Bạn đã bao giờ nằm ​​dài dưới bầu trời đầy sao và tự hỏi: "Có ai ngoài kia đang nhìn lại mình không?" Thành thật mà nói, đó là một trong những câu hỏi khiến bạn rùng mình theo cách tuyệt vời nhất. Với rất nhiều ngôi sao thắp sáng bầu trời, làm sao Trái Đất lại có thể là nơi duy nhất may mắn có sự sống?

Hãy cùng khám phá sự tò mò của vũ trụ này và tìm hiểu các nhà khoa học đang làm gì để trả lời một trong những câu hỏi lâu đời nhất và thú vị nhất của nhân loại: Liệu chúng ta có thực sự đơn độc trong vũ trụ này không?

Tại sao nhiều người tin rằng chúng ta không đơn độc

Đây là thông tin chính: Dải ngân hà có hơn 100 tỷ ngôi sao, và hầu hết trong số chúng đều có hành tinh.

Trên thực tế, NASA đã phát hiện hơn 5.000 ngoại hành tinh (hành tinh nằm ngoài hệ mặt trời), và nhiều trong số đó nằm trong cái gọi là "vùng sinh sống được". Đó là điểm lý tưởng xung quanh một ngôi sao, nơi nhiệt độ không quá nóng hay quá lạnh để nước có thể tồn tại. Và như chúng ta đã biết, nước rất cần thiết cho sự sống - ít nhất là sự sống theo cách chúng ta hiểu.

Giờ thì, hãy nghĩ rộng hơn nữa. Dải ngân hà chỉ là một hệ sao. Người ta ước tính có 2 nghìn tỷ thiên hà trong vũ trụ quan sát được. Phải, nghìn tỷ - với chữ "T". Khả năng Trái Đất là nơi duy nhất có sự sống ư? Khá mong manh, phải không?

Chúng ta đang tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh như thế nào

Không, chúng ta không chỉ ngồi khoanh tay và hy vọng người ngoài hành tinh xuất hiện. Chúng ta có khoa học và công nghệ thực sự đang làm việc:

1. SETI: Lắng nghe các vì sao

Chương trình Tìm kiếm Trí thông minh Ngoài Trái đất (SETI) sử dụng các kính viễn vọng vô tuyến khổng lồ quét bầu trời để tìm kiếm các tín hiệu bất thường - sóng vô tuyến có thể đến từ một nền văn minh khác đang cố gắng giao tiếp. Trở lại năm 1977, một tín hiệu được gọi là "Tín hiệu Wow!" đã gây ra sự phấn khích lớn, mặc dù chúng ta không bao giờ phát hiện ra nó nữa.

2. Kính viễn vọng quan sát các thế giới xa xôi

Nhờ các công cụ như kính viễn vọng không gian James Webb, chúng ta đang phân tích bầu khí quyển của các ngoại hành tinh xa xôi để phát hiện dấu hiệu của sự sống. Các nhà khoa học đang tìm kiếm "dấu hiệu sinh học" như oxy, metan hoặc carbon dioxide - những loại khí mà các sinh vật sống thường tạo ra.

3. Xe tự hành và tàu thăm dò đang hoạt động

Tại sao Hỏa, chúng ta có những xe tự hành như Perseverance đang khám phá Sao Hỏa, tìm kiếm dấu hiệu của sự sống cổ xưa trong lớp đất đỏ bụi bặm của nó. Nhưng chúng ta không dừng lại ở đó—các sứ mệnh đang được lên kế hoạch cho Europa và Enceladus, những mặt trăng băng giá có thể có đại dương mặn bên dưới lớp vỏ của chúng. Những đại dương đó có thể đang ẩn chứa sự sống vi sinh vật ngay lúc này!

4. Sự sống ở những nơi kỳ lạ nhất Trái Đất

Chúng tôi cũng đang nghiên cứu sự sống khắc nghiệt trên Trái Đất - những vi khuẩn sinh sôi trong các hồ axit, các miệng phun nước biển sâu, hoặc Nam Cực băng giá. Nếu sự sống có thể sống sót trong những điều kiện khắc nghiệt ở đây, thì rất có thể chúng cũng có thể tồn tại trong những môi trường khắc nghiệt khác trong vũ trụ.

Cho đến giờ có may mắn không?

Chúng ta vẫn chưa chính thức tìm thấy người ngoài hành tinh—không có người xanh nào có râu—nhưng chúng ta đã có một số manh mối thú vị. Sao Hỏa đã cho thấy dấu hiệu của nước và các phân tử hữu cơ cổ đại (về cơ bản, là thành phần của sự sống). Đó là lý do tại sao nó vẫn là một mục tiêu quan trọng để khám phá.

Sao Kim từng gây xôn xao dư luận vào năm 2020 khi phát hiện dấu hiệu khả dĩ của phosphine (một loại khí do một số vi khuẩn tạo ra) trong các đám mây của nó. Kết quả vẫn đang được tranh luận, nhưng nó cho thấy các nhà khoa học đang nghiêm túc tìm hiểu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta tìm thấy sự sống?

Hãy tưởng tượng khoảnh khắc chúng ta xác nhận sự sống tồn tại ở nơi khác—dù đó chỉ là một vi khuẩn đơn giản. Khám phá đó sẽ hoàn toàn thay đổi những gì chúng ta biết về sinh học, tiến hóa và vị trí của chúng ta trong vũ trụ. Điều đó có nghĩa là sự sống không phải là một sự tình cờ hiếm hoi, mà có thể là một kết quả tự nhiên ở bất cứ nơi nào có điều kiện thích hợp.

Và nếu chúng ta tìm thấy sự sống thông minh? Đó là một cấp độ hoàn toàn khác. Chúng ta sẽ giao tiếp như thế nào? Chúng ta có thể đến thăm nhau không? Điều đó có ý nghĩa gì đối với khoa học, tôn giáo và triết học?

Suy nghĩ cuối cùng: Vậy thì… Chúng ta có đơn độc không?

Thành thật mà nói, chúng ta không biết chắc chắn—nhưng chúng ta đang tiến gần hơn bao giờ hết đến việc khám phá ra điều đó. Mỗi sứ mệnh không gian, mỗi kính thiên văn mới, mỗi manh mối nhỏ bé đều đang giúp chúng ta ghép lại câu đố. Cho dù đó là vi khuẩn trên một mặt trăng xa xôi hay một nền văn minh công nghệ cao đang phát ra tín hiệu—chúng ta đang lắng nghe, quan sát và hy vọng.

Vậy nên, lần tới khi bạn ngước nhìn lên các vì sao, hãy nhớ rằng: vũ trụ có thể đông đúc hơn rất nhiều so với vẻ ngoài của nó.

Hãy luôn tò mò, luôn hướng về tương lai và tiếp tục đặt ra những câu hỏi lớn.