Một mối quan hệ lành mạnh giữa cha mẹ và con cái chính là nền tảng cảm xúc của một mái ấm hạnh phúc. Nó ảnh hưởng đến cách trẻ nhìn nhận thế giới, cách trẻ đối diện với thử thách và cách trẻ xây dựng các mối quan hệ khi trưởng thành.

Với chúng ta—những bậc cha mẹ hay người chăm sóc—việc duy trì sợi dây gắn kết này vừa đầy ý nghĩa, vừa có lúc không hề dễ dàng, nhất là khi con lớn dần và trở nên độc lập hơn.

Tin vui là, chúng ta không cần phải hoàn hảo. Điều quan trọng nhất chính là sự nhất quán, kiên nhẫn và tình yêu thương vô điều kiện

Lắng nghe nhiều hơn, nói ít lại

Một trong những cách tốt nhất để xây dựng niềm tin với con chính là thực sự lắng nghe. Thường thì chúng ta vội vàng đưa lời khuyên hay tìm cách giải quyết vấn đề. Nhưng đôi khi, điều con cần chỉ đơn giản là có người lắng nghe. Hãy thử đặt những câu hỏi mở như: “Hôm nay của con thế nào?” và cho con không gian để trả lời. Khi ta lắng nghe mà không phán xét hay ngắt lời, con sẽ cảm thấy an toàn. Con học được rằng suy nghĩ của mình có giá trị, và sẽ dễ mở lòng chia sẻ hơn trong tương lai.

Tôn trọng cảm xúc của con—dù là những cảm xúc lớn

Trẻ em cũng trải qua những cảm xúc mãnh liệt như người lớn. Dù là sự thất vọng, buồn bã hay sợ hãi—tất cả đều là thật. Thay vì nói “đừng khóc” hay “con làm quá rồi”, ta có thể thử đáp lại bằng những câu như: “Mẹ thấy điều này thực sự làm con buồn” hoặc “Cảm thấy như vậy là bình thường mà”. Khi ta công nhận cảm xúc của con, ta đang dạy con cách xử lý thay vì che giấu chúng. Điều này củng cố sự gắn kết và giúp con cảm thấy được thấu hiểu.

Đặt ra ranh giới bằng sự tử tế

Một mối quan hệ lành mạnh không có nghĩa là nói “có” với mọi thứ mà là đưa ra giới hạn rõ ràng trong yêu thương. Trẻ thực sự cảm thấy an toàn hơn khi có những ranh giới, miễn là chúng công bằng và được giải thích một cách bình tĩnh. Ví dụ, thay vì nói: “Bởi vì mẹ nói thế”, ta có thể giải thích: “Chúng ta tắt màn hình lúc 9 giờ tối để não con được nghỉ ngơi trước khi ngủ”. Khi hiểu lý do đằng sau, trẻ thường dễ chấp nhận và tôn trọng quy tắc hơn.

Dành thời gian chất lượng bên nhau

Cuộc sống bận rộn, nhưng chỉ cần 15 phút tập trung mỗi ngày cùng con cũng tạo nên khác biệt. Đó có thể là cùng đọc sách, nấu bữa tối, chơi trò chơi hay đơn giản là trò chuyện trong lúc đi dạo. Điều quan trọng là sự hiện diện—không điện thoại, không xao nhãng. Những khoảnh khắc nhỏ nhưng đều đặn này gửi đi một thông điệp lớn: “Con rất quan trọng với ba mẹ.”

Khuyến khích sự độc lập

Khi trẻ lớn lên, chúng tự nhiên muốn được tự quyết nhiều hơn. Ta có thể sẽ muốn làm thay để nhanh gọn, nhưng để con tự thử mới giúp con thêm tự tin. Từ việc chọn quần áo, tự chuẩn bị bữa trưa đến giải quyết một vấn đề nhỏ—những bước đi này đều giúp con trưởng thành. Hãy hướng dẫn nhẹ nhàng, luôn sẵn sàng hỗ trợ khi cần, nhưng cũng cho con khoảng không để học hỏi. Niềm tin và sự độc lập thường phát triển song hành.

Biết xin lỗi và thừa nhận sai lầm

Không ai làm cha mẹ mà lúc nào cũng đúng. Sẽ có lúc ta lớn tiếng, quên điều quan trọng hoặc đưa ra quyết định vội vã. Khi điều đó xảy ra, một lời “xin lỗi” lại trở thành bài học quý giá cho con về sự trung thực và khiêm nhường. Nó cho thấy sai lầm là điều bình thường—quan trọng là ta đối diện và sửa chữa thế nào. Điều này cũng giúp nuôi dưỡng sự tôn trọng hai chiều.

Cùng con trưởng thành

Khi con từ em bé thành thiếu niên rồi trưởng thành, nhu cầu của con thay đổi—và cách ta làm cha mẹ cũng cần thay đổi. Những gì hiệu quả khi con 5 tuổi sẽ không còn phù hợp khi con 15. Giữ tâm thế linh hoạt và cởi mở sẽ cho phép ta thích nghi và lớn lên cùng con. Làm cha mẹ cũng là một hành trình học hỏi. Khi ta sẵn sàng trưởng thành cùng con, ta cho con thấy rằng việc học không bao giờ dừng lại và rằng yêu thương nghĩa là biết thích ứng, chứ không phải kiểm soát.

Xây dựng sự gắn kết bền lâu

Một mối quan hệ cha mẹ–con cái lành mạnh không thể có trong một sớm một chiều. Nó được vun đắp dần dần—qua niềm tin, sự thấu hiểu, khoảnh khắc chung và tình cảm chân thành. Sẽ có những gập ghềnh trên hành trình, nhưng bằng trái tim rộng mở và nỗ lực mỗi ngày, ta có thể tạo nên một sợi dây gắn kết bền chặt suốt đời.

Vậy, bạn có thói quen nhỏ nào giúp duy trì sự gần gũi với con hay cha mẹ của mình không? Hãy chia sẻ để cùng nhau học hỏi—bởi mỗi gia đình đều có một cách yêu thương đẹp đẽ riêng.