Nuôi dạy con cái không phải là sự hoàn hảo mà là sự kết nối. Để xây dựng mối quan hệ bền chặt, tôn trọng với con cái, kỷ luật tích cực mang đến một phương pháp chu đáo, dạy con về trách nhiệm và xây dựng lòng tin mà không cần dựa vào nỗi sợ hãi hay xấu hổ.
Trong hướng dẫn này, bạn sẽ khám phá ý nghĩa thực sự của kỷ luật tích cực, tại sao nó hiệu quả hơn hình phạt truyền thống, và cách bạn có thể áp dụng nó vào thực tế mỗi ngày. Cho dù con bạn có nổi cơn tam bành trong bữa tối hay không chịu đi ngủ, bạn sẽ được trang bị tốt hơn để ứng phó với sự kiên nhẫn và mục đích rõ ràng.
Hiểu về kỷ luật tích cực
Trước khi áp dụng kỷ luật tích cực, bạn cần hiểu rõ điều gì làm nên sự khác biệt của nó so với các phương pháp truyền thống. Kỷ luật tích cực không phải là việc mềm mỏng hay để trẻ làm bất cứ điều gì chúng muốn. Mà là việc hướng dẫn trẻ bằng sự kiên quyết và tử tế cùng một lúc.
Tập trung vào dạy dỗ, không phải trừng phạt
Thay vì phản ứng bằng cách phạt đứng hay đe dọa, hãy nghĩ về cách dạy con những điều nên làm thay vì chỉ những điều không nên làm. Nếu con bạn ném đồ chơi, bạn không chỉ bảo con dừng lại mà còn hướng dẫn con cách chơi an toàn hoặc thể hiện sự thất vọng theo một cách khác.
Kỷ luật tích cực khuyến khích việc học tập lâu dài. Tiến sĩ Jane Nelsen, tác giả của bộ sách Kỷ luật Tích cực, cho biết: "Chúng ta lấy đâu ra cái ý tưởng điên rồ rằng để trẻ em làm tốt hơn, trước tiên chúng ta phải khiến chúng cảm thấy tồi tệ hơn?" Khi trẻ cảm thấy an toàn, chúng sẽ dễ hợp tác và lắng nghe hơn.
Đặt ra kỳ vọng rõ ràng
Bạn không thể mong đợi con mình tuân theo những quy tắc mà chúng không hiểu. Hãy đặt ra những kỳ vọng phù hợp với lứa tuổi và nhất quán. Hãy thử nói "Chúng ta sẽ thay phiên nhau chơi" thay vì "Đừng có gắt gỏng". Sự rõ ràng giúp trẻ cảm thấy an toàn và có ý thức về trật tự.
Sử dụng hậu quả tự nhiên
Khi an toàn, hãy để kết quả tự nhiên quyết định. Nếu con bạn quên mang bài tập về nhà, con sẽ cảm thấy khó chịu vì không được chuẩn bị. Bạn không cần phải la mắng hay giải cứu con - bản thân việc này đã là một cơ hội học tập quý giá.
Những công cụ hàng ngày bạn có thể sử dụng
Bạn không cần những biểu đồ cầu kỳ hay hệ thống phức tạp. Chỉ cần một vài kỹ thuật thực tế, được sử dụng nhất quán, có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong hành trình nuôi dạy con của bạn.
Thử phương pháp "Kết nối trước khi sửa chữa"
Khi cảm xúc dâng trào, hãy bắt đầu bằng cách xoa dịu con. Thay vì vội vàng sửa chữa, bạn có thể nói: "Con có vẻ rất buồn - con muốn được ôm hay muốn yên tĩnh một chút?". Khi con bạn cảm thấy được lắng nghe, con sẽ cởi mở hơn trong việc giải quyết vấn đề.
Đưa ra lựa chọn trong giới hạn
Trẻ em khao khát sự độc lập. Bằng cách đưa ra lựa chọn, bạn giúp con cảm thấy được kiểm soát mà không phải từ bỏ khuôn khổ. Ví dụ: bạn có thể nói: "Con muốn đánh răng ngay bây giờ hay sau năm phút nữa?". Con vẫn đang làm những gì cần thiết, nhưng với ý thức trách nhiệm.
Hãy làm gương mẫu
Trẻ em học hỏi nhiều hơn từ những gì bạn làm hơn là những gì bạn nói. Nếu bạn nói chuyện một cách tôn trọng, giải quyết vấn đề một cách bình tĩnh và thừa nhận lỗi lầm của mình, con sẽ bắt chước hành vi đó. Ngay cả những câu đơn giản như "Mẹ xin lỗi vì đã lớn tiếng lúc nãy. Hãy thử lại nhé" cũng có thể rất hiệu quả.
Khuyến khích sự nỗ lực, chứ không chỉ là kết quả
Sự củng cố tích cực không chỉ là những ngôi sao. Hãy chú ý đến nỗ lực và sự kiên trì của con. Hãy thử nói "Con đã rất chăm chỉ dọn dẹp đồ chơi!" thay vì chỉ nói "Giỏi lắm". Điều này giúp xây dựng sự tự tin và giúp con trân trọng sự phát triển của bản thân.
Kỷ luật tích cực không phải là giải pháp tức thời—mà là một sự thay đổi tư duy. Bằng cách tập trung vào việc dạy dỗ, kết nối và làm gương về sự tôn trọng, bạn nuôi dạy những đứa trẻ cảm thấy mình có năng lực, an toàn và được coi trọng.
Hãy nhớ rằng: mục tiêu không phải là kiểm soát con bạn, mà là hướng dẫn chúng trở thành những con người chu đáo và tử tế. Những bước nhỏ, kiên trì sẽ xây dựng nên một mối liên kết bền chặt hơn và một mái ấm gia đình yên bình hơn. Và đúng vậy, việc nuôi dạy con bằng cả trái tim và sự chuẩn bị là hoàn toàn có thể.
