Bạn đã bao giờ thấy bức ảnh nào có những vệt sáng chạy dài trên bầu trời đêm như những vệt sáng kỳ diệu chưa? Đó chính là sức mạnh của nhiếp ảnh phơi sáng lâu, cụ thể là vẽ tranh bằng ánh sáng.
Đây là một kỹ thuật biến máy ảnh thành cọ vẽ và bóng tối thành vải vẽ.
Cho dù bạn đang chụp vòng xoáy của các vì sao hay đánh vần tên mình bằng đèn pin, phơi sáng lâu sẽ khuyến khích bạn sáng tạo theo cách một phần là khoa học, một phần là trí tưởng tượng.
Bạn có tò mò về cách thức hoạt động của nó không? Hãy cùng khám phá thế giới hội họa ánh sáng và tìm hiểu cách các nhiếp ảnh gia trên khắp thế giới biến những công cụ đơn giản thành những tác phẩm nghệ thuật ngoạn mục.
Vẽ bằng ánh sáng, còn được gọi là vẽ bằng ánh sáng hoặc chụp ảnh phơi sáng lâu, là một kỹ thuật chụp ảnh với tốc độ màn trập dài—từ vài giây đến vài phút—trong khi nguồn sáng di chuyển trong khung hình. Chuyển động này được ghi lại theo thời gian, tạo ra những vệt sáng, hình dạng hoặc toàn bộ khung cảnh được tạo nên từ ánh sáng.
Kỹ thuật này đã có từ hơn một thế kỷ trước. Các nghệ sĩ như Man Ray và các nhiếp ảnh gia đầu thế kỷ 20 đã thử nghiệm nó, mặc dù các công cụ kỹ thuật số ngày nay giúp nó dễ dàng và linh hoạt hơn nhiều. Vẽ bằng ánh sáng kết hợp sự sáng tạo nghệ thuật với độ chính xác kỹ thuật, và đó là một phần sức hấp dẫn lâu dài của nó.
Mặc dù mang lại kết quả tuyệt vời, vẽ bằng ánh sáng không đòi hỏi thiết bị đắt tiền. Dưới đây là những gì bạn cần để bắt đầu:
• Máy ảnh có cài đặt thủ công: Máy ảnh DSLR, máy ảnh không gương lật, hoặc thậm chí một số điện thoại thông minh có chế độ điều khiển thủ công đều có thể sử dụng được.
• Chân máy: Chân đế vững chắc là điều cần thiết để tránh rung máy trong quá trình phơi sáng lâu.
• Nguồn sáng: Đèn pin, đèn LED, gậy phát sáng, sợi quang hoặc thậm chí màn hình điện thoại thông minh có thể được sử dụng để vẽ.
• Màn trập hoặc bộ hẹn giờ từ xa: Điều này giúp bắt đầu chụp mà không cần chạm vào máy ảnh, giảm rung.
Các công cụ tùy chọn nhưng hữu ích bao gồm gel màu để tạo màu cho đèn, bộ lọc ND cho phơi sáng lâu ban ngày và phần mềm chỉnh sửa như Adobe Lightroom để xử lý hậu kỳ.
Vẽ tranh bằng ánh sáng dễ hơn bạn nghĩ. Dưới đây là quy trình từng bước cơ bản:
1. Đặt máy ảnh lên chân máy.
2. Chuyển sang chế độ thủ công và điều chỉnh cài đặt:
o Tốc độ màn trập: Bắt đầu với 10–30 giây.
o Khẩu độ: Khoảng f/8 là điểm khởi đầu an toàn.
o ISO: Giữ ISO thấp (100–400) để giảm nhiễu.
3. Khung hình ảnh và lấy nét trước vào khu vực ánh sáng sẽ di chuyển.
4. Kích hoạt màn trập bằng điều khiển từ xa hoặc hẹn giờ.
5. Di chuyển nguồn sáng qua khung hình khi màn trập đang mở.
6. Xem lại và điều chỉnh: Thử nghiệm với tốc độ, góc chụp hoặc nhiều đèn để nâng cao kết quả.
Cái đẹp nằm ở sự thử nghiệm. Mỗi bức ảnh đều là một bất ngờ.
Có nhiều cách để vẽ bằng ánh sáng. Dưới đây là một số kỹ thuật phổ biến:
• Vệt sáng: Chụp đèn pha ô tô, xe đạp hoặc người chạy bộ đang cầm đèn đang di chuyển. Nhiếp ảnh đô thị rất thành công với phương pháp này.
