Giải trí, giao thông vận tải và sản xuất công nghiệp đều phụ thuộc vào năng lượng.
Sự tiến bộ của nền văn minh nhân loại, ở một mức độ nào đó, được thúc đẩy bởi năng lượng.
1. Lửa
Lửa được xem là một trong những nguồn năng lượng sớm nhất mà con người biết cách khai thác. Nó mang lại hơi ấm, ánh sáng và sự bảo vệ trước thú dữ.
Lửa còn đóng vai trò thiết yếu trong việc nấu chín thức ăn, giúp dễ tiêu hóa hơn và giải phóng nhiều dưỡng chất hơn.
Không chỉ vậy, con người thời kỳ đầu còn phát hiện khả năng làm cứng công cụ bằng cách đặt chúng gần lửa, từ đó nâng cao hiệu quả trong săn bắt và chế tác.
2. Gỗ, than củi
Khi các nền văn minh phát triển, con người tìm ra những phương thức mới để tận dụng nguồn năng lượng.
Một bước tiến quan trọng là việc sử dụng sinh khối, bao gồm gỗ, than đá và chất thải động vật, làm nhiên liệu.
Trong đó, gỗ là nguồn năng lượng chủ yếu phục vụ sưởi ấm và nấu nướng.
Trong các quy trình công nghiệp, việc đốt than đá trở thành nhân tố then chốt, cung cấp năng lượng cho động cơ hơi nước và thúc đẩy cuộc Cách mạng Công nghiệp.
Những nguồn năng lượng này cho phép gia tăng năng suất, mở rộng giao thương và thúc đẩy sự ra đời của các ngành công nghiệp cơ giới hóa.
3. Dầu mỏ, khí đốt
Việc phát hiện ra nhiên liệu hóa thạch đã tạo nên cuộc cách mạng trong khả năng cung cấp năng lượng cho con người.
Than đá, dầu mỏ và khí tự nhiên trở thành động lực chính cho quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng và những bước tiến công nghệ trong thế kỷ 19 và 20.
Nhiên liệu hóa thạch cung cấp năng lượng cho giao thông vận tải, sản xuất điện và chế tạo hàng hóa ở quy mô chưa từng có.
Chúng mang lại sự tăng trưởng kinh tế vượt bậc và góp phần tạo nên lối sống hiện đại mà nhiều người ngày nay đang hưởng thụ.
Tuy nhiên, đi kèm với những lợi ích to lớn ấy là những tác hại nghiêm trọng, như ô nhiễm không khí và nguồn nước, phát thải khí nhà kính và biến đổi khí hậu.
Khi nhận thức về các vấn đề này gia tăng, con người bắt đầu chuyển hướng sang khám phá và khai thác các nguồn năng lượng thay thế.
4. Năng lượng tái tạo
Trong những thập kỷ gần đây, các nguồn năng lượng tái tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng.
Năng lượng mặt trời, được khai thác từ bức xạ của Mặt Trời, đang được sử dụng thông qua các tấm pin quang điện để tạo ra điện.
Điện gió, thu được từ năng lượng của không khí chuyển động, được khai thác nhờ các tuabin gió.
Thủy điện, dựa trên lực hấp dẫn của dòng chảy hoặc dòng nước rơi, đã được con người tận dụng qua hệ thống đập từ nhiều thế kỷ trước.
Năng lượng sinh khối, bắt nguồn từ vật chất hữu cơ, cũng được dùng để tạo ra nhiệt và điện, thường thông qua việc đốt cháy thực vật hoặc quá trình lên men chất thải hữu cơ.
Sự tiến bộ công nghệ đã mở đường cho việc khai phá những giới hạn mới trong năng lượng. Ví dụ, địa nhiệt tận dụng nhiệt lượng lưu trữ dưới lòng đất để sản xuất điện và sưởi ấm, đặc biệt hiệu quả ở những khu vực có hoạt động địa nhiệt mạnh.
Ngoài ra, các nghiên cứu về pin nhiên liệu hydro, năng lượng thủy triều và năng lượng sóng cũng đang được tiến hành, với mục tiêu khai mở thêm nhiều nguồn năng lượng bền vững trong tương lai.
