Bạn có biết rằng khoảng một phần ba tổng lượng thực phẩm được sản xuất trên toàn cầu bị lãng phí không? Điều này không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến môi trường mà còn lãng phí tiền bạc, năng lượng và thời gian.

Nhưng tin tốt là bạn có thể dễ dàng tạo ra sự khác biệt ngay từ căn bếp nhà mình. Nấu ăn không lãng phí không phải là phải hoàn hảo, mà là phải chu đáo và có chủ đích với thực phẩm chúng ta mua, chế biến và tiêu thụ.

Ngay cả những thay đổi nhỏ trong cách chúng ta xử lý thực phẩm cũng có thể gây ra tác động lớn đến môi trường theo thời gian.

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO), giảm thiểu lãng phí thực phẩm là một trong những cách hàng đầu để mỗi cá nhân chống lại biến đổi khí hậu. Khi chúng ta vứt bỏ thực phẩm, chúng ta cũng đang lãng phí nước, đất và nhân công đã sử dụng để sản xuất ra chúng. Một căn bếp không rác thải giúp giảm thiểu những tổn thất tiềm ẩn này—và đồng thời tiết kiệm chi phí.

Bắt đầu với việc mua sắm thông minh hơn

Mọi căn bếp không rác thải đều bắt đầu từ trước khi bạn cầm một chiếc chảo. Nó bắt đầu từ cửa hàng tạp hóa. Điều quan trọng là chỉ mua những gì bạn cần và lên kế hoạch cho các bữa ăn trước. Trước khi ra ngoài, hãy lập danh sách mua sắm dựa trên thực đơn hàng tuần của bạn. Hãy kiểm kê nhanh tủ lạnh và tủ đựng thức ăn để tránh mua quá nhiều những thứ bạn đã có.

Hãy chọn rau củ rời thay vì trái cây và rau củ đóng gói sẵn bất cứ khi nào có thể. Mang theo túi và hộp đựng tái sử dụng của riêng bạn để giảm thiểu bao bì không cần thiết. Mua số lượng lớn cũng là một cách thông minh để giảm thiểu rác thải và tiết kiệm tiền, đặc biệt là đối với các mặt hàng như ngũ cốc, các loại hạt và gia vị.

Bảo quản thực phẩm đúng cách

Bảo quản không đúng cách là một trong những lý do lớn nhất khiến thực phẩm bị hỏng trước khi chúng ta sử dụng. Bằng cách học cách bảo quản thực phẩm đúng cách, bạn có thể kéo dài thời hạn sử dụng của chúng và tránh lãng phí không cần thiết. Ví dụ, hãy ngâm các loại thảo mộc trong một cốc nước như hoa, bọc rau lá xanh bằng khăn ẩm, và bảo quản hành tây và khoai tây riêng biệt để tránh bị hỏng quá nhanh.

Dán nhãn thức ăn thừa và nguyên liệu đã sơ chế với ngày sản xuất hoặc ngày mở, và giữ những món cũ hơn ở phía trước tủ lạnh hoặc tủ đựng thức ăn để bạn sử dụng trước. Hộp đựng trong suốt cũng giúp bạn nhìn thấy những gì còn lại, giảm nguy cơ thức ăn bị lãng phí trở thành rác thải.

Sử dụng mọi thành phần của nguyên liệu

Một trong những thói quen không lãng phí hiệu quả nhất là học cách sử dụng mọi thành phần của nguyên liệu. Ngọn cà rốt, thân bông cải xanh, thân thảo mộc và vỏ cam quýt đều có những công dụng nấu nướng đáng ngạc nhiên. Ví dụ, lá cà rốt có thể được chế biến thành sốt pesto, vỏ cam quýt có thể được bào vỏ hoặc làm kẹo, và thân bông cải xanh có thể được thái nhỏ để xào hoặc làm salad trộn.

Các loại rau củ thừa, xương và phần rau thơm cắt tỉa có thể được bảo quản trong tủ đông và dùng để làm nước dùng tự làm. Điều này không chỉ giảm thiểu lãng phí mà còn tăng thêm hương vị đậm đà cho súp, ngũ cốc và nước sốt của bạn. Vỏ chuối và lõi táo, thật bất ngờ, có thể được sử dụng trong sinh tố, trà, hoặc thậm chí là giấm tự làm.

Sáng tạo với đồ ăn thừa

Đồ ăn thừa không nhất thiết phải nhàm chán. Thực tế, chúng là một cơ hội tuyệt vời để sáng tạo trong bếp. Rau củ nướng thừa có thể được chế biến thành súp hoặc bánh frittata. Cơm thừa có thể được làm cơm chiên hoặc bánh pudding gạo. Bánh mì cũ có thể được chế biến thành bánh mì nướng crouton, vụn bánh mì hoặc bánh mì nướng kiểu Pháp.

Một thói quen hữu ích là dành một ngăn riêng biệt "ăn trước" trong tủ lạnh, nơi bạn đặt các nguyên liệu hoặc bữa ăn cần dùng sớm. Hệ thống đơn giản này giúp bạn dễ dàng theo dõi những gì sắp hết hạn và mang đến cho bạn nguồn cảm hứng hàng ngày cho những bữa ăn nhanh.

Ủ phân: Bước cuối cùng thông minh

Dù chúng ta cẩn thận đến đâu, vẫn luôn có một số chất thải thực phẩm—như vỏ trứng, bã cà phê hoặc vỏ bơ. Ủ phân là cách thân thiện với môi trường để trả lại những phế liệu này cho thiên nhiên thay vì đưa chúng đến bãi rác. Thùng ủ phân tại nhà có đủ kích cỡ, bao gồm cả các loại thùng thân thiện với môi trường dành cho nhà bếp nhỏ.

