Ở hầu hết các vùng trồng trà trên khắp châu Á, lá trà được thu hoạch theo mùa. Nhìn chung, chúng ta có thể phân loại trà thành ba loại chính dựa trên thời gian thu hoạch: trà xuân, trà hè và trà thu, một số vùng còn sản xuất trà đông.
Khi nói đến việc thu hoạch, điều quan trọng nhất là phải căn chỉnh thời điểm, địa điểm và công sức phù hợp. Nếu không có thời tiết thuận lợi, ngay cả những người nông dân giỏi nhất và tay nghề cao nhất cũng không thể tạo ra những lá trà chất lượng cao. Vì vậy, thời điểm thu hoạch đóng vai trò then chốt trong việc quyết định năng suất và chất lượng trà.
Mùa xuân là mùa lý tưởng để hái trà. Vào thời điểm này, lượng mưa dồi dào, nhiệt độ ôn hòa, và cây trà đã nghỉ ngơi qua mùa đông, tích trữ rất nhiều chất dinh dưỡng. Điều này khiến mùa xuân trở thành thời kỳ sinh trưởng mạnh mẽ nhất của cây trà, với những búp trà mới tươi tốt, mềm mại và đầy lông tơ. Lá trà rất giàu các hợp chất thiết yếu, chẳng hạn như axit amin, pectin hòa tan, vitamin C và tinh dầu thơm.
Do đó, trà xuân, đặc biệt là trà đầu xuân, nổi tiếng với chất lượng tốt nhất và thời điểm thu hoạch hoàn hảo. Tuy nhiên, đối với một số loại trà, chẳng hạn như trà đen, mùa hè được coi là thời điểm thu hoạch tốt nhất. Vào mùa hè, cây trà tích lũy nhiều polyphenol hơn, hỗ trợ quá trình lên men của trà đen, mang lại cho lá trà màu đỏ và vàng đậm hơn cùng hương vị đậm đà hơn.
Thời điểm hái trà tốt nhất trong ngày là từ 7 giờ sáng đến 1 giờ chiều. Nếu vườn trà có cây che bóng mát, việc hái trà cũng có thể diễn ra từ 1 giờ chiều đến 4 giờ chiều. Thời điểm chính xác có thể thay đổi tùy theo giống trà và vùng trồng. Ở hầu hết các vùng trồng trà ở châu Á, trà được thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 5 được gọi là trà xuân, trong khi trà được thu hoạch từ tháng 6 đến tháng 7 được gọi là trà hè.
Trà mùa hè thường có vị đắng đậm hơn do hàm lượng polyphenol trong trà cao hơn và thường được sử dụng để sản xuất trà đen. Trong khi đó, trà mùa thu, được thu hoạch vào khoảng tháng 8 và tháng 9, có hương thơm nồng nàn hơn, mặc dù chất lượng không phải lúc nào cũng cao bằng trà mùa xuân do ảnh hưởng của các biện pháp kiểm soát sâu bệnh.
Mặc dù trà hè và trà thu có thể có chỗ đứng riêng, nhưng trà xuân vẫn là lựa chọn hàng đầu cho những người yêu trà. Trà mùa hè thường có dư lượng thuốc trừ sâu cao hơn, vì việc kiểm soát sâu bệnh trong những tháng nóng thường đòi hỏi phải phun thuốc hóa học. Trà thu, sau hai đợt thu hoạch vào mùa xuân và mùa hè, cũng có thể có lá già hơn với hàm lượng dinh dưỡng thấp hơn. Do đó, trà xuân không chỉ mang lại hương vị ngon nhất mà còn có dư lượng thuốc trừ sâu thấp hơn, khiến nó trở thành lựa chọn hàng đầu cho những người tìm kiếm trà chất lượng cao.
Khi thu hoạch trà, kỹ thuật cũng quan trọng như thời điểm. Một phương pháp phổ biến là hái phân loại, nghĩa là hái các bộ phận khác nhau của cây trà vào các thời điểm khác nhau. Phương pháp này đảm bảo chọn được những lá trà chất lượng cao nhất và chế biến hiệu quả nhiều loại trà khác nhau. Bằng cách tránh thói quen xấu thường gặp là hái bừa bãi cả lá già và lá non, người trồng trà có thể cải thiện đáng kể chất lượng thu hoạch và tăng tổng sản lượng.
Việc hái lá trà đúng thời điểm là vô cùng quan trọng. Như câu nói: "Hái sớm ba ngày là báu vật, hái muộn ba ngày là rác rưởi". Hái lá trà đúng thời điểm đảm bảo chúng ta có được những lá trà tươi ngon, cho ra những lá trà chất lượng cao. Thu hoạch đúng thời điểm cũng giúp lá trà tái sinh nhanh hơn, đồng nghĩa với việc thu hoạch được nhiều hơn và tăng thu nhập. Ngoài ra, việc hái đúng thời điểm còn giúp kiểm soát sâu bệnh và thúc đẩy cây trà phát triển khỏe mạnh, năng suất cao hơn.
Cây trà là cây thường xanh, với quá trình rụng lá tự nhiên hàng năm. Điều này có nghĩa là chúng ta cần cân bằng cẩn thận giữa việc thu hoạch và để lại đủ lá cho cây phát triển. Bằng cách tuân thủ chiến lược "hái lá to, giữ lại lá nhỏ", chúng ta có thể đảm bảo tuổi thọ và sức khỏe của cây trà. Ngoài ra, việc hái đúng độ cao và để lại đủ lá để duy trì tán lá khỏe mạnh có thể giúp cây trà phát triển mạnh mẽ cho những vụ thu hoạch sau.
Khi nói đến việc thu hoạch trà, thời điểm thực sự là yếu tố then chốt. Từ mùa vụ đến thời điểm trong ngày, mỗi yếu tố đều đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng trà tốt nhất có thể. Vì vậy, dù bạn hái trà vào mùa xuân hay mùa hè, hãy nhớ rằng việc biết thời điểm và cách hái có thể tạo nên sự khác biệt lớn trong tách trà của bạn! Là những người yêu trà và sản xuất trà, chúng ta cần đặc biệt chú ý đến những sắc thái này để tạo ra loại trà hảo hạng nhất cho chính mình và cho mọi người.
Mùa trà yêu thích của bạn là gì? Hãy cho chúng tôi biết trong phần bình luận bên dưới nhé!