Các tật khúc xạ về mắt là vấn đề phổ biến, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Trong số đó, cận thị và loạn thị là hai dạng rối loạn khúc xạ phổ biến nhất, gây ảnh hưởng trực tiếp đến độ rõ của thị lực.
Dưới đây là sự khác biệt giữa cận thị và loạn thị, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng và ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe thị giác.
1. Cận Thị
Cận thị, còn được gọi là mắt nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, là một tật khúc xạ khiến người mắc khó nhìn rõ các vật ở xa. Nguyên nhân là do nhãn cầu dài hơn bình thường, khiến tia sáng hội tụ trước võng mạc thay vì ngay trên võng mạc. Kết quả là hình ảnh các vật ở xa trở nên mờ, trong khi vật ở gần vẫn nhìn rõ. Cận thị thường phát triển từ thời thơ ấu hoặc tuổi thiếu niên và có thể tiến triển dần đến tuổi trưởng thành sớm.
2. Loạn Thị
Loạn thị là một dạng rối loạn khúc xạ khác, ảnh hưởng đến cách ánh sáng đi vào mắt, khiến hình ảnh bị méo hoặc mờ. Nguyên nhân là do giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng không đều, tạo ra nhiều tiêu điểm khác nhau trong mắt. Không giống như cận thị, loạn thị có thể ảnh hưởng đến cả việc nhìn xa lẫn nhìn gần, dẫn đến mờ mắt ở mọi khoảng cách. Những người bị loạn thị thường có các triệu chứng như mỏi mắt, nhức đầu, khó tập trung nhìn rõ vật thể ở gần hoặc xa.
3. Nguyên Nhân
Nguyên nhân của cận thị và loạn thị có thể khác nhau. Cận thị thường do cả yếu tố di truyền và môi trường. Di truyền, làm việc gần quá lâu, thiếu hoạt động ngoài trời và sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài là những yếu tố phổ biến góp phần gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng cận thị. Trong khi đó, loạn thị chủ yếu do hình dạng giác mạc hoặc thủy tinh thể không đều, có thể di truyền hoặc xuất hiện sau chấn thương hay phẫu thuật giác mạc.
4. Chẩn Đoán Và Phương Pháp Điều Chỉnh
Việc chẩn đoán cận thị và loạn thị được thực hiện thông qua khám mắt toàn diện, bao gồm: Kiểm tra thị lực, đo khúc xạ, và chụp bản đồ giác mạc để đánh giá hình dạng mắt. Các biện pháp điều chỉnh cận thị thường bao gồm đeo kính gọng hoặc kính áp tròng giúp tia sáng hội tụ đúng trên võng mạc. Ngoài ra, phẫu thuật khúc xạ như tạo hình giác mạc bằng tia laser (LASIK) hoặc phẫu thuật điều chỉnh bề mặt giác mạc (PRK) cũng có thể được áp dụng để cải thiện thị lực lâu dài. Đối với loạn thị, việc điều chỉnh thường dùng kính gọng hoặc kính áp tròng đặc biệt (kính toric) được thiết kế riêng để khắc phục hình dạng không đều của giác mạc.
5. Ảnh Hưởng Đến Sức Khỏe Thị Giác
Cả cận thị và loạn thị đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe thị giác tổng thể. Nếu cận thị không được điều chỉnh sớm, tình trạng có thể tiến triển nặng, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp và bong võng mạc. Loạn thị, nếu ở mức độ nặng, có thể gây khó chịu thị giác, mỏi mắt, và ảnh hưởng đến khả năng làm việc hàng ngày. Do đó, kiểm tra mắt định kỳ, phát hiện sớm, và điều chỉnh đúng cách là yếu tố quan trọng giúp duy trì thị lực tối ưu và phòng ngừa các biến chứng về sau.
