Tôi không bắt đầu viết nhật ký để thay đổi cuộc đời.
Tôi bắt đầu vì không thể ngủ được.
Tâm trí tôi mắc kẹt trong những vòng lặp — tua lại các cuộc trò chuyện, lo lắng về ngày mai, cố gắng giải quyết những vấn đề không có lời đáp.
Rồi một đêm, nửa bực bội, nửa tuyệt vọng, tôi cầm một cuốn sổ và viết:
“Tôi mệt. Vai tôi đau. Tôi cứ nghĩ mãi về điều cô ấy nói trong bữa trưa”.
Chỉ vậy thôi.
Một trang.
Không cấu trúc. Không quy tắc.
Chỉ là những dòng chữ.
Tôi không mong đợi điều gì thay đổi.
Nhưng rồi, dần dần, có điều gì đó đã thay đổi.
Không phải vì tôi viết ra những điều sâu sắc.
Không phải vì tôi đặt mục tiêu hay theo dõi thói quen.
Mà bởi vì, lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi đã cho những suy nghĩ của mình một nơi để dừng lại — bên ngoài đầu óc mình.
Sau 12 tháng viết mỗi ngày một trang, đây là những điều tôi thật sự nhận được.
Trước khi viết nhật ký, tâm trí tôi giống như một chiếc túi chứa quá nhiều thứ — quai túi cắt vào tay, mọi thứ chực trào ra.
Tôi mang theo:
• Nỗi lo của ngày hôm qua
• Việc cần làm ở chỗ làm
• Những lời chưa nói trong các cuộc trò chuyện cũ
Nhưng viết một trang mỗi ngày cho tôi một lựa chọn khác: Tôi có thể đặt chúng xuống.
Không phải để giải quyết vấn đề, mà là để giảm tải.
Khi được đặt lên giấy, những suy nghĩ đó không biến mất — nhưng chúng mất đi tính cấp bách. Bác sĩ tâm lý học nhận thức Lena Cruz giải thích: “Viết tay kích hoạt não bộ theo cách khác với việc gõ phím hoặc chỉ suy nghĩ. Nó huy động các vùng não liên quan đến vận động, xử lý hình ảnh, trí nhớ và ngôn ngữ, giúp tăng cường khả năng nhận thức sâu hơn. Quá trình chậm rãi và có cảm giác xúc giác này giúp giảm sự rối loạn trong tâm trí bằng cách cho phép não sắp xếp, xử lý suy nghĩ có chủ đích hơn. Khi viết, ta có thể quan sát và phản chiếu lại ý nghĩ của mình rõ ràng hơn, thay vì bị cuốn theo dòng suy nghĩ. Việc này giúp tăng khả năng ghi nhớ, hiểu biết, sáng tạo và tư duy phản biện so với việc gõ phím, vốn thường khiến quá trình xử lý trở nên nhanh nhưng hời hợt”.
Nhiều nghiên cứu thần kinh học đã chứng minh rằng viết tay tăng cường các mạch thần kinh liên quan đến đọc, học và vận động. Lợi ích này không chỉ dành cho trẻ nhỏ mà còn giúp người trưởng thành tăng khả năng tập trung, sáng tạo và tư duy. Tôi không còn cảm thấy bị “tâm trí của chính mình chiếm đoạt” nữa.
Phần lớn chúng ta không biết mình thực sự nghĩ gì — cho đến khi thử viết ra.
Những tuần đầu, tôi viết về căng thẳng, công việc và sự mệt mỏi.
Nhưng đến tháng thứ 3, một mẫu hình xuất hiện:
Tôi cứ quay lại với những khoảnh khắc nhỏ bé —
• Cách ánh nắng chiếu xuống sàn bếp lúc 7:15 sáng
• Sự tử tế của một người lạ trong siêu thị
• Niềm tự hào lặng lẽ khi sửa được cánh tủ lỏng bản lề
Chúng không vĩ đại.
Nhưng chúng sống động.
