Màu sắc là yếu tố quan trọng trong nhiếp ảnh, nhưng đôi khi ảnh lại trông quá xanh, cam hoặc thiếu tự nhiên. Cân bằng trắng giúp máy ảnh điều chỉnh màu sắc sao cho trắng là trắng và các màu khác hiển thị chính xác.
Mỗi nguồn sáng — từ ánh nắng đến đèn huỳnh quang có nhiệt độ màu khác nhau, nên máy ảnh cần được điều chỉnh phù hợp. Hiểu rõ cách hoạt động của cân bằng trắng sẽ giúp ảnh của bạn sống động và chân thực hơn.
Những điều về cân bằng trắng
Trước khi có thể kiểm soát được cân bằng trắng, bạn cần hiểu nó là gì và cách nó hoạt động.
Cân bằng trắng là gì?
Cân bằng trắng là một thiết lập trên máy ảnh giúp điều chỉnh tông màu để phù hợp với nguồn sáng. Nếu không được thiết lập đúng, ảnh có thể trông quá ấm (ngả vàng, cam) hoặc quá lạnh (ngả xanh). Việc cài đặt đúng giúp bức ảnh phản ánh chính xác màu sắc thật của khung cảnh.
Giải thích về nhiệt độ màu
Ánh sáng được đo bằng thang Kelvin. Giá trị thấp (khoảng 2000–3500K) mang sắc ấm và cam, giống như ánh nến hoặc đèn sợi đốt. Giá trị cao hơn (trên 5500K) lại mang sắc lạnh và xanh, như ánh sáng ban ngày hoặc bóng râm. Cân bằng trắng giúp máy ảnh hiểu và “diễn giải” các nhiệt độ màu này đúng cách.
Các thiết lập sẵn có phổ biến
Hầu hết máy ảnh đều có các chế độ cân bằng trắng được cài sẵn như ánh sáng ban ngày, nhiều mây, bóng râm, đèn sợi đốt, và huỳnh quang. Mỗi chế độ tự động điều chỉnh phù hợp với một loại nguồn sáng cụ thể. Ví dụ, chọn chế độ “nhiều mây” sẽ làm ấm hơn những bức ảnh chụp dưới bầu trời xám.
Tự động cân bằng trắng (AWB)
Chế độ tự động thường hoạt động khá tốt, nhất là khi ánh sáng ổn định. Tuy nhiên, trong môi trường có nhiều nguồn sáng khác nhau, nó có thể gặp khó khăn. Biết cách điều chỉnh thủ công sẽ giúp bạn kiểm soát và giữ màu sắc nhất quán hơn.
Mẹo thực tế khi sử dụng cân bằng trắng
Khi đã nắm được lý thuyết cơ bản, đã đến lúc bạn áp dụng trong thực tế. Dưới đây là những cách giúp bạn tận dụng tốt cân bằng trắng.
Dùng chế độ cài sẵn làm điểm khởi đầu
Nếu bạn chụp trong nhà với đèn sợi đốt, hãy chuyển sang chế độ “Tungsten”. Nếu chụp ngoài trời trong bóng râm, hãy chọn chế độ “Shade”. Những điều chỉnh đơn giản này thường cho kết quả tốt hơn nhiều so với việc để chế độ tự động.
Thử thiết lập thủ công
Hầu hết các máy ảnh đều cho phép bạn chỉnh cân bằng trắng thủ công bằng cách chọn giá trị Kelvin. Ví dụ, cài đặt ở 5600K sẽ mô phỏng ánh sáng ban ngày. Hãy thử nhiều giá trị khác nhau để xem chúng ảnh hưởng thế nào đến cảm xúc và sắc thái của ảnh.
Sử dụng thẻ xám
Để đạt độ chính xác cao nhất, hãy dùng thẻ xám. Đặt thẻ trong khung hình, chụp một ảnh tham chiếu, rồi thiết lập cân bằng trắng tùy chỉnh dựa trên bức ảnh đó. Cách này giúp bạn duy trì màu sắc đồng nhất giữa các bức ảnh.
Tận dụng yếu tố sáng tạo
Cân bằng trắng không nhất thiết lúc nào cũng phải “chuẩn xác”. Bạn có thể cố ý làm cho ảnh trông lạnh hơn hoặc ấm hơn để tạo cảm xúc riêng. Ví dụ, thiết lập lạnh tạo cảm giác kịch tính cho cảnh tuyết, trong khi thiết lập ấm khiến hoàng hôn trở nên ấm áp và dễ chịu hơn.
Chụp ở định dạng RAW để linh hoạt hơn
Khi bạn chụp bằng định dạng RAW, bạn có thể điều chỉnh lại cân bằng trắng trong quá trình hậu kỳ mà không làm giảm chất lượng ảnh. Điều này cho phép bạn tinh chỉnh màu sắc dễ dàng nếu thiết lập ban đầu chưa hoàn hảo.
Cân bằng trắng là một công cụ quan trọng giúp ảnh của bạn trông tự nhiên và sống động hơn. Khi hiểu rõ nhiệt độ màu và biết cách kết hợp giữa các chế độ sẵn có, cài đặt thủ công, cùng các công cụ như thẻ xám, bạn sẽ tự tin kiểm soát màu sắc trong từng bức ảnh. Hãy nhớ rằng, cân bằng trắng không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà nó còn là lựa chọn mang tính sáng tạo, có thể định hình cảm xúc của bức ảnh.
Hãy luyện tập thường xuyên, và sớm thôi, việc chỉnh cân bằng trắng sẽ trở nên tự nhiên như bản năng. Với kỹ năng này, bạn sẽ có thể ghi lại khung cảnh đúng như những gì bạn nhìn thấy hoặc thậm chí còn đẹp hơn, như cách bạn muốn người khác cảm nhận chúng.
