Các bạn ơi, hãy sẵn sàng (từ từ nhé)! Trong những năm tới, những người yêu thích quan sát bầu trời có thể mong chờ một hiện tượng thiên văn phi thường — một vụ nổ sao mới (nova) được dự đoán sẽ sáng nhất ở bán cầu Bắc trong vòng 50 năm qua.
Hiện tượng hiếm gặp này sẽ diễn ra trong chòm sao Vương Miện Phía Bắc (Corona Borealis) — nơi có ngôi sao T CrB, một hệ sao có chu kỳ phóng ra khối khí nóng khoảng 80 năm một lần.
Vụ nổ sao này sẽ sáng rực rỡ đến mức có thể nhìn thấy bằng mắt thường trong vài ngày, tạo ảo giác như thể một ngôi sao mới xuất hiện trên bầu trời đêm.
Hiểu Về Dòng Thời Gian
Các nghiên cứu gần đây, được công bố trên Tạp chí Thiên văn học, đã cung cấp thêm thông tin về thời điểm dự kiến xảy ra vụ nổ đáng kinh ngạc này. Một nhóm các nhà khoa học quốc tế, do Đại học Bang Arizona (Hoa Kỳ) dẫn đầu, đã xác định khoảng thời gian có khả năng xảy ra vụ nổ là từ năm 2025 đến năm 2026. Ban đầu, các nhà thiên văn học từng dự đoán thời gian từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2024, nhưng nhà thiên văn Jean Schneider từ Đài thiên văn Paris đã quan sát thêm và cho rằng hiện tượng này có thể xảy ra bất cứ lúc nào từ hôm nay cho đến năm 2027. Tuy nhiên, do bản chất khó dự đoán của các hiện tượng vũ trụ, ngày chính xác vẫn chưa thể xác định.
Hướng Quan Sát: Chòm Sao Vương Miện Phía Bắc
Để quan sát sự kiện kỳ thú này, những người yêu thiên văn nên hướng mắt về chòm sao nhỏ Vương Miện Phía Bắc. Chòm sao này có hình dạng bán nguyệt như một chiếc vương miện, nằm giữa chòm sao Hercules (Héc-quyn) và Boötes (Người Chăn Bò). Nó dễ nhìn thấy nhất vào mùa xuân và mùa hè, bắt đầu xuất hiện từ cuối tháng Hai ở phía đông. Đến tháng Năm và tháng Sáu, chòm sao này ở cao trên bầu trời, và trong suốt mùa hè, nó dịch dần về phía tây trước khi biến mất khỏi tầm nhìn vào cuối tháng Mười.
T CrB Là Gì? Ngôi Sao Phía Sau Vụ Nổ
T CrB nằm cách Trái Đất khoảng 3.000 năm ánh sáng, thực ra là một hệ sao đôi gồm hai ngôi sao quay quanh nhau. Một ngôi là sao khổng lồ đỏ, đang ở giai đoạn cuối của vòng đời, còn ngôi kia là sao lùn trắng — phần còn lại của một ngôi sao đã tàn lụi. Sao khổng lồ đỏ, dù mát hơn nhưng lại lớn hơn Mặt Trời rất nhiều, chuyển vật chất giàu hydro sang cho sao lùn trắng. Sao lùn trắng chỉ to bằng Trái Đất nhưng nặng hơn Mặt Trời khoảng 40% — tích tụ dần lượng vật chất này theo thời gian.
Khi khí hydro tích tụ đủ nhiều trên bề mặt, nó sẽ kích hoạt phản ứng nhiệt hạch dữ dội, dẫn đến một vụ nổ sao khổng lồ. Hiện tượng này lặp lại khoảng 80 năm một lần, với hai lần được ghi nhận trong lịch sử là năm 1866 và năm 1946. Vụ nổ sắp tới, dự kiến diễn ra trong khoảng từ năm 2025 đến năm 2026, được cho là sẽ khiến T CrB sáng rực rỡ như Sao Bắc Đẩu.
Chuẩn Bị Cho Sự Kiện: Mẹo Quan Sát
Để tận hưởng trọn vẹn cơ hội hiếm có này, người quan sát nên tìm địa điểm ít ô nhiễm ánh sáng nhất có thể. Những khu vực xa trung tâm thành phố, đặc biệt là vùng nông thôn hoặc miền núi, sẽ mang lại tầm nhìn rõ nhất và không bị che khuất. Vì sự kiện dự kiến xảy ra vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè, nên ban đêm trong thời gian này sẽ rất thuận lợi để ngắm sao. Hãy mang theo ống nhòm hoặc kính thiên văn để có tầm nhìn chi tiết hơn — mặc dù vụ nổ sao này vẫn có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Ý Nghĩa Của Vụ Nổ Sao T CrB
Vụ nổ sao sắp tới của T CrB là lời nhắc nhở về sự sống động và không ngừng thay đổi của vũ trụ. Những sự kiện như vậy, dù hiếm gặp, nhưng mang lại nhiều hiểu biết quý giá về sự tiến hóa của các ngôi sao và vòng đời của chúng.
Dù thời điểm chính xác vẫn chưa thể xác định, các nhà thiên văn học vẫn đang theo dõi chặt chẽ T CrB, sử dụng những công nghệ và kỹ thuật tiên tiến nhất để ghi nhận mọi biến động của nó. Đối với những ai muốn chiêm ngưỡng màn trình diễn rực rỡ của vũ trụ, hãy cập nhật tin tức mới nhất và sẵn sàng để kịp thời ngắm nhìn hiện tượng thiên văn ngoạn mục này.
