Hãy bắt đầu bằng cách định nghĩa detox là gì. Trong thế giới chăm sóc sức khỏe, "detox" thường ám chỉ chế độ ăn kiêng, thanh lọc cơ thể bằng nước ép, nhịn ăn, hoặc các loại thực phẩm bổ sung được cho là có khả năng loại bỏ "độc tố" khỏi cơ thể.
Tuy nhiên, về mặt y học, giải độc là quá trình tự nhiên mà cơ thể bạn thực hiện mỗi ngày. Gan, thận, phổi, hệ tiêu hóa và da đều là một phần của mạng lưới giải độc tự nhiên của cơ thể.
Các cơ quan này phân hủy các chất thải và đào thải chúng một cách hiệu quả.
Vì vậy, khi bạn thấy một sản phẩm hoặc chương trình nào đó tuyên bố có thể "giải độc" cơ thể, điều quan trọng là phải tự hỏi: giải độc chính xác là gì? Và liệu cơ thể bạn có thực sự cần được hỗ trợ không?
Cơ thể bạn có khả năng tự làm sạch rất hiệu quả. Theo Phòng khám Cleveland và nhiều chuyên gia dinh dưỡng được chứng nhận, gan là hệ thống thải độc nội bộ chính của bạn. Gan lọc máu, chuyển hóa chất dinh dưỡng và xử lý thuốc. Thận đào thải chất thải qua dịch thải, trong khi phổi thải ra carbon dioxide. Ngay cả da cũng đào thải các chất qua mồ hôi.
Trừ khi gan hoặc thận bị tổn thương hoặc bệnh tật, cơ thể bạn không cần sự hỗ trợ từ bên ngoài để loại bỏ chất thải hàng ngày. Trên thực tế, các sản phẩm được quảng cáo là "thải độc tố" thường không bao giờ định nghĩa chính xác những chất độc đó là gì. Đó là một dấu hiệu cảnh báo.
Mặc dù cơ thể bạn không cần chế độ ăn kiêng khắc nghiệt hay kế hoạch nhịn ăn để thải độc, nhưng nó vẫn được hưởng lợi từ các loại thực phẩm hỗ trợ các cơ quan. Dưới đây là một số thói quen ăn uống lành mạnh giúp ích:
• Uống nhiều nước để hỗ trợ chức năng thận và tiêu hóa.
• Ăn các loại rau giàu chất xơ như bông cải xanh, rau bina và cải xoăn để hỗ trợ tiêu hóa.
• Bổ sung các loại trái cây giàu chất chống oxy hóa như quả mọng, cam và táo.
• Bổ sung chất béo lành mạnh như bơ và các loại hạt để hỗ trợ tế bào.
Những thực phẩm này nuôi dưỡng cơ thể và giúp nó hoạt động tốt nhất - không phải bằng cách "giải độc", mà bằng cách cung cấp những gì cơ thể cần để tự thanh lọc một cách tự nhiên.
Thải độc đã trở thành một ngành công nghiệp tỷ đô. Bạn sẽ tìm thấy vô số loại trà, viên uống, bột và miếng dán hứa hẹn loại bỏ chất thải và cải thiện năng lượng. Nhưng theo một cuộc điều tra năm 2015 của nhóm phi lợi nhuận Sense About Science, không một công ty nào mà họ liên hệ có thể nêu tên "độc tố" mà sản phẩm của họ tuyên bố có thể loại bỏ hoặc giải thích cách thức hoạt động của các phương pháp của họ.
Điều này cho thấy nhiều tuyên bố về thải độc mang tính tiếp thị hơn là khoa học. Ngay cả những kết quả ngắn hạn, chẳng hạn như giảm cân trong quá trình nhịn ăn bằng nước ép, thường là do mất nước hoặc hạn chế calo - chứ không phải là "thanh lọc" thực sự.
Một số kế hoạch thải độc thậm chí có thể gây hại. Nhịn ăn quá mức hoặc chỉ uống nước ép trong nhiều ngày có thể dẫn đến:
• Thiếu hụt dinh dưỡng
• Mất cơ
• Đường huyết không ổn định
• Mất nước
• Các vấn đề về tiêu hóa
Sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc lợi tiểu thảo dược trong thời gian dài cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thận và cân bằng điện giải. Nếu bạn có bất kỳ vấn đề sức khỏe nào hoặc đang dùng thuốc, tốt nhất nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế được cấp phép trước khi thử bất kỳ chế độ ăn kiêng hạn chế nào.
