Hãy tưởng tượng xem: bạn đang lái một chiếc drone — nhưng không phải ở bất cứ đâu. Chúng ta đang nói về sao Hỏa. Đúng vậy — hành tinh đỏ rực, bụi bặm với những cơn bão bụi dữ dội, những đêm lạnh thấu xương, và gần như không có bầu khí quyển. Nghe có vẻ như đây là nơi cuối cùng một chiếc drone có thể cất cánh, phải không?
Vâng, đó không phải là khoa học viễn tưởng. Đó là sự thật khoa học.
NASA đã làm được rồi — và công nghệ đằng sau nó thực sự đáng kinh ngạc.
Hãy cùng tìm hiểu cách máy bay không người lái có thể bay trong điều kiện khắc nghiệt của sao Hỏa — và điều đó có ý nghĩa gì đối với tương lai khám phá những thế giới bên ngoài hành tinh của chúng ta.
Tại sao lại sử dụng máy bay không người lái trên sao Hỏa?
Có thể bạn đang nghĩ — Sao Hỏa đã có xe tự hành rồi, phải không? Và chúng đã làm rất tốt việc bò xung quanh, chụp ảnh và phân tích đá.
Đúng vậy! Nhưng Sao Hỏa là một hành tinh khổng lồ với những vách đá, miệng núi lửa và những điểm gồ ghề mà xe tự hành không thể tiếp cận. Đó chính là điểm mạnh của máy bay không người lái. Chúng có thể:
- Bay qua địa hình nguy hiểm hoặc hiểm trở
- Giúp trinh sát đường đi mới cho xe tự hành
- Chụp ảnh trên không từ góc nhìn của chim
- Bao phủ nhiều địa hình hơn trong thời gian ngắn hơn
Về cơ bản, máy bay không người lái giống như một nhà thám hiểm bay nhỏ bé của sao Hỏa. Nó giúp các nhiệm vụ linh hoạt hơn, nhanh hơn và an toàn hơn.
Nhưng khoan đã… Làm sao có thể bay trên Sao Hỏa được?
Đây mới là điều đáng kinh ngạc. Sao Hỏa có bầu khí quyển siêu mỏng — chỉ bằng 1% bầu khí quyển Trái Đất. Điều đó có nghĩa là lượng không khí cần để nâng máy bay ít hơn, một yếu tố khá quan trọng khi bạn muốn cất cánh.
Để giải quyết vấn đề đó, máy bay không người lái trên sao Hỏa được chế tạo với:
- Cánh quạt lớn hơn, nhẹ hơn và quay cực nhanh
- Thiết kế nhỏ gọn giúp chúng nhẹ như lông hồng
- Khả năng bay tự động vì không thể điều khiển theo thời gian thực từ Trái Đất (tín hiệu mất vài phút để truyền đi!)
Nói cách khác, chúng giống như những robot ninja biết bay: nhỏ gọn, thông minh và hiệu quả.
Gặp gỡ Ingenuity: Người tiên phