Thành thật mà nói, việc tập trung trong lớp học không phải lúc nào cũng dễ dàng. Những bài giảng dài dòng, bài tập lặp đi lặp lại và áp lực thi cử có thể khiến việc học trở nên nặng nề. Nhưng nếu chúng ta có thể biến việc học trở nên thú vị và hấp dẫn như những trò chơi yêu thích của mình thì sao?
Đó chính là lúc phương pháp học tập dựa trên trò chơi phát huy tác dụng. Không chỉ là chơi trò chơi mà còn là sử dụng các nguyên tắc của trò chơi để giúp học sinh có động lực và hứng thú học tập.
Gamification trong học tập là gì?
Gamification nghĩa là lấy các yếu tố từ trò chơi—như điểm, cấp độ, phần thưởng và thử thách—và áp dụng chúng vào giáo dục. Thay vì các bài kiểm tra hoặc bài tập truyền thống, học sinh hoàn thành nhiệm vụ, mở khóa thành tích và làm việc nhóm. Đột nhiên, việc giải một bài toán lại giống như vượt qua một cấp độ hơn là làm bài tập về nhà.
Biến lớp học thành khu vực trò chơi
Chúng ta có thể áp dụng các chiến lược dựa trên trò chơi vào bất kỳ lớp học nào. Ví dụ:
• Điểm và bảng xếp hạng: Tặng điểm cho học sinh khi hoàn thành bài tập, tham gia thảo luận hoặc giúp đỡ bạn cùng lớp. Bảng xếp hạng có thể khuyến khích sự cạnh tranh lành mạnh—nhưng nên luôn là tùy chọn để duy trì sự tích cực.
• Nhiệm vụ và cấp độ: Chia bài học thành các "nhiệm vụ". Học sinh sẽ nhận được huy hiệu hoặc lên cấp khi nắm vững các chủ đề.
• Thử thách bí ẩn: Thêm một chút hồi hộp! Giới thiệu các câu đố bí ẩn hoặc thử thách học tập hàng tuần để hé lộ manh mối xuyên suốt các môn học.
• Lựa chọn và kiểm soát: Cho phép học sinh tự chọn hướng đi. Cũng giống như trong trò chơi, khi học sinh có nhiều lựa chọn, các em sẽ cảm thấy được kiểm soát và đầu tư hơn.
Làm thế nào để tăng cường động lực?
Trò chơi tự nhiên khơi gợi nhu cầu tiến bộ, thành tích và mục đích sống của chúng ta. Khi chúng ta áp dụng những ý tưởng này vào giáo dục, học sinh sẽ cảm thấy có động lực hơn. Theo Tiến sĩ Jane McGonigal, nhà nghiên cứu giáo dục, động lực của trò chơi có thể tăng cường động lực bằng cách kích hoạt dopamine, một chất hóa học "tạo cảm giác dễ chịu" mà não bộ tiết ra khi chúng ta hoàn thành một việc gì đó. Tóm lại, trò chơi khiến việc học trở nên giống như chiến thắng.
Ví dụ thành công thực tế
Một số trường học đã cho thấy những điều khả thi. Tại một trường trung học cơ sở ở Hoa Kỳ, một giáo viên đã biến giờ học lịch sử thành một cuộc phiêu lưu nhập vai. Mỗi học sinh đảm nhận một nhân vật lịch sử và hoàn thành các nhiệm vụ để "thay đổi tiến trình lịch sử". Không chỉ sự tham gia tăng lên mà điểm kiểm tra cũng được cải thiện. Trong một trường hợp khác, một trò chơi toán học dựa trên ứng dụng đã nâng điểm trung bình lên hơn 20% chỉ trong ba tháng.
Không chỉ dành cho trẻ em
Trò chơi hóa không chỉ dành cho học sinh nhỏ tuổi. Các giáo sư đại học và giảng viên tại nơi làm việc cũng sử dụng nó để thúc đẩy việc học và hợp tác. Các ứng dụng ngôn ngữ như Duolingo và các nền tảng học tập như Khan Academy đã sử dụng cơ chế trò chơi để thu hút chúng ta quay lại. Ngay cả người lớn cũng thích cảm giác thỏa mãn khi hoàn thành một thử thách hoặc mở khóa một cấp độ mới.
Mẹo sử dụng trò chơi hóa một cách khôn ngoan
Tuy trò chơi rất thú vị, nhưng chúng cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Dưới đây là một vài mẹo:
• Đảm bảo công bằng: Mỗi người học với tốc độ khác nhau. Đảm bảo phần thưởng tôn vinh nỗ lực, chứ không chỉ tốc độ.
• Cân bằng giữa vui chơi và học tập: Đừng để trò chơi lấn át nội dung. Mục tiêu học tập luôn phải được đặt lên hàng đầu.
• Tập trung vào làm việc nhóm: Kết hợp các thử thách nhóm để xây dựng sự hợp tác, chứ không chỉ là cạnh tranh.
• Cho phép học sinh sáng tạo: Khuyến khích các em tự xây dựng câu đố, cấp độ hoặc trò chơi nhỏ của riêng mình. Điều này giúp các em hiểu sâu hơn và làm chủ được bản thân.
Chơi hết mình, học hết mình
Chúng ta không cần phải lựa chọn giữa vui chơi và học tập. Khi kết hợp cả hai, học sinh sẽ cảm thấy được trao quyền và háo hức học tập. Học tập dựa trên trò chơi nhắc nhở chúng ta rằng lớp học không nhất thiết phải là những không gian yên tĩnh, cứng nhắc—mà có thể là nơi khám phá, làm việc nhóm và trải nghiệm thú vị.
Vậy bạn sẽ mang loại trò chơi nào vào lớp học hoặc nhóm học tập của mình? Một cuộc thi đố vui? Một cuộc săn tìm kho báu từ vựng? Hãy chia sẻ ý tưởng của bạn—vì học tập không bao giờ nên chỉ là một nhiệm vụ. Nó phải giống như một cuộc phiêu lưu.
