Hãy tưởng tượng xem — bạn đang gọi video cho bạn bè ở bên kia bán cầu, và kết nối nhanh và an toàn đến mức bạn cảm thấy như đang ở cùng phòng. Không lag, không hack, chỉ có giao tiếp liền mạch, thuần túy. Nghe như khoa học viễn tưởng, phải không? Vâng, đó chính xác là những gì internet lượng tử hứa hẹn.

Trước khi bạn đảo mắt và nói, "Lại nói về mấy thuật ngữ công nghệ thời thượng nữa rồi", hãy theo dõi tôi nhé — cái này thực sự rất hay. Hãy cùng tìm hiểu xem nó là gì, nó hoạt động như thế nào, và liệu chúng ta có thực sự được dùng nó trong đời hay không.

Internet lượng tử là gì?

Được rồi, trước hết, hãy nói về những điều cơ bản. Internet lượng tử không chỉ là phiên bản nhanh hơn của những gì chúng ta đang sử dụng. Nó không phải là 6G hay bất cứ thứ gì sau cáp quang. Nó là một loại internet hoàn toàn mới dựa trên các quy tắc phức tạp của vật lý lượng tử - ngành khoa học nghiên cứu các hạt cực nhỏ, không tuân theo logic thông thường.

Thay vì các bit thông thường (tức là các số 0 và 1 kinh điển), mạng internet mới này sử dụng qubit. Nhờ một đặc tính gọi là chồng chập, qubit có thể vừa là 0 vừa là 1 cùng một lúc. Kỳ lạ hơn nữa? Khi các qubit bị vướng víu, việc thay đổi qubit này sẽ ngay lập tức ảnh hưởng đến qubit kia — ngay cả khi chúng cách nhau hàng nghìn km. Nó giống như một trò ảo thuật thần giao cách cảm trong khoa học viễn tưởng, nhưng lại là khoa học thực sự.

Vậy, nó hoạt động như thế nào?

Ý tưởng cơ bản là sử dụng các hạt rối lượng tử để truyền dữ liệu theo cách gần như không thể bị chặn. Các hạt này sẽ được truyền giữa các thiết bị đặc biệt gọi là nút lượng tử. Khi bạn muốn gửi dữ liệu, thiết bị của bạn sẽ tương tác với một nửa của cặp rối lượng tử — và thiết bị của bạn bè bạn, dù ở xa đến đâu, cũng sẽ ngay lập tức nhận được sự thay đổi.

Không có dữ liệu nào truyền qua dây dẫn theo cách thông thường, nghĩa là không ai có thể truy cập vào nó. Đó chính là phép thuật của dịch chuyển tức thời lượng tử — truyền thông tin mà không cần di chuyển bất cứ thứ gì.

Tại sao chúng ta nên quan tâm?

- Bảo mật không thể phá vỡ: Bất kỳ nỗ lực nghe lén nào cũng sẽ phá vỡ liên kết lượng tử, vì vậy bạn sẽ biết ngay lập tức. Tin tặc? Tạm biệt.

- Truyền thông siêu bảo mật: Hoàn hảo cho các ngân hàng, chính phủ và những người muốn có quyền riêng tư kỹ thuật số thực sự.

- Đặt nền móng cho máy tính lượng tử: Khi những cỗ máy tương lai này trở nên phổ biến, chúng sẽ cần một cách để kết nối — và đây chính là cách đó.

Chúng ta đã đến đích chưa?

Chưa hẳn — nhưng chúng ta đang trên đường đến đó.

Các quốc gia như Hà Lan và Hoa Kỳ đã và đang thử nghiệm các mạng lượng tử quy mô nhỏ. Tuy nhiên, việc xây dựng một mạng lưới internet lượng tử toàn cầu vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Chúng ta cần các bộ lặp lượng tử tốt hơn và các hệ thống ổn định hơn để giữ cho những qubit mỏng manh này không bị mất đi tính năng kỳ diệu của chúng giữa chừng khi truyền tải.

Vậy, liệu điều đó có thực sự khả thi không?

Câu trả lời ngắn gọn? Có.

Câu trả lời dài dòng? Nó đã và đang diễn ra từng bước nhỏ. Khoa học đã phát huy tác dụng, công nghệ đang phát triển, và tương lai có vẻ vô cùng hứa hẹn. Có thể mất 10, 20, hoặc thậm chí 30 năm để vươn ra toàn cầu — nhưng nền tảng đã và đang được xây dựng.

Thật hoang dã phải không?