• Xoay tròn quả cầu: Xoay một vật thể được chiếu sáng theo chuyển động tròn trong khi đi bộ theo vòng tròn sẽ tạo ra những quả cầu phát sáng.
• Thư pháp và chữ viết: Viết tên, trích dẫn hoặc ký hiệu bằng ánh sáng ổn định.
• Hình bóng và đường viền: Chiếu sáng nền trong khi giữ chủ thể trong bóng tối để tạo hiệu ứng ấn tượng.
• Vệt sao: Một hình thức đặc biệt sử dụng sự quay của Trái Đất để tạo ra các cung ánh sáng sao—yêu cầu phơi sáng từ 15 phút trở lên.
Mỗi loại mang đến sự linh hoạt sáng tạo và sức mạnh kể chuyện.
Vẽ bằng ánh sáng là sự giao thoa hấp dẫn giữa nghệ thuật và khoa học. Quá trình này dựa trên các quy luật vật lý của ánh sáng, chuyển động và phơi sáng. Bằng cách hiểu cách ánh sáng tương tác với cảm biến của máy ảnh theo thời gian, các nhiếp ảnh gia có thể chỉnh sửa hình ảnh cuối cùng mà không cần bất kỳ thủ thuật kỹ thuật số nào.
Hình thức biểu đạt trực quan này cũng rèn luyện tính kiên nhẫn, khả năng lập kế hoạch và thử nghiệm—những kỹ năng quý giá không chỉ trong nhiếp ảnh mà còn trong bất kỳ lĩnh vực sáng tạo nào.
Nhiều nhiếp ảnh gia hiện đại đã đưa vẽ bằng ánh sáng lên một tầm cao mới. Eric Paré và Kim Henry nổi tiếng với những bức chân dung ánh sáng tuyệt đẹp được chụp ở những vùng đất xa xôi, kết hợp giữa khiêu vũ và đèn ống. Jason D. Page đã tạo ra cả một cộng đồng xoay quanh nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng, cung cấp tài nguyên, hướng dẫn và triển lãm.
Ngay cả các thương hiệu thương mại cũng đã sử dụng nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng cho các chiến dịch sáng tạo, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của nó trong cả mỹ thuật và tiếp thị trực quan.
Mặc dù những điều cơ bản rất đơn giản, nhưng để thành thạo nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng cần phải luyện tập. Dưới đây là một số sai lầm thường gặp cần tránh:
• Phơi sáng quá mức: Quá nhiều ánh sáng hoặc tốc độ màn trập quá dài có thể làm ảnh bị nhạt.
• Chuyển động vô ý: Chân máy rung lắc hoặc máy ảnh bị va đập có thể làm mờ hậu cảnh.
• Nguồn sáng quá sáng: Đèn pin công suất cao có thể lấn át khung hình nếu không được khuếch tán.
• Bố cục lộn xộn: Sự đơn giản thường hiệu quả nhất khi xử lý các đường sáng.
Đừng nản lòng trước những nỗ lực ban đầu. Mỗi hình ảnh đều dạy cho ta điều gì đó mới mẻ.
Vẽ bằng ánh sáng có một sức hút không thể chối cãi. Nó xóa bỏ những giới hạn của cái gọi là "thực" và mở ra cánh cửa đến với những hình ảnh siêu thực, mơ mộng. Không giống như nhiếp ảnh truyền thống vốn chỉ ghi lại khoảnh khắc, vẽ bằng ánh sáng tạo nên khoảnh khắc ấy, từng đường nét một.
Cho dù bạn đang phác họa những hình khối trừu tượng hay tạo ra những "bức tranh graffiti ánh sáng" theo đúng nghĩa đen, tác động về mặt cảm xúc và thị giác của vẽ bằng ánh sáng hoàn toàn khác biệt.
Nếu bạn từng bị hấp dẫn bởi những bức ảnh phơi sáng lâu, giờ là lúc để bạn tự mình thử nghiệm. Tất cả những gì bạn cần là một không gian tối, một nguồn sáng và trí tưởng tượng của bạn. Vẽ bằng ánh sáng là sự vui chơi, ngạc nhiên và khám phá—và điều tuyệt vời nhất là nó dành cho mọi nhiếp ảnh gia ở mọi trình độ.
Bạn đã bao giờ thử nghiệm phơi sáng lâu hoặc vẽ bằng ánh sáng chưa? Điều gì đang ngăn cản bạn thử nghiệm ngay hôm nay? Hãy cầm máy ảnh lên, bước vào màn đêm và để sự sáng tạo của bạn tỏa sáng—theo đúng nghĩa đen.