Vài năm trước, tôi kiếm được khá nhiều tiền nhưng lúc nào cũng cảm thấy mình đang “tụt lại phía sau”. Mỗi tháng trôi qua trong sự hoang mang — tiền đã đi đâu hết?
Tôi có những gói đăng ký chẳng bao giờ dùng, quần áo chỉ mặc một lần, và hóa đơn thẻ tín dụng khiến tôi thở không nổi. Chính lúc đó, tôi tình cờ biết đến khái niệm “tối giản tài chính”. Nó không phải là sống keo kiệt — mà là sống rõ ràng.
Tối giản tài chính là việc đơn giản hóa các lựa chọn về tiền bạc. Không phải cắt bỏ mọi niềm vui, mà là chi tiêu cho điều quan trọng, loại bỏ điều không cần thiết, và giải phóng bản thân khỏi sự lộn xộn tài chính cả về cảm xúc lẫn vật chất. Hãy nghĩ về nó như việc dọn dẹp nhà cửa, nhưng là cho ngân sách, thói quen chi tiêu và tư duy của bạn.
Bắt đầu bằng cách xem lại tiền của bạn thật sự đi đâu. Hãy mở sao kê ngân hàng hoặc thẻ tín dụng trong 3 tháng gần nhất. Đánh dấu tất cả những khoản chi “vô thức” — những món bạn quên mất, hối hận, hoặc chẳng dùng đến. Thủ phạm phổ biến? Các gói đăng ký hàng tháng, mua sắm bốc đồng, và đồ ăn mang về vì “lười nấu”. Hãy hủy những thứ không dùng. Hủy đăng ký khỏi các email khuyến mãi. Và tạo một danh sách “không thể bỏ” — những thứ thật sự mang lại giá trị cho cuộc sống của bạn. Giữ lại chúng, bỏ phần còn lại. Chỉ bước này thôi cũng có thể tiết kiệm hàng triệu đồng mỗi tháng và cả một không gian tinh thần nhẹ nhõm hơn.
Một lý do khiến áp lực tài chính tăng là do “mệt mỏi vì phải ra quyết định”. Có nên mua cái này không? Đầu tư vào cái kia có tốt không? Lỡ bỏ lỡ đợt giảm giá thì sao? Người sống tối giản tránh điều đó bằng cách tự động hóa và đơn giản hóa. Hãy thiết lập chuyển tiền tự động vào tài khoản tiết kiệm hoặc quỹ hưu trí. Chọn một thẻ tín dụng chính có ưu đãi tốt và bỏ bớt phần còn lại. Lên danh sách thực phẩm hằng tuần và tuân thủ nó. Càng ít phải quyết định những điều nhỏ nhặt, bạn sẽ có nhiều năng lượng hơn cho việc quan trọng thật sự — như lên kế hoạch du lịch, phát triển công việc, hoặc đơn giản là nghỉ ngơi.
Trước khi mua bất cứ thứ gì, hãy dừng lại và tự hỏi:
- Món này có cải thiện cuộc sống của mình không?
- Nó có phù hợp với mục tiêu của mình không?
- Tuần sau mình còn quan tâm đến nó chứ?
Tối giản không có nghĩa là không chi tiêu, mà là chi tiêu có ý nghĩa. Bạn có thể chọn mua một món đồ chất lượng cao dùng nhiều năm thay vì năm món rẻ phải bỏ sau vài tháng. Đó chính là tư duy tối giản. Chi tiêu có chủ đích giúp bạn tránh bừa bộn, hối tiếc và nợ nần, đồng thời khiến mỗi khoản mua sắm trở nên đáng giá hơn.
Các bảng chi tiêu truyền thống chia thu nhập thành những hạng mục cứng nhắc. Còn ngân sách tối giản thì hỏi: Điều gì thật sự quan trọng với bạn? Có thể bạn coi trọng sức khỏe và muốn đầu tư vào việc tập luyện, ăn uống lành mạnh. Hoặc có thể ưu tiên lớn nhất của bạn là trả hết nợ. Hãy xây ngân sách xoay quanh những giá trị đó — không phải những gì người khác nghĩ bạn nên chi. Khi đó, lập ngân sách sẽ không còn là sự ràng buộc, mà là sự kết nối giữa hành động và mục tiêu sống.
Bạn có quá nhiều tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng, ứng dụng hay “hệ thống tài chính” phức tạp không? Hãy tinh giản lại. Giữ một tài khoản chính để chi tiêu, một tài khoản để tiết kiệm. Chọn một phương pháp quản lý chi tiêu — dù là ứng dụng hay sổ tay — và gắn bó với nó. Đóng các tài khoản không dùng và xóa ứng dụng rối rắm. Việc đơn giản hóa hệ thống tài chính không chỉ tiết kiệm thời gian, mà còn giúp bạn hiểu rõ tiền của mình đang ở đâu và làm gì.
Tối giản tài chính không phải là tích từng đồng, mà là sử dụng tiền để đạt tự do — về thời gian, không gian, an toàn và tâm trí. Điều đó có thể là tiết kiệm để nghỉ dài hạn, thu nhỏ lối sống, hay làm ít giờ hơn để có thêm thời gian sống thật. Mục tiêu không phải là hạn chế niềm vui, mà là tạo ra nhiều niềm vui hơn bằng cách loại bỏ những điều không cần thiết.
Có điều gì đó thật bình yên khi bạn biết rõ tiền của mình đang đi đâu và vì sao. Tối giản tài chính không thể thay đổi mọi thứ trong một đêm, nhưng nó mang lại cảm giác kiểm soát và tự do mà rất ít người từng có được.
Vậy hôm nay, bạn có thể buông bỏ điều gì để tạo thêm không gian cho những gì thật sự quan trọng?