vận động viên, thay vì nói về chiến thắng hoặc quá trình tập luyện khắc nghiệt của họ. Cách thể hiện này duy trì những khuôn mẫu lỗi thời, trong đó phụ nữ được đánh giá chủ yếu qua ngoại hình hoặc vai trò gia đình. Kết quả là, những thành tựu thể thao thực sự của họ thường bị lu mờ trước những yếu tố không liên quan.
2. Thiếu Vắng Sự Bao Phủ Truyền Thông Cho Thể Thao Nữ
Một vấn đề đáng kể khác là sự thiếu hụt nghiêm trọng về lượng tin tức và thời lượng phát sóng dành cho thể thao nữ.mTrong khi các môn thể thao nam như bóng đá, bóng rổ hay bóng bầu dục được đưa tin liên tục và chi tiết, thì thể thao nữ thường bị xem nhẹ hoặc chỉ xuất hiện trong các chương trình phụ. Sự chênh lệch này không chỉ là vấn đề tần suất xuất hiện, mà còn là vấn đề giá trị:
khi thể thao nữ ít được phát sóng hơn, công chúng sẽ mặc định xem nó là kém quan trọng hơn.
Ví dụ, các kênh thể thao lớn chỉ dành một phần rất nhỏ thời lượng cho các giải đấu của nữ, khiến chúng thiếu sự chú ý và công nhận.
Hệ quả là cơ hội tài trợ, mức thu nhập và khả năng được ghi nhận của vận động viên nữ đều thấp hơn đáng kể so với nam giới. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, khiến các cô gái trẻ khó nhìn thấy hình mẫu để noi theo, từ đó ngại dấn thân vào thể thao chuyên nghiệp.
1. Sự Chênh Lệch Trong Cơ Hội Tài Trợ
Cách truyền thông bất bình đẳng trong việc đưa tin về vận động viên nữ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội tài chính của họ. Khi truyền thông không dành sự quan tâm và thời lượng tương xứng, các nhà tài trợ ít có động lực đầu tư vào thể thao nữ. Điều này kéo theo thu nhập và sự nghiệp của vận động viên nữ bị ảnh hưởng lâu dài.
Trong khi các vận động viên nam ở những môn nổi tiếng như bóng đá hoặc bóng rổ thường nhận hợp đồng tài trợ trị giá hàng triệu đô la, thì vận động viên nữ ở cùng trình độ hoặc thành tích tương đương lại khó nhận được tài trợ hoặc mức đãi ngộ tương xứng. Sự chênh lệch này không chỉ bắt nguồn từ thiếu độ phủ truyền thông, mà còn từ định kiến ngầm của các thương hiệu về “giá trị thương mại” của vận động viên nữ. Khi họ xuất hiện ít hơn trên truyền hình, các nhãn hàng ít coi họ là cơ hội đầu tư tiềm năng, từ đó làm giảm sức ảnh hưởng và thu nhập của họ.
2. Vai Trò Của Những Người Vận Động Cho Quyền Lợi Nữ Vận Động Viên
Dù bị thiếu bao phủ truyền thông, một số vận động viên nữ và tổ chức đã mạnh mẽ lên tiếng. Những cái tên như Serena Williams hay Megan Rapinoe đã sử dụng tầm ảnh hưởng của mình để thách thức cách truyền thông mô tả phụ nữ trong thể thao, đồng thời kêu gọi sự công bằng và tôn trọng. Họ không chỉ đấu tranh bằng lời nói, mà còn dẫn đầu trong việc thay đổi cách nhìn của công chúng, giúp thể thao nữ được chú ý và tài trợ nhiều hơn.
Bên cạnh đó, các tổ chức như The Women's Sports Foundation cũng đang nỗ lực không ngừng để nâng cao nhận thức về bất bình đẳng giới trong thể thao và thúc đẩy sự đại diện công bằng hơn cho phụ nữ.
1. Tôn Vinh Năng Lực Thay Vì Ngoại Hình
Để tạo ra một môi trường truyền thông công bằng hơn, điều quan trọng là tập trung vào năng lực thể thao của phụ nữ thay vì ngoại hình của họ. Vận động viên nữ xứng đáng được ghi nhận vì tài năng, sức mạnh và sự cống hiến, chứ không phải vì trang phục hay kiểu tóc. Các bài viết, chương trình và bình luận thể thao nên nhấn mạnh thành tích, kỹ năng và kỷ lục, thay vì ngoại hình hoặc đời sống cá nhân. Khi truyền thông chuyển trọng tâm sang năng lực, họ có thể định hình lại nhận thức của công chúng, giúp tôn vinh giá trị thật của thể thao nữ. Bằng cách chấm dứt việc khách thể hóa hình ảnh phụ nữ, truyền thông sẽ truyền cảm hứng cho thế hệ vận động viên nữ kế tiếp.
2. Đại Diện Bình Đẳng Trên Các Phương Tiện Truyền Thông
Việc tăng thời lượng và không gian truyền thông dành cho thể thao nữ là bước quan trọng để đạt được sự cân bằng giới. Các vận động viên nữ cần được tiếp cận với cùng nền tảng và cơ hội quảng bá như nam giới. Những kênh thể thao lớn nên đầu tư nghiêm túc vào việc phát sóng các giải đấu nữ, đồng thời xây dựng các chương trình kể lại câu chuyện, thử thách và thành công của họ. Khi thể thao nữ trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn, công chúng sẽ xem nữ vận động viên như những người bình đẳng trong làng thể thao chuyên nghiệp. Điều này không chỉ truyền cảm hứng cho các cô gái trẻ, mà còn tạo nền tảng cho một thế hệ thể thao đa dạng và tự tin hơn.
3. Mạng Xã Hội – Công Cụ Thay Đổi Cán Cân
Mạng xã hội đã trở thành công cụ mạnh mẽ giúp vận động viên nữ tự kể câu chuyện của mình. Những gương mặt như Naomi Osaka, Simone Biles hay Elena Delle Donne đã tận dụng Instagram, Twitter, YouTube để chia sẻ trải nghiệm, nói lên tiếng nói của họ và thách thức định kiến truyền thông. Cách tiếp cận này giúp phụ nữ trong thể thao kết nối trực tiếp với người hâm mộ, xây dựng thương hiệu cá nhân và thúc đẩy các cuộc trò chuyện về bình đẳng giới mà không cần phụ thuộc vào các kênh truyền thông truyền thống.
Cách truyền thông thể hiện hình ảnh phụ nữ trong thể thao là một vấn đề then chốt ảnh hưởng không chỉ đến cái nhìn của công chúng mà còn đến thành công nghề nghiệp và tài chính của vận động viên nữ. Bằng cách chuyển trọng tâm từ ngoại hình sang thành tích và tăng cường sự xuất hiện của thể thao nữ, truyền thông có thể góp phần tạo nên một sân chơi công bằng hơn. Khi được đại diện tốt hơn, nhận được tài trợ xứng đáng và được tôn vinh đúng cách, vận động viên nữ sẽ tiếp tục phá bỏ giới hạn, truyền cảm hứng cho thế hệ kế tiếp với tinh thần mạnh mẽ và niềm tin vào bản thân. Đã đến lúc truyền thông cần đứng lên và trao cho phụ nữ trong thể thao vị thế xứng đáng — không chỉ như những vận động viên, mà còn là những con người mạnh mẽ, tài năng và xứng đáng được tôn trọng. Tương lai của thể thao nữ phụ thuộc vào điều đó.