Đã 6 giờ 30 tối. Bữa tối đã xong. Bạn liếc nhìn con mình – tay cầm điện thoại, khuôn mặt sáng lên bởi ánh màn hình. Bạn nghĩ: “Lẽ ra chúng ta nên làm gì đó cùng nhau chứ?”
Nhưng rồi hàng loạt nghi ngờ xuất hiện – “Nếu con thấy chán thì sao?” “Nếu mình mệt quá thì sao?” Hay tệ hơn, “Nếu con không muốn chơi với mình thì sao?”
Nếu bạn thấy những suy nghĩ đó quen thuộc, bạn không hề đơn độc. Nhiều bậc cha mẹ muốn gắn kết sâu sắc hơn với con, nhưng lại khó khiến những khoảnh khắc bên nhau trở nên tự nhiên, vui vẻ và có ý nghĩa thực sự.
Tin vui là: bạn không cần những kế hoạch cầu kỳ hay chuyến đi tốn kém. Chỉ cần thay đổi một điều nhỏ – nghĩ theo hướng “cùng tạo ra” thay vì “giải trí cho con” – bạn có thể biến những khoảnh khắc thường ngày thành thời gian gắn kết đầy ý nghĩa.
Hãy cùng tìm hiểu cách thực hiện.
Các hoạt động gia đình thường thiếu sự kết nối vì quá thụ động.
Cùng xem tivi hay ngồi ăn chung một bàn có thể tạo cảm giác ấm cúng, nhưng không phải lúc nào cũng giúp gắn kết tình cảm.
Điều thay đổi tất cả nằm ở việc tạo ra một mục tiêu chung cho hoạt động đó.
Cùng tạo ra thay vì chỉ cùng tồn tại.
1. Cùng nướng bánh – để con bạn chọn công thức.
2. Cùng làm bảng tầm nhìn gia đình – cắt dán từ tạp chí, viết câu nói, vẽ hình.
3. Tạo hộp thời gian – mỗi thành viên bỏ vào một món đồ hoặc lời nhắn.
Khoảnh khắc bạn và con cùng nhau tạo ra điều gì đó, hai người đang nói cùng một “ngôn ngữ cảm xúc”.
Bạn không chỉ “dành thời gian cho con” – bạn đang cùng con xây dựng ký ức.
Bạn không cần lấp đầy lịch với các hoạt động mỗi ngày.
Thực tế, Tiến sĩ Tina Payne Bryson, đồng tác giả cuốn *Đứa Trẻ Toàn Não Bộ*, nhấn mạnh rằng: “Trẻ không cần kích thích liên tục. Chúng cần những khoảnh khắc yêu thương có thể đoán trước được”.
Vì vậy, thay vì cố “làm nhiều hơn”, hãy chọn một hoạt động mỗi tuần mà con bạn có thể mong chờ.
Hãy gọi đó là Hoạt Động Cố Định của gia đình.
Ví dụ:
1. Sáng Thứ Bảy Xây Dựng – thử thách Lego, lâu đài bìa cứng, hay sáng tạo nhỏ.
2. Thứ Tư Kể Chuyện – mỗi người viết hoặc vẽ một câu chuyện để chia sẻ.
3. Chủ Nhật Gần Thiên Nhiên – đi dạo, săn tìm cây cỏ, hoặc ngắm mây ở công viên.
Điều kỳ diệu không nằm ở hoạt động, mà ở nghi thức.
Nó trở thành “điều đặc biệt của riêng bạn và con”, và theo thời gian, nó xây dựng bản sắc gia đình và sự an toàn cảm xúc.
Nhiều hoạt động gia đình không thành công vì chúng quá do người lớn điều khiển. Dù ý định tốt, nhưng điều đó vẫn khiến trẻ cảm thấy bị áp đặt: “Chúng ta làm cái này vì ba/mẹ nghĩ nó tốt cho con”.
Thay vào đó, hãy để con cùng tham gia quyết định việc sẽ làm gì.
Thử áp dụng khung này:
- Bạn chọn cấu trúc (ví dụ: 1 giờ, trong nhà, phải vận động).
- Con chọn nội dung (ví dụ: nhảy múa trong phòng khách, xây chướng ngại vật bằng đồ chơi).
Cách này giúp con có quyền chủ động, và theo nghiên cứu, điều đó tăng sự gắn kết cảm xúc và tự tin. Nói cách khác: nếu bạn muốn con cảm thấy được lắng nghe – hãy để con dẫn dắt, dù đôi khi hơi bừa bộn, nhưng luôn đáng nhớ.
Sức mạnh của một hoạt động gia đình không kết thúc khi hết giờ hoặc bánh chín. Phần phản hồi sau đó mới là nơi ý nghĩa thực sự được hình thành.
Hãy hỏi con:
1. “Phần con thích nhất là gì?”
2. “Điều gì làm con ngạc nhiên nhất?”
3. “Lần sau mình nên thay đổi gì không?”
Tại sao điều này lại quan trọng? Vì khi trẻ được mời chia sẻ cảm nhận, chúng sẽ xử lý cảm xúc, ghi nhớ trải nghiệm và cảm thấy được thấu hiểu.
Khoảnh khắc nhìn lại không phải là đánh giá – mà là kỷ niệm và lời mời gọi. Nó nói rằng: “Ý kiến của con quan trọng.” – “Ba/mẹ thấy con”. – “Ba/mẹ thích khoảnh khắc này vì có con”.
Đôi khi, đặc biệt với trẻ lớn hơn, bạn sẽ không thấy sự hào hứng rõ rệt. Nhưng kết nối không phải lúc nào cũng ồn ào.
Hãy để ý những dấu hiệu nhỏ:
- Ánh mắt kéo dài hơn bình thường.
- Hát hoặc ngân nga khe khẽ khi chơi cùng.
- “Mình làm lại nhé?” (dù nói qua loa).
- Cởi mở hơn khi trò chuyện sau đó.
Nếu bạn thấy những tín hiệu đó, hoạt động của bạn đã thành công – ngay cả khi con không biểu lộ ra ngoài.
Vậy tối nay, hãy tự hỏi:
Một điều nhỏ nào bạn và con có thể cùng xây, cùng nướng, cùng trồng, cùng vẽ, hoặc cùng sáng tạo – trong tuần này?
Nó không cần hoàn hảo. Chỉ cần làm cùng nhau. Và khi điều đó xảy ra, khoảnh khắc ấy có thể trở thành ký ức con mang theo suốt đời.
Vì cuối cùng, không phải hoạt động quan trọng nhất – mà là ý nghĩa bạn đặt vào trong đó. Chính điều ấy tạo nên sự khác biệt thật sự.