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), việc ủ phân không chỉ làm giảm việc sử dụng bãi chôn lấp mà còn cải thiện sức khỏe đất và giảm phát thải khí nhà kính. Nếu bạn không có không gian để ủ phân tại nhà, nhiều cộng đồng cung cấp các điểm thu gom phân hữu cơ tại địa phương hoặc dịch vụ thu gom.

Xem xét lại bao bì và các vật dụng dùng một lần

Rác thải trong nhà bếp không chỉ dừng lại ở thực phẩm. Màng bọc thực phẩm, hộp đựng dùng một lần và bao bì cũng góp phần làm tăng thêm vấn đề. Một bước tiến tới một nhà bếp không rác thải là đầu tư vào các giải pháp thay thế có thể tái sử dụng. Màng bọc sáp ong, nắp silicon và hộp đựng bằng thủy tinh bền, thiết thực và tốt hơn cho môi trường.

Tránh mua đồ ăn nhẹ hoặc nguyên liệu đóng gói riêng lẻ khi bạn có thể mua số lượng lớn. Hãy chọn các sản phẩm có bao bì tối thiểu hoặc có thể tái chế. Nhiều cửa hàng hiện nay cung cấp các trạm nạp lại cho các mặt hàng đựng thức ăn và sản phẩm tẩy rửa, giúp bạn giảm thiểu rác thải bao bì hơn nữa.

Chuẩn bị bữa ăn có mục đích

Chuẩn bị bữa ăn giúp ngăn ngừa lãng phí bằng cách giúp bạn sử dụng nguyên liệu hiệu quả hơn. Khi chuẩn bị bữa ăn hoặc nguyên liệu theo mẻ, bạn có thể lên kế hoạch dựa trên những gì mình đã có và giảm thiểu thức ăn thừa bị lãng phí. Nấu theo mẻ cũng giúp tiết kiệm thời gian trong những tuần bận rộn.

Hãy thử chuẩn bị rau củ, ngũ cốc hoặc protein trước và bảo quản riêng biệt. Bạn có thể kết hợp các nguyên liệu trong suốt tuần để tạo nên những bữa ăn tươi ngon mà không cần lặp lại cùng một món. Phương pháp này giúp giảm thiểu rác thải và giữ cho thực đơn của bạn luôn hấp dẫn.

Dạy và thu hút cả gia đình

Một căn bếp không rác thải hoạt động hiệu quả nhất khi cả nhà cùng tham gia. Việc dạy trẻ em và các thành viên khác trong gia đình cách giảm thiểu rác thải thực phẩm sẽ biến việc này thành một mục tiêu chung. Bạn có thể biến việc nấu nướng thành niềm vui bằng cách cho trẻ tham gia vào việc lên kế hoạch bữa ăn, để trẻ giúp nấu nướng hoặc biến những bữa ăn thừa thành những thử thách sáng tạo.

Hãy thảo luận về nhãn hạn sử dụng thực phẩm, cách bảo quản đúng cách và kiểm soát khẩu phần. Đây là những kỹ năng sống giúp mọi người trở thành người tiêu dùng có ý thức hơn và phát triển mối quan hệ lành mạnh hơn với thực phẩm.

Theo dõi tiến độ và ăn mừng thành quả

Giảm thiểu rác thải nhà bếp không phải là việc phải hoàn hảo—mà là việc thực hiện những cải tiến đều đặn. Hãy ghi lại những nỗ lực của bạn và ăn mừng những thành quả nhỏ. Có thể bạn đã giảm được một nửa lượng rác thải thực phẩm trong tháng này, hoặc đã thử ba cách mới để tái sử dụng thức ăn thừa. Những thay đổi này xứng đáng được ghi nhận.

Bạn cũng có thể ghi nhật ký rác thải thực phẩm đơn giản để biết phần lớn rác thải của mình đến từ đâu và tìm ra những cách cải thiện. Việc suy ngẫm về tiến độ sẽ giúp bạn duy trì động lực và khiến mục tiêu không rác thải của bạn trở nên dễ đạt được hơn.

Mỗi bữa ăn một bữa

Tạo dựng một căn bếp không rác thải không đòi hỏi phải thay đổi hoàn toàn lối sống. Hãy bắt đầu với một thay đổi nhỏ—chẳng hạn như đông lạnh phần rau thừa để làm nước dùng hoặc chuyển sang sử dụng túi đựng thực phẩm tái sử dụng. Mỗi bước đi có ý thức sẽ giúp bảo vệ hành tinh, hỗ trợ ngân sách của bạn và xây dựng một ngôi nhà bền vững hơn.

Kết luận

Xây dựng một căn bếp không rác thải không chỉ là sự hoàn hảo—mà còn là sự chủ động, sáng tạo và những hành động nhỏ hàng ngày cộng lại. Bằng cách lập kế hoạch thông minh hơn, bảo quản thực phẩm đúng cách, sử dụng từng thành phần nguyên liệu và cùng cả gia đình tham gia, chúng ta có thể giảm thiểu đáng kể lượng rác thải thực phẩm.

Mỗi bước chúng ta thực hiện đều bảo vệ môi trường, tiết kiệm chi phí và làm cho bữa ăn của chúng ta ý nghĩa hơn. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ, kiên trì và tận hưởng sự hài lòng từ một căn bếp nuôi dưỡng cả con người và hành tinh.