Thoạt nhìn, nhảy cao và nhảy sào có vẻ giống nhau. Cả hai đều là những môn thể thao điền kinh đầy thử thách, nơi các vận động viên thách thức trọng lực và cố gắng vượt qua xà ngang.

Tuy nhiên, hai môn thể thao này khác nhau đáng kể về kỹ thuật, trang thiết bị và cách các vận động viên đạt được chiều cao ấn tượng. Vậy, sự khác biệt thực sự giữa nhảy cao và nhảy sào là gì, và điều gì làm nên sự độc đáo của mỗi môn?

Chúng ta hãy phân tích nó theo cách dễ hiểu nhất.

Nhảy cao là gì?

Trong môn nhảy cao, mục tiêu khá đơn giản: vượt qua một rào cản nằm ngang được đặt ở một độ cao cụ thể. Vận động viên phải nhảy qua rào cản mà không làm rơi rào cản. Để làm được điều này, họ cần sự kết hợp giữa tốc độ, sức mạnh và sự nhanh nhẹn, cùng với kỹ thuật nhảy chính xác.

Các yếu tố chính của nhảy cao:

1. Giật mình:Vận động viên nhảy cao chạy nước rút về phía rào cản, tăng tốc độ, trước khi đặt một chân xuống đất để bật lên không trung. Chân giật mình rất quan trọng để đạt được độ cao cần thiết.

2. Kỹ thuật nhảy:Cú nhảy được thực hiện bằng một kỹ thuật gọi là Fosbury Flop, được đặt theo tên của vận động viên giành huy chương vàng Olympic Fosbury. Vận động viên cong lưng và đá chân qua rào cản trong khi vẫn giữ cơ thể gần như thẳng đứng. Điều này cho phép vượt qua rào cản một cách mượt mà và an toàn hơn.

3. Tiếp đất: Vận động viên tiếp đất trên một tấm thảm có đệm sau khi vượt qua rào cản. Việc tiếp đất ít rủi ro hơn so với nhảy sào, vì không cần sào hay khả năng rơi xuống ở góc gấp.

Nhảy sào là gì?

Mặt khác, nhảy sào lại là một môn thể thao hoàn toàn khác. Thay vì chỉ sử dụng cơ thể để vượt qua rào cản, người nhảy sào sử dụng một cây sào dài (thường làm bằng sợi thủy tinh hoặc sợi carbon) để đẩy mình vượt qua rào cản. Cây sào này giúp họ đạt được độ cao lớn hơn nhiều so với chỉ nhảy cao.

Các thành phần chính của nhảy sào:

1. Đặt sào: Vận động viên chạy nước rút trên đường chạy, tương tự như nhảy cao, nhưng với sào trên tay. Họ đặt sào vào một hộp được thiết kế đặc biệt trên mặt đất, sử dụng năng lượng của sào để đẩy mình lên cao.

2. Kỹ thuật nhảy: Sau khi đặt sào xuống, người nhảy sử dụng cơ thể và độ cong của sào để xoay người vượt qua rào cản. Không giống như nhảy cao, khi cơ thể vượt rào bằng đầu trước, người nhảy sào thường xoay người và vượt rào theo hướng lộn ngược hoặc nghiêng người, tùy thuộc vào độ cao họ đang nhảy.

3. Tiếp đất: Sau khi vượt rào, người nhảy sào tiếp đất trong một hố chứa đầy đệm xốp. Do độ cong của sào, cú nhảy sào dốc hơn so với nhảy cao, khiến việc tiếp đất có phần nguy hiểm hơn, mặc dù vẫn tương đối an toàn nếu thực hiện đúng cách.

Sự khác biệt về thiết bị

Một trong những điểm khác biệt rõ ràng nhất giữa hai môn thể thao này là thiết bị được sử dụng. Cả hai môn thể thao đều yêu cầu thiết bị chuyên dụng, nhưng chúng phục vụ các mục đích rất khác nhau.

1. Thiết bị nhảy cao:

• Rào cản và tiêu chuẩn: Rào cản được hỗ trợ bởi các tiêu chuẩn, và vận động viên phải vượt qua mà không làm rơi nó. Thiết bị nhảy cao hầu như không có công nghệ; tất cả phụ thuộc vào kỹ năng và kỹ thuật của vận động viên.

• Giày tiếp cận: Vận động viên nhảy cao mang giày nhẹ, có đệm, cho phép bám và hỗ trợ tối đa trong quá trình chạy nước rút và bật nhảy. Giày cũng có thể có đinh để tăng cường lực bám.

2. Thiết bị nhảy sào:

• Gậy: Thiết bị quan trọng nhất trong môn nhảy sào chính là cây gậy, có thể khá dài (4,8 đến 5,1 mét hoặc hơn) và được làm bằng vật liệu bền, dẻo như sợi thủy tinh hoặc sợi carbon. Độ dẻo của gậy giúp tạo lực nâng lên khi người nhảy đặt gậy vào hộp.

• Giày nhảy sào: Vận động viên nhảy sào cũng mang giày chuyên dụng có đinh để bám đường chạy. Những đôi giày này được thiết kế để tăng tốc độ và khả năng tăng tốc nhanh.

Kỹ thuật: Chính xác và kiểm soát

Cả nhảy cao và nhảy sào đều đòi hỏi kỹ thuật và sự phối hợp hoàn hảo, nhưng cách các vận động viên tiếp cận mỗi nội dung lại rất khác nhau.

1. Kỹ thuật nhảy cao:

• Vận động viên nhảy cao tập trung vào bước chạy đà, cất cánh và kỹ thuật vượt rào. Tốc độ họ tăng lên được chuyển hóa thành độ cao khi họ bật khỏi chân cất cánh, trong khi cơ thể họ xoay tròn giữa không trung để vượt rào.

• Thử thách chính là căn thời gian nhảy hoàn hảo trong khi vẫn giữ được khả năng kiểm soát cơ thể và đạt được vòng cung tối ưu. Khả năng tập trung và thực hiện chính xác trong khi nhảy của vận động viên thường là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa những người chiến thắng và những người còn lại.

2. Kỹ thuật nhảy sào:

• Trong nhảy sào, kỹ thuật bao gồm hai giai đoạn chính: đặt sào và xoay người. Vận động viên nhảy sào cần căn thời gian chính xác để đặt sào ở góc thích hợp và sau đó sử dụng độ cong của sào để tạo lực hướng lên trên cần thiết để vượt rào.

• Khả năng giữ thăng bằng của người nhảy sào trong suốt quá trình lộn nhào qua rào là rất quan trọng. Không giống như nhảy cao, nơi vận động viên chủ yếu tập trung vào tư thế bật nhảy và vị trí cơ thể, người nhảy sào còn phải nhận thức được chuyển động của sào và thời điểm xoay người cần thiết.

Sự khác biệt về độ cao và kỷ lục thế giới

Một khía cạnh thú vị khác về sự khác biệt giữa nhảy cao và nhảy sào nằm ở độ cao mà các vận động viên có thể đạt được. Mặc dù cả hai môn đều dựa trên việc vượt qua rào cản, nhưng các vận động viên nhảy sào thường có thể đạt được độ cao lớn hơn nhiều so với người nhảy cao.

1. Kỷ lục nhảy cao:

• Kỷ lục thế giới nhảy cao của nam là 2,45 mét (8 feet), do Javier Sotomayor lập vào năm 1992.

• Kỷ lục thế giới của nữ là 2,09 mét (6 feet 10 inch), do Stefka Kostadinova lập vào năm 1987.

2. Kỷ lục nhảy sào:

• Kỷ lục thế giới nhảy sào nam là 6,18 mét (20 feet 3,5 inch), được thiết lập bởi Armand "Mondo" Duplantis vào năm 2020.

• Kỷ lục nữ là 5,06 mét (16 feet 7 inch), được nắm giữ bởi Yelena Isinbayeva từ năm 2009.

Như bạn có thể thấy, kỷ lục nhảy sào vượt xa kỷ lục nhảy cao, chủ yếu là do sự hỗ trợ của chính cây sào. Nếu không có cây sào, người nhảy sẽ không thể đạt được độ cao tương tự.

Suy nghĩ cuối cùng: Nghệ thuật nhảy

Mặc dù nhảy cao và nhảy sào đều liên quan đến việc vượt qua trọng lực, nhưng chúng có những điểm khác biệt cơ bản. Người nhảy cao chỉ dựa vào sức mạnh thể chất, kỹ thuật và sự nhanh nhẹn, trong khi người nhảy sào sử dụng cây sào để hỗ trợ đạt được độ cao lớn hơn nhiều.

Việc lựa chọn giữa hai môn thể thao này thường phụ thuộc vào sở thích, khả năng thể chất và quá trình luyện tập của vận động viên. Một số người có thể xuất sắc trong khả năng thể thao thuần túy cần thiết cho môn nhảy cao, trong khi những người khác lại thích sự phức tạp và thử thách của môn nhảy sào. Bất kể vận động viên chọn môn nào, cả hai môn đều đòi hỏi kỹ năng, sức mạnh và độ chính xác đáng kinh ngạc - những đặc điểm tạo nên sự hồi hộp của môn điền kinh.