Thay vì tiêu tiền vào các sản phẩm chưa được chứng minh, bạn có thể hỗ trợ hệ thống thanh lọc tự nhiên của cơ thể bằng những thói quen bền vững:
• Vận động thường xuyên. Hoạt động thể chất giúp tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa.
• Ăn thực phẩm nguyên chất, chưa qua chế biến, giàu chất xơ và chất dinh dưỡng.
• Hạn chế đường bổ sung và đồ ăn vặt chế biến quá mức.
• Ngủ ngon giấc, vì giấc ngủ sâu cho phép não bộ đào thải chất thải.
• Kiểm soát căng thẳng thông qua các kỹ thuật thư giãn như thiền định hoặc đi bộ giữa thiên nhiên.
• Đây không phải là những giải pháp tức thời, mà là những chiến lược lâu dài giúp các cơ quan của bạn hoạt động tốt.
Có những trường hợp hiếm hoi mà quá trình thải độc cần được chăm sóc y tế—ví dụ, những người bị ngộ độc hoặc cai nghiện. Trong những trường hợp này, thải độc là một quá trình lâm sàng được thực hiện dưới sự giám sát y tế, không phải là thứ mua không cần đơn.
Ngoài ra, những người mắc bệnh gan hoặc thận nên hợp tác chặt chẽ với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe để hỗ trợ sức khỏe hệ thống nội tạng—một lần nữa, không phải bằng các chế độ ăn kiêng theo trào lưu, mà bằng sự chăm sóc cá nhân hóa.
Tiến sĩ Edzard Ernst, giáo sư danh dự về y học bổ sung tại đại học Exeter, giải thích rằng về cơ bản có hai loại giải độc: một loại hợp pháp và một loại gây hiểu lầm. Loại hợp pháp đề cập đến giải độc y tế được sử dụng để điều trị chứng nghiện ma túy đe dọa tính mạng, một quá trình được chứng minh bằng bằng chứng khoa học nghiêm ngặt. Tuy nhiên, việc sử dụng phổ biến thuật ngữ "giải độc" đã bị các nhà tiếp thị lợi dụng để quảng bá các sản phẩm với những tuyên bố chưa được chứng minh. Ernst đã mô tả nhiều sản phẩm giải độc thương mại là thiếu cơ chế khoa học hợp lý và là một hình thức lừa đảo lợi dụng mong muốn cải thiện sức khỏe nhanh chóng của người tiêu dùng.
Tương tự, viện dinh dưỡng và chế độ ăn kiêng nhấn mạnh rằng không có bằng chứng khoa học nào ủng hộ chế độ ăn kiêng hoặc sản phẩm giải độc. Viện này tuyên bố: "Cơ thể bạn có hệ thống giải độc tích hợp sẵn, chủ yếu là gan và thận, và cách tốt nhất để hỗ trợ các quá trình tự nhiên này là thông qua lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống cân bằng thay vì phụ thuộc vào các sản phẩm giải độc."
Thay vì chạy theo những giải pháp tạm thời hay những phương pháp thanh lọc thần kỳ, hãy tập trung vào sự kiên trì. Uống đủ nước, ăn uống cân bằng, vận động và ngủ đủ giấc. Đây là những thói quen đã được chứng minh và nghiên cứu khoa học giúp bạn cảm thấy khỏe hơn, suy nghĩ minh mẫn và duy trì năng lượng.
Nếu bạn liên tục cảm thấy mệt mỏi, đầy hơi hoặc không khỏe, giải pháp có lẽ không phải là thải độc. Thay vào đó, hãy cân nhắc đến việc gặp bác sĩ để tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ.
Bạn đã từng thử một liệu trình thải độc nào chưa? Trải nghiệm của bạn thế nào - tích cực hay thất vọng? Tôi rất muốn nghe suy nghĩ của bạn!
Suy cho cùng, cơ thể bạn rất thông minh và kiên cường. Hãy tin tưởng vào nó. Hãy nuôi dưỡng nó. Và hãy thận trọng với những lời quảng cáo đắt tiền nghe có vẻ quá tốt để là sự thật - bởi vì chúng thường không phải vậy.