Vài tháng trước, thành phố tôi đăng cai một giải quần vợt quốc tế. Đường phố tấp nập người qua lại. Các quán cà phê chật kín. Khách sạn kín chỗ. Ngay cả tiệm bánh địa phương cũng có chương trình khuyến mãi đặc biệt dành cho người hâm mộ.
Điều này khiến tôi suy nghĩ - ngoài sự phấn khích, các sự kiện thể thao quốc tế thực sự thúc đẩy nền kinh tế địa phương như thế nào? Tác động này chỉ tồn tại trong thời gian ngắn hay mang lại lợi ích lâu dài? Chúng ta hãy cùng khám phá điều này.
Khi một thành phố đăng cai một sự kiện thể thao quốc tế—có thể là Thế vận hội, World Cup bóng đá, hoặc giải vô địch khu vực—một trong những tác động đầu tiên là sự gia tăng du lịch.
- Tăng chi tiêu của du khách: Người hâm mộ, vận động viên và các đơn vị truyền thông đổ xô đến thành phố đăng cai. Họ chi tiêu cho chỗ ở, phương tiện di chuyển, ăn uống, mua sắm và giải trí. Ví dụ, trong thời gian diễn ra World Cup FIFA 2022 tại Qatar, ước tính chi tiêu liên quan đến du lịch đã bơm hàng tỷ đô la vào nền kinh tế địa phương.
- Công suất phòng khách sạn tăng đột biến: Các sự kiện lớn có thể đẩy công suất phòng khách sạn lên gần 100%, mang lại lợi ích cho cả phân khúc khách sạn hạng sang và bình dân.
- Tạo việc làm: Sự gia tăng du lịch cũng tạo ra việc làm tạm thời trong các lĩnh vực khách sạn, vận tải, quản lý sự kiện và bán lẻ.
Một nghiên cứu của PwC về Thế vận hội Olympic London 2012 cho thấy sự kiện này đã tạo ra khoảng 2,1 tỷ bảng Anh doanh thu từ du lịch và giúp tạo ra hơn 30.000 việc làm tạm thời.
Các sự kiện thể thao lớn thường thúc đẩy sự phát triển cơ sở hạ tầng đáng kể—sân vận động, hệ thống giao thông, không gian công cộng và mạng lưới kỹ thuật số.
- Nâng cấp giao thông: Để quản lý lượng du khách, các thành phố thường cải thiện sân bay, đường sá và hệ thống giao thông công cộng—những lợi ích mà người dân địa phương được hưởng rất lâu sau sự kiện.
- Địa điểm mới: Các sân vận động và đấu trường được quy hoạch tốt có thể tổ chức các sự kiện, buổi hòa nhạc và hoạt động cộng đồng trong tương lai.
- Tái thiết đô thị: Một số thành phố đăng cai sử dụng các sự kiện thể thao như một chất xúc tác để trẻ hóa các khu phố bị lãng quên. Ví dụ, Thế vận hội Olympic 1992 của Barcelona đã thay đổi khu vực bờ sông của thành phố, tạo ra các không gian công cộng sôi động vẫn còn phổ biến cho đến ngày nay.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc lập kế hoạch là chìa khóa. Tiến sĩ Andrew Zimbalist, một nhà kinh tế chuyên về kinh tế thể thao, lưu ý: "Lợi ích lâu dài của các sự kiện thể thao phụ thuộc rất nhiều vào việc lập kế hoạch cẩn thận và sử dụng cơ sở hạ tầng sau sự kiện. Nếu không có điều này, các khoản đầu tư có nguy cơ trở thành những khoản đầu tư vô ích tốn kém."
Các sự kiện thể thao không chỉ tạo ra cơ hội cho các tập đoàn lớn mà còn cho cả các doanh nghiệp nhỏ tại địa phương.
- Chợ tạm thời: Nhiều thành phố khuyến khích các nghệ nhân địa phương, người bán thực phẩm và các công ty khởi nghiệp tham gia vào các khu vực dành cho người hâm mộ và các chợ liên quan đến sự kiện.
- Quảng bá thương hiệu: Các thương hiệu địa phương được biết đến nhiều hơn thông qua việc tài trợ hoặc hợp tác với các sự kiện, giúp họ tiếp cận được nhiều đối tượng hơn.
- Nhu cầu dịch vụ: Các doanh nghiệp nhỏ cung cấp dịch vụ vận chuyển, ăn uống, phiên dịch và tour du lịch thường chứng kiến nhu cầu tăng đột biến.
Ví dụ, trong Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 2019 tại Nhật Bản, nhiều doanh nghiệp địa phương đã báo cáo doanh số kỷ lục—không chỉ từ người hâm mộ mà còn từ giới truyền thông toàn cầu và khách tham quan doanh nghiệp tham dự sự kiện.
Ngoài tác động kinh tế tức thời, các sự kiện thể thao quốc tế có thể nâng cao vị thế toàn cầu của một thành phố.
- Nâng cao danh tiếng: Việc tổ chức một sự kiện thành công sẽ đưa thành phố lên tầm quốc tế, thu hút khách du lịch và nhà đầu tư trong tương lai.
- Niềm tự hào cộng đồng: Các sự kiện thể thao thường khơi dậy niềm tự hào và sự đoàn kết của người dân, khuyến khích tinh thần tình nguyện và sự tham gia của cộng đồng địa phương.
- Tổ chức sự kiện trong tương lai: Một sự kiện được tổ chức tốt có thể định vị thành phố là điểm đến ưa thích cho các hội nghị, triển lãm và cuộc thi thể thao trong tương lai.
Theo OECD, các thành phố tận dụng chiến lược các sự kiện thể thao của mình thường chứng kiến mức tăng trưởng du lịch dài hạn từ 10–15% trong những năm sau sự kiện.
Tất nhiên, việc tổ chức các sự kiện thể thao quốc tế không phải là không có rủi ro. Chi phí có thể tăng vọt, và nếu quản lý kém, đầu tư cơ sở hạ tầng có thể không mang lại giá trị lâu dài.
Đó là lý do tại sao các thành phố ngày nay ngày càng áp dụng các mô hình quy hoạch bền vững và toàn diện, tập trung vào:
• Địa điểm tạm thời và mô-đun
• Tham vấn cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch sự kiện
• Lập ngân sách có trách nhiệm với kế hoạch di sản rõ ràng
Giáo sư Holger Preuss, chuyên gia về di sản sự kiện thể thao tại Đại học Johannes Gutenberg, nhấn mạnh: “Kết quả tốt nhất sẽ đạt được khi các sự kiện được liên kết với các mục tiêu phát triển đô thị dài hạn—chứ không phải chỉ là những sự kiện đơn lẻ.”
Bạn đã từng sống hoặc đến thăm một thành phố trong thời gian diễn ra một sự kiện thể thao lớn chưa? Bạn có nhận thấy những thay đổi trong nền kinh tế, cơ sở hạ tầng hay tinh thần cộng đồng địa phương không?
Mặc dù sự chú ý toàn cầu có thể phai nhạt sau khi các vận động viên trở về nước, nhưng một sự kiện thể thao được lên kế hoạch bài bản có thể để lại một di sản lâu dài - một di sản mang lại lợi ích cho cả người dân và doanh nghiệp trong nhiều năm tới.
Vì vậy, lần tới khi thành phố của bạn giành được quyền đăng cai, hãy nghĩ xa hơn về các trận đấu. Chiến thắng thực sự có thể nằm ở đường phố, chợ búa và các doanh nghiệp nhỏ phát triển mạnh mẽ sau tiếng còi kết thúc trận đấu.