Khi chúng ta nhận được một gói hàng trực tuyến được bọc đẹp đẽ với nhãn “thân thiện với môi trường” hay “bền vững”, cảm giác thật tuyệt—giống như ta đang làm một điều đúng đắn cho hành tinh này.
Nhưng có một nghịch lý: không phải bao bì “xanh” nào cũng thực sự xanh. Thậm chí, đôi khi nó còn lãng phí hơn cả bao bì thông thường.
Bạn đã bao giờ mở một món đồ nhỏ xíu, như thỏi son hay chiếc ốp điện thoại, mà lại thấy nó được chôn vùi trong hàng lớp bìa carton, giấy vụn hay hộp in cầu kỳ chưa? Đó chính là vấn đề mà chúng ta đang nói đến.
Nhiều công ty muốn tạo hình ảnh thân thiện với môi trường, nên họ thêm màu sắc tự nhiên, biểu tượng tái chế hay dòng chữ “100% có thể tái chế” trên bao bì. Nhìn thì có vẻ có ý thức sinh thái, nhưng thực tế có thể tốn nhiều vật liệu hơn, tiêu tốn nhiều năng lượng sản xuất hơn và chiếm nhiều diện tích hơn trong vận chuyển. Diện tích tăng đồng nghĩa với nhiều xe tải giao hàng hơn, nhiều nhiên liệu hơn và nhiều khí thải hơn. Vậy nên, trong khi chúng ta nghĩ rằng mình đang mua “hàng xanh”, thực ra lại đang góp phần tạo ra nhiều rác thải hơn dưới một lớp vỏ ngụy trang mới.
Một số thương hiệu đóng gói sản phẩm như thể chúng là báu vật — hộp lồng hộp, giấy lụa, miếng xốp đệm, thậm chí cả túi vải — chỉ để tạo cảm giác cao cấp. Nhưng hầu hết những thứ thêm thắt này đều đi thẳng vào thùng rác. Nó mang lại cảm giác dễ chịu trong chốc lát, nhưng về lâu dài chỉ làm tăng áp lực cho bãi rác.
Chúng ta cần tự hỏi: liệu tất cả những thứ đó có thật sự cần thiết? Hay chỉ là chiêu trò tiếp thị?
Chắc hẳn bạn đã thấy những bao bì làm từ nhựa “phân hủy sinh học” hay “có thể ủ phân”. Nghe thì tuyệt vời, nhưng có một sự thật: nhiều loại vật liệu này chỉ có thể phân hủy trong điều kiện đặc biệt — chẳng hạn tại các cơ sở ủ công nghiệp. Nếu ta vứt chúng vào thùng rác thông thường, chúng có thể gây ô nhiễm chẳng khác gì nhựa bình thường.
Vì vậy, trừ khi chúng ta biết chính xác cách xử lý chúng, chúng có thể không “vô hại” như vẻ ngoài.
Nhiều người nghĩ rằng thay nhựa bằng giấy là giải pháp. Nhưng việc sản xuất bao bì giấy lại tiêu tốn rất nhiều nước, cây xanh và năng lượng. Hơn nữa, hộp giấy dày thường nặng hơn nhựa, đồng nghĩa với lượng khí thải vận chuyển cao hơn. Chúng tôi không nói rằng giấy là xấu — nhưng chúng ta cần dùng nó một cách thông minh, thay vì lạm dụng chỉ để dán nhãn “xanh”.
Loại bao bì “xanh” tốt nhất chính là bao bì tối giản. Nhiều thương hiệu nay đã chuyển sang những giải pháp giản lược — túi tái sử dụng, bao thư phẳng hoặc bao bì có thể biến thành phong bì trả hàng. Một số thậm chí cho phép khách chọn “đóng gói tối giản” ngay khi thanh toán. Với vai trò người tiêu dùng, chúng ta có thể ủng hộ những nỗ lực này bằng cách ưu tiên những thương hiệu thực sự quan tâm đến hành tinh, thay vì chỉ chú trọng hình thức.
Chúng ta không thể kiểm soát cách mọi công ty đóng gói sản phẩm, nhưng ta có thể đưa ra lựa chọn tốt hơn. Dưới đây là vài gợi ý:
- Chọn mua ở những cửa hàng có chính sách bao bì bền vững thực sự.
- Tái sử dụng hộp và túi bất cứ khi nào có thể.
- Gom đơn hàng để giảm tần suất vận chuyển.
- Để lại phản hồi khi cảm thấy bao bì bị lãng phí.
Vậy nên, lần tới khi mở một gói hàng “xanh”, hãy tạm dừng và suy nghĩ—liệu nó có thật sự thân thiện với môi trường, hay chỉ là một lớp vỏ “giả xanh”? Chúng tôi rất muốn lắng nghe từ bạn. Bạn đã từng nhận được một món hàng bé tí trong chiếc hộp khổng lồ chưa? Hoặc bắt gặp bao bì trông “xanh” nhưng lại không hề hợp lý? Hãy chia sẻ câu chuyện của mình để cùng nhau mua sắm thông minh hơn—và xanh hơn.