Tiền mã hóa, thường được gọi là "crypto", là một dạng tiền tệ kỹ thuật số hoặc ảo sử dụng kỹ thuật mã hóa để bảo mật các giao dịch. Khác với tiền tệ truyền thống, tiền mã hóa không được quản lý hay phát hành bởi bất kỳ cơ quan trung ương nào.
Thay vào đó, chúng vận hành trên một hệ thống phi tập trung, nơi mọi giao dịch được ghi lại và các đơn vị tiền mới được tạo ra.
Nói đơn giản, tiền mã hóa cho phép chúng ta thực hiện các giao dịch ngang hàng (peer-to-peer) qua internet mà không cần ngân hàng hay tổ chức tài chính xác minh. Khi bạn chuyển tiền mã hóa, giao dịch sẽ được ghi trên một sổ cái công khai gọi là blockchain, và đồng tiền kỹ thuật số đó được lưu trữ trong một ví điện tử. Tên gọi "cryptocurrency" bắt nguồn từ việc sử dụng kỹ thuật mã hóa để xác minh giao dịch, giúp đảm bảo an toàn và giảm thiểu rủi ro gian lận hoặc tấn công mạng.
Tiền mã hóa vận hành trên một hệ thống sổ cái phân tán gọi là blockchain. Đây là sổ cái công khai ghi lại toàn bộ các giao dịch và được cập nhật liên tục bởi cộng đồng người sở hữu. Mỗi lần bạn thực hiện giao dịch, nó sẽ được ghi nhận trên sổ cái này, đảm bảo tính minh bạch và an toàn.
Việc tạo ra các đơn vị tiền mã hóa mới diễn ra thông qua một quá trình gọi là đào (mining), trong đó máy tính giải các bài toán phức tạp bằng sức mạnh tính toán. Ngoài ra, người dùng cũng có thể mua tiền mã hóa từ các sàn môi giới và lưu trữ trong ví điện tử để sử dụng sau này.
Khi bạn sở hữu tiền mã hóa, bạn không nắm giữ một vật thể hữu hình. Thay vào đó, bạn nắm giữ một "chìa khóa" cho phép bạn chuyển các bản ghi kỹ thuật số từ người này sang người khác mà không cần bên trung gian đáng tin cậy.
Dù Bitcoin đã xuất hiện từ năm 2009 và vẫn là đồng tiền nổi tiếng nhất, nhưng việc ứng dụng công nghệ blockchain và tiền mã hóa đang mở rộng nhanh chóng sang nhiều lĩnh vực tài chính khác. Trong tương lai, công nghệ này có thể được sử dụng để giao dịch trái phiếu, cổ phiếu và nhiều loại tài sản tài chính khác.
Hiện có hàng nghìn loại tiền mã hóa, nhưng nổi bật nhất là:
- Bitcoin:
Ra mắt năm 2009, là đồng tiền mã hóa đầu tiên và vẫn được giao dịch nhiều nhất. Nó được phát triển bởi một cá nhân hoặc nhóm dưới bút danh Satoshi Nakamoto, danh tính thực sự đến nay vẫn chưa được biết.
- Ethereum:
Ra đời năm 2015, vừa là tiền mã hóa vừa là nền tảng blockchain, với đơn vị tiền gọi là Ether (ETH). Đây là đồng phổ biến thứ hai sau Bitcoin.
- Litecoin:
Một đồng tiền tương tự Bitcoin nhưng có tốc độ xử lý giao dịch nhanh hơn. Litecoin được thiết kế để mang đến giao dịch hiệu quả hơn.
- Ripple (XRP):
Xuất hiện từ 2012, Ripple không chỉ dùng cho các giao dịch tiền mã hóa mà còn hỗ trợ theo dõi các loại giao dịch khác. Ripple đã hợp tác với nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính lớn.
Những đồng tiền không phải Bitcoin thường được gọi là "altcoin" (coin thay thế), để phân biệt với đồng tiền gốc Bitcoin.
Quy trình mua tiền mã hóa an toàn thường gồm 3 bước:
Bước 1: Chọn nền tảng
Bạn cần quyết định nên dùng nền tảng nào để mua tiền mã hóa. Có hai lựa chọn chính:
1. Nhà môi giới truyền thống:
Các sàn này không chỉ cho phép giao dịch crypto mà còn cả cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản khác. Phí thường thấp hơn nhưng ít tính năng crypto chuyên biệt.
2. Sàn giao dịch tiền mã hóa:
Các nền tảng này chuyên biệt cho giao dịch crypto, cung cấp đa dạng đồng tiền, ví lưu trữ, và thậm chí tài khoản sinh lãi. Nhiều sàn tính phí dựa trên khối lượng giao dịch.
Khi so sánh nền tảng, hãy cân nhắc loại tiền mã hóa được hỗ trợ, mức phí, độ an toàn và tùy chọn rút/nạp tiền.
Bước 2: Nạp tiền vào tài khoản
Hầu hết sàn cho phép nạp bằng thẻ ghi nợ hoặc thẻ tín dụng, tuy nhiên cũng có sự khác biệt. Một số còn hỗ trợ chuyển khoản ngân hàng. Lưu ý, dùng thẻ tín dụng có thể rủi ro vì giá crypto biến động mạnh và không phải công ty thẻ nào cũng cho phép.
Phí nạp tiền cũng là yếu tố quan trọng, tùy theo phương thức và nền tảng.
Bước 3: Đặt lệnh mua
Sau khi nạp tiền, bạn chọn đồng tiền muốn mua, nhập số lượng và xác nhận giao dịch. Quy trình tương tự khi bán.
Ngoài sàn, bạn cũng có thể mua crypto qua PayPal, Cash App, Venmo, hoặc đầu tư gián tiếp thông qua:
• Bitcoin Trust:
Mua chứng chỉ quỹ Bitcoin trên các sàn chứng khoán.
• Bitcoin ETFs và quỹ tương hỗ:
Nhiều sản phẩm tài chính Bitcoin đã xuất hiện.
• Cổ phiếu và ETF blockchain:
Đầu tư vào các công ty làm việc với công nghệ blockchain.
Sau khi mua, bạn cần lưu trữ an toàn để tránh hacker hay mất cắp. Tiền mã hóa được giữ trong ví điện tử (wallet), có thể là thiết bị vật lý hoặc phần mềm trực tuyến, nơi lưu trữ khóa riêng (private key).
Có 2 loại ví:
• Ví nóng (Hot Wallets):
Ví trực tuyến, dễ dùng nhưng dễ bị tấn công hơn.
• Ví lạnh (Cold Wallets):
Thiết bị ngoại tuyến, bảo mật cao hơn nhưng có thể mất phí mua thiết bị.
Tiền mã hóa mở ra một cách thức trao đổi giá trị mới, mang lại sự an toàn, riêng tư và độc lập hơn so với hệ thống tài chính truyền thống. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn rủi ro: biến động mạnh, thách thức pháp lý, và khả năng bị khai thác.
Khi công nghệ tiếp tục phát triển, tiền mã hóa có thể được ứng dụng rộng rãi hơn nữa trong nhiều ngành và thị trường.
Vậy, bạn nghĩ sao ? Bạn đã sẵn sàng bước vào thế giới crypto, hay vẫn còn ngập ngừng? Hãy chia sẻ suy nghĩ cùng chúng tôi nhé!