Khi nói đến công trình xanh, chúng ta thường hình dung đến các tấm pin mặt trời hoặc mái nhà xanh. Nhưng nếu nước - một thứ gì đó chảy trôi, phản chiếu và tự nhiên - trở thành chìa khóa cho sự bền vững thì sao?

Khi chúng ta đang đối mặt với những thách thức ngày càng gia tăng về khí hậu, việc tích hợp nước vào thiết kế kiến ​​trúc không chỉ dừng lại ở tính thẩm mỹ. Đó là việc tạo ra những công trình hài hòa với hành tinh.

Chúng ta có thể cùng nhau khám phá cách kiến ​​trúc dưới nước đang âm thầm thay đổi tương lai.

Vẻ đẹp của làm mát thụ động

Một trong những cách hiệu quả nhất mà nước mang lại là làm mát thụ động. Thay vì dựa vào máy móc, một số tòa nhà sử dụng các nguồn nước - như ao, kênh rạch hoặc hồ nước nông - để giảm nhiệt độ. Khi không khí di chuyển trên mặt nước, nó sẽ nguội đi trước khi đi vào tòa nhà. Đây là một phương pháp đơn giản nhưng thông minh có thể giảm nhu cầu sử dụng điều hòa không khí, cắt giảm năng lượng tiêu thụ và giảm phát thải.

Ví dụ, tại nhiều bảo tàng và thư viện hiện đại ở châu Á, các nhà thiết kế đã đặt các mặt nước phản chiếu gần lối vào hoặc sân trong. Chúng không chỉ làm mát không khí mà còn mang lại bầu không khí yên bình cho du khách. Đây là một giải pháp đôi bên cùng có lợi: sự thoải mái và tính bền vững, tất cả trong một.

Ánh sáng tự nhiên và phản chiếu nước

Nước cũng tăng cường ánh sáng tự nhiên. Hồ bơi phản chiếu ánh sáng mặt trời chiếu vào tòa nhà, giảm nhu cầu sử dụng ánh sáng nhân tạo vào ban ngày. Điều này giúp tiết kiệm điện năng đồng thời tạo ra bầu không khí trong nhà êm dịu, dễ chịu.

Hãy lấy Bảo tàng Nghệ thuật ở Doha, do I. M. Pei thiết kế làm ví dụ. Mặt nước bao quanh làm nổi bật hình khối của công trình với ánh sáng lung linh, tạo nên một giải pháp thân thiện với môi trường, vừa tiện dụng vừa đẹp mắt.

Thu gom nước mưa và tái sử dụng nước thông minh

Một khái niệm thân thiện với môi trường khác là thu gom nước mưa. Nhiều thiết kế kiến ​​trúc sử dụng nước mưa để sử dụng ngoài mục đích uống như xả bồn cầu, tưới cây hoặc hệ thống làm mát. Bằng cách thu gom và tái sử dụng tài nguyên thiên nhiên, các tòa nhà giảm áp lực lên cơ sở hạ tầng đô thị và giảm tác động đến môi trường.

Một số bệnh viện và tòa nhà giáo dục còn tiến xa hơn nữa. Họ thiết kế các kênh dẫn nước tích hợp để thu gom nước mưa và lọc qua các vùng đất ngập nước hoặc lưu vực cây xanh. Điều này không chỉ tái sử dụng nước mà còn giúp kiểm soát ngập lụt đô thị.

Hòa quyện với sinh thái địa phương

Kiến trúc nước thân thiện với môi trường không chống lại thiên nhiên mà hòa hợp với thiên nhiên. Các nhà thiết kế thường nghiên cứu khí hậu, nguồn nước và cảnh quan địa phương trước khi đặt viên gạch đầu tiên. Bằng cách đặt các công trình bên cạnh sông, hồ hoặc lưu vực tự nhiên, họ bảo tồn đa dạng sinh học và tránh làm xáo trộn các hệ sinh thái hiện có.

Ví dụ, Bệnh viện Hữu nghị ở Bangladesh có một kênh nước dài chạy xuyên qua khuôn viên. Thay vì đẩy thiên nhiên sang một bên, tòa nhà mở ra với thiên nhiên, tạo ra một môi trường thanh bình và chữa lành cho cả bệnh nhân và nhân viên.

Thiết kế ngầm để cân bằng nhiệt

Một số kiến ​​trúc sư xây dựng một phần công trình ngầm để mát hơn vào mùa nóng và ấm hơn vào mùa lạnh. Khi kết hợp với các công trình nước trên mặt đất, kiểu bố trí này giúp ổn định nhiệt độ và giảm lượng khí thải carbon của công trình.

Tại Nhật Bản, Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Naoshima đã làm được điều đó. Phần lớn bảo tàng nằm dưới lòng đất, với ánh sáng mặt trời tràn vào từ các giếng trời phía trên các hồ nước nông. Mùa hè mát mẻ, mùa đông ấm áp và sử dụng năng lượng tối thiểu - tất cả nhờ vào những lựa chọn thiết kế thông minh.

Thẩm mỹ của chánh niệm

Không chỉ dừng lại ở chức năng, kiến ​​trúc nước còn mang lại sự bình yên trong cảm xúc. Dòng nước chảy hay hồ nước tĩnh lặng mời gọi con người dừng lại và suy ngẫm. Những yếu tố này mang đến sự thư thái tinh thần trong thế giới hối hả ngày nay. Và khi chúng ta cảm thấy kết nối với thiên nhiên, chúng ta sẽ có xu hướng bảo vệ nó hơn.

Cùng nhau xây dựng tương lai

Nếu chúng ta muốn những thành phố xanh hơn và cuộc sống tốt đẹp hơn, chúng ta cần suy nghĩ lại về cách xây dựng. Nước không còn chỉ là vật trang trí nữa; nó là một đối tác tích cực trong kiến ​​trúc bền vững. Từ việc làm mát không khí đến thu thập nước mưa, nước giúp chúng ta giảm thiểu rác thải, tiết kiệm năng lượng và kết nối lại với môi trường.

Vậy nên lần tới khi chúng ta đi ngang qua một tòa nhà được bao quanh bởi nước, hãy cùng nhìn kỹ hơn. Hồ nước yên tĩnh hay dòng suối êm đềm ấy có thể mang lại nhiều điều hơn chúng ta nghĩ. Cùng nhau, chúng ta hãy ủng hộ những thiết kế không chỉ đẹp mà còn ý nghĩa. Bạn đã sẵn sàng để nhìn nhận nước theo một cách khác chưa? Chúng tôi đã sẵn sàng.