Trí tuệ nhân tạo sinh tạo đang làm thay đổi mạnh mẽ thế giới dịch thuật. So với các công cụ như Google Dịch hoặc DeepL, vốn sử dụng công nghệ dịch máy thần kinh (NMT), trí tuệ nhân tạo sinh tạo có thể làm được nhiều hơn thế.
Mặc dù những công cụ như ChatGPT không được thiết kế riêng cho mục đích dịch thuật, nhưng chúng đã khiến nhiều người bất ngờ bởi khả năng xử lý ngôn ngữ ấn tượng của mình.
Các công ty như Lionbridge đã bắt đầu ứng dụng công nghệ này và chia sẻ về nó trong các báo cáo chuyên đề và hội thảo trực tuyến. Nhưng câu hỏi lớn đặt ra là: liệu chúng ta còn cần đến các dịch giả chuyên nghiệp không?
Câu trả lời ngắn gọn — có, vẫn cần. Dù trí tuệ nhân tạo sinh tạo có khả năng hiểu ngữ cảnh, tuân thủ quy tắc và học từ ví dụ, nó vẫn có những giới hạn. Nó có thể mắc lỗi. Và trong dịch thuật, độ chính xác là điều tối quan trọng.
Trí Tuệ Nhân Tạo Vẫn Cần Bàn Tay Con Người
Các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT có thể tạo ra bản dịch nghe rất trôi chảy, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác. Nếu không có sự kiểm tra của con người, kết quả từ các công cụ này không thể hoàn toàn đáng tin cậy cho mục đích chuyên nghiệp. Chúng cần biên tập viên và kỹ sư ngôn ngữ để kiểm tra và tinh chỉnh kết quả. Đó là lý do vì sao trí tuệ nhân tạo nên được xem là công cụ hỗ trợ — chứ không phải là sự thay thế — cho các dịch giả con người. Dưới đây là bốn lý do khác cho thấy vì sao chúng ta vẫn cần đến các dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp, ngay cả khi công nghệ trí tuệ nhân tạo đã phát triển mạnh mẽ.
1. Dịch Thuật Không Chỉ Là Dịch Từ
Dịch thuật không phải là một nhiệm vụ một bước. Nó cần được lên kế hoạch, phối hợp và trải qua nhiều vòng rà soát. Dịch giả không chỉ chuyển đổi ngôn ngữ — họ còn quản lý tệp tài liệu, theo dõi thay đổi và xử lý phản hồi. Các công ty dịch thuật chuyên nghiệp có hệ thống để đảm bảo quy trình này diễn ra trơn tru. Hệ thống Quản Lý Dịch Thuật (TMS) giúp mọi thứ được sắp xếp gọn gàng, đặc biệt khi khối lượng nội dung lớn. Một số hệ thống thậm chí còn kết nối trực tiếp với Hệ thống Quản Lý Nội Dung (CMS) của khách hàng, giúp tăng tốc độ và giảm khối lượng công việc. Ví dụ, Lionbridge sử dụng nền tảng Language Cloud™ của mình để kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và chuyên môn con người, giúp khách hàng tiết kiệm thời gian và tập trung vào công việc quan trọng hơn.
2. Trí Tuệ Nhân Tạo Không Bảo Vệ Được Giọng Điệu Thương Hiệu
Mỗi thương hiệu đều có giọng điệu riêng — và việc duy trì sự nhất quán trong mọi ngôn ngữ là điều thiết yếu. Các công cụ trí tuệ nhân tạo không thể tự mình đảm nhận vai trò này. Nếu bản dịch không đúng với phong cách thương hiệu hoặc dùng từ ngữ không phù hợp, khách hàng có thể bị hiểu nhầm hoặc mất niềm tin. Đó là lý do các công ty dịch thuật giúp xây dựng bộ từ vựng chuyên biệt và hướng dẫn phong cách dịch. Những công cụ này giúp bản dịch vừa tự nhiên, vừa mang tính địa phương, mà vẫn giữ nguyên “chất” của thương hiệu. Các biên tập viên con người sẽ làm việc cùng trí tuệ nhân tạo để đảm bảo mọi bản dịch đều thống nhất và trau chuốt.
3. Trí Tuệ Nhân Tạo Thiếu Kiến Thức Chuyên Sâu Về Ngành
Một số lĩnh vực như pháp lý hay khoa học đời sống đòi hỏi kiến thức cực kỳ chuyên biệt. Hãy cùng xem vài ví dụ. Trong ngành luật, chỉ cần sai một từ cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của hợp đồng. Luật sư cần bản dịch chính xác tuyệt đối và cập nhật theo quy định mới nhất. Trí tuệ nhân tạo chưa thể hiểu rõ hệ thống pháp luật hay sự khác biệt giữa các quốc gia. Vì vậy, các dịch giả pháp lý thường có bằng luật và nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. Trong lĩnh vực khoa học đời sống, dịch giả cần nắm vững thuật ngữ y học mới nhất và các quy định liên quan. Trí tuệ nhân tạo có thể thu thập thông tin, nhưng không phải lúc nào cũng biết thuật ngữ nào được dùng phổ biến hoặc chính xác nhất. Các chuyên gia con người còn có thể xây dựng bộ từ vựng chuyên ngành để đảm bảo ngôn ngữ nhất quán.
4. Trí Tuệ Nhân Tạo Không Hiểu Hết Sắc Thái Văn Hóa
Ngôn ngữ không chỉ là tập hợp từ ngữ — nó được định hình bởi văn hóa. Điều gì đó có thể hài hước hoặc lịch sự ở một quốc gia, nhưng lại trở nên kỳ quặc hoặc xúc phạm ở nơi khác. Trí tuệ nhân tạo không phải lúc nào cũng nhận ra điều đó. Các dịch giả chuyên nghiệp hiểu rõ cách điều chỉnh thông điệp phù hợp với từng đối tượng. Họ biết khi nào nên dùng ngôn ngữ trang trọng hay thân mật, cách dịch hài hước sao cho tự nhiên, và khi nào nên lồng ghép yếu tố văn hóa đại chúng. Họ đảm bảo bản dịch luôn phù hợp với giá trị và bối cảnh của người đọc địa phương.
Vậy Vai Trò Của Trí Tuệ Nhân Tạo Là Gì?
Trí tuệ nhân tạo sinh tạo là một công cụ tuyệt vời. Nó giúp tăng tốc quá trình dịch và hỗ trợ tạo bản nháp ban đầu. Nhưng nó vẫn cần con người hướng dẫn, chỉnh sửa và hoàn thiện để đạt chất lượng cao nhất. Thay vì thay thế dịch giả, trí tuệ nhân tạo giúp họ có thêm thời gian tập trung vào chất lượng và sáng tạo. Nếu bạn đang làm việc với khối lượng nội dung lớn hoặc muốn mở rộng thị trường toàn cầu một cách tự tin, giải pháp kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và chuyên môn con người chính là hướng đi hiệu quả nhất.