Viết nhật ký không nói cho tôi biết mục đích sống của mình,
mà chỉ ra giá trị của tôi — không phải qua những tuyên ngôn lớn lao, mà qua sự lặp lại.
Điều gì cứ quay trở lại?
Sự kết nối. Sự bình yên. Những hành động nhỏ của sự quan tâm.
Một nghiên cứu năm 2022 đăng trên Tạp chí Tâm lý Xã hội và Nhân cách cho thấy:
Những người viết tự do về ngày của mình trong 10 phút mỗi ngày dần đạt được nhận thức rõ ràng hơn về bản thân, đặc biệt là về điều mang lại niềm vui hay sự khó chịu âm thầm.
Tôi không cần bảng tầm nhìn.
Tôi chỉ cần nhận ra điều tâm trí mình luôn quay lại.
Chúng ta nói chuyện với bạn bè, trút giận với người thân, trao đổi với đồng nghiệp. Nhưng ta hiếm khi lắng nghe chính mình.
Một trang mỗi ngày trở thành cuộc trò chuyện nhỏ với người tôi từng bỏ quên: chính tôi.
Đôi khi, tôi dịu dàng:
“Bạn đã cố gắng hết sức hôm nay. Vậy là đủ rồi”.
Đôi khi, tôi trung thực:
“Bạn đang né cuộc gọi đó vì sợ thất bại”.
Đôi khi, tôi bất ngờ:
“Tôi nghĩ mình muốn đổi việc. Tôi đã sợ phải thừa nhận điều đó”.
Đây không phải trị liệu bằng giấy.
Đó là sự hiện diện.
Và theo thời gian, tôi bắt đầu đối xử với bản thân như một người mình thực sự quan tâm.
Tôi không dùng nhật ký để lên kế hoạch hay giải quyết vấn đề.
Nhưng sự rõ ràng vẫn đến.
Qua việc viết, tôi nhìn ra những mẫu lặp mình từng bỏ lỡ:
• Tôi luôn kiệt sức sau khi đồng ý đi chơi buổi tối dù đã mệt.
• Ý tưởng hay nhất đến sau khi đi bộ, không phải trong các cuộc họp.
• Tôi bình yên nhất khi có một giờ yên tĩnh buổi sáng.
Không có đột phá nào.
Chỉ là quan sát.
Nhưng chính những quan sát ấy đã thay đổi cách tôi sống.
Một trang tôi viết:
“Tôi cứ nói mình muốn viết, nhưng đã 3 tuần chưa mở tài liệu. Tại sao?”
Câu hỏi đó khiến tôi bắt đầu viết lại — thật sự.
Tôi không viết đều đặn mỗi ngày.
Có ngày tôi bỏ qua.
Có ngày chỉ viết ba dòng rồi dừng lại.
Nhưng tôi luôn giữ một quy tắc:
Một trang. Không hơn. Không kém.
Không phải 500 chữ.
Không phải “cho đến khi thấy khá hơn”.
Chỉ một trang — một mặt giấy.
Điều đó khiến việc viết trở nên khả thi.
Vào những ngày tệ nhất, tôi viết:
“Tôi không biết viết gì. Đầu óc ồn ào quá. Tôi chỉ muốn dừng lại”.
Và thế là đủ.
Mục tiêu không phải là chiều sâu.
Mà là sự kiên định.
Vậy nếu sự rõ ràng không cần hàng giờ suy ngẫm thì sao?
Nếu chỉ cần một trang mỗi ngày để bạn tìm lại chính mình?
Bạn không cần cuốn sổ đắt tiền.
Không cần chữ đẹp.
Không cần chia sẻ với ai cả.
Chỉ cần thử trong 10 ngày:
Một trang.
Một khoảnh khắc.
Một câu trung thực.
Bởi đôi khi, thói quen nhỏ nhất — viết cho chính mình, mỗi ngày lại là điều mạnh mẽ nhất bạn từng làm.