Có khả năng cao là bạn đang đọc những dòng này từ một văn phòng tại gia — hoặc ít nhất là từ một không gian không phải trụ sở chính của công ty bạn. Và bạn không hề đơn độc.

Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, làm việc từ xa đã chuyển mình từ một “đặc quyền ngách” trở thành một chuẩn mực toàn cầu.

Nhưng ngoài việc tiết kiệm thời gian di chuyển hay khỏi cần mặc đồ công sở, sự thay đổi này đang lặng lẽ nhưng mạnh mẽ định hình lại cuộc sống thường nhật của chúng ta. Hãy cùng khám phá xem phong cách làm việc mới này đang thay đổi cách ta sống ra sao — và điều đó có ý nghĩa thế nào cho tương lai.

Ngôi nhà trở thành không gian đa năng

Ngày xưa, nhà là nơi để tách biệt với công việc. Giờ thì sao? Nó đã trở thành trung tâm của mọi hoạt động. Phòng ngủ, nhà bếp, hay thậm chí những góc nhỏ thừa thãi nay cũng được biến thành khu vực làm việc. Sống và làm việc trong cùng một không gian đã buộc chúng ta phải tư duy lại về thiết kế nhà cửa. Nhiều người đầu tư vào ghế công thái học, bàn đứng, và hệ thống chiếu sáng tốt hơn. Theo báo cáo năm 2024 của Hiệp hội Thiết kế Nội thất Hoa Kỳ, 72% chủ nhà làm việc từ xa đã thực hiện ít nhất một thay đổi lớn cho không gian làm việc tại nhà kể từ năm 2020. Sự pha trộn giữa đời sống và công việc này cũng ảnh hưởng đến động lực gia đình. Chúng ta vừa phải cân bằng các cuộc họp trực tuyến với việc nấu ăn, vừa kèm con làm bài tập trong khi chạy kịp hạn dự án. Với nhiều người, đặc biệt là các bậc phụ huynh, điều này khiến nhịp sống hằng ngày trở nên linh hoạt hơn — nhưng đồng thời cũng phức tạp hơn.

Lịch trình 9–5 đang phai nhạt

Một trong những thay đổi lớn nhất chính là cách chúng ta nhìn nhận về thời gian. Khi không còn văn phòng vật lý kiểm soát nhịp điệu công việc, ngày càng nhiều người hướng đến khung giờ làm việc linh hoạt. Sự linh hoạt này vừa mang tính trao quyền, vừa tiềm ẩn thách thức. Một số người phát huy tối đa sự tự do để tự định nhịp, trong khi những người khác lại chật vật trong việc “ngắt kết nối.” Một nghiên cứu cho thấy thời gian làm việc trung bình của nhân viên từ xa đã tăng thêm 46 phút mỗi ngày so với giai đoạn trước đại dịch. Điều này đòi hỏi sự lưu tâm. Việc thiết lập ranh giới rõ ràng — như xác định “kết thúc” ngày làm việc hoặc tạo ra các khu vực không công nghệ trong nhà — giúp duy trì sự cân bằng.

Cộng đồng và kết nối đang đổi thay

Những buổi trò chuyện ngắn bên máy nước hay những bữa trưa bất chợt cùng đồng nghiệp nay đã biến mất. Thay vào đó, ta có những buổi cà phê trực tuyến và các kênh chat nội bộ cố gắng lấp đầy khoảng trống — nhưng rõ ràng không hoàn toàn thay thế được. Sự dịch chuyển này đang tái định hình cách chúng ta kết nối xã hội. Một số nhân viên chia sẻ cảm giác cô đơn, buộc các công ty phải suy nghĩ lại về cách nuôi dưỡng tinh thần tập thể từ xa. Ngược lại, làm việc từ xa lại khơi mở những mối gắn kết sâu sắc hơn trong cộng đồng địa phương. Khi có nhiều thời gian ở nhà, nhiều người gắn bó hơn với hàng xóm hoặc các nhóm cộng đồng. Các chuyên gia sức khỏe tinh thần, như Tiến sĩ Laura Putnam — một nhà tư vấn phúc lợi nơi làm việc — nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “kết nối xã hội có chủ đích” khi làm việc từ xa. “Chúng ta phải chủ động tạo ra những khoảnh khắc kết nối chân thành, nếu không sẽ dễ rơi vào trạng thái lạc lõng”, bà khuyên.

Địa lý không còn là rào cản cơ hội

Có lẽ một trong những tác động giải phóng mạnh mẽ nhất của làm việc từ xa là phá vỡ các giới hạn địa lý. Những người tài năng không còn bị bó buộc trong thị trường việc làm quanh nơi họ sống. Các công ty có thể tuyển dụng từ một nguồn nhân lực toàn cầu, còn người lao động thì có thể chọn nơi ở theo ý thích — dù là một thị trấn yên bình, một thành phố sôi động, hay một ngôi làng ven biển. Xu hướng này đã bắt đầu tác động tới thị trường bất động sản. Những thành phố vốn từng bị coi là “quá xa xôi” cho sự nghiệp nay đang đón nhận làn sóng lao động từ xa. Song song đó, các công ty cũng đang cân nhắc lại việc có thực sự cần nhiều không gian văn phòng vật lý hay không.

Con đường phía trước: Linh hoạt có chủ đích

Khi nhìn về tương lai, rõ ràng làm việc từ xa sẽ không biến mất. Nhưng để nó trở thành bền vững thì cần nhiều hơn là Wi-Fi mạnh và chiếc ghế thoải mái. Các chuyên gia khuyến nghị rằng cả người sử dụng lao động và cá nhân đều nên tiếp cận “bình thường mới” này một cách có chủ đích. Ví dụ, Tiến sĩ Nicholas Bloom — giáo sư kinh tế tại Đại học Stanford, người đã nghiên cứu sâu rộng về làm việc từ xa — khuyên các công ty nên áp dụng mô hình lai. “Sự kết hợp giữa những ngày tại văn phòng và những ngày từ xa mang lại cả hai mặt tốt nhất — sự linh hoạt và kết nối”, ông nhấn mạnh. Ở cấp độ cá nhân, chúng ta có thể thiết kế lại thói quen hằng ngày để hỗ trợ sức khỏe tinh thần, thiết lập ranh giới để tránh kiệt sức, và tìm kiếm những cách duy trì kết nối xã hội.

Vậy còn bạn thì sao? Làm việc từ xa đang tái định hình cuộc sống của bạn thế nào? Bạn có đang tận hưởng sự linh hoạt — hay lại nhớ nhung nhịp sống náo nhiệt nơi văn phòng? Dù chọn con đường nào, hãy nhớ: phong cách làm việc mới này trao cho chúng ta cơ hội thiết kế lại cuộc sống với nhiều chủ đích hơn bao giờ hết. Hãy cùng tận dụng trọn vẹn cơ hội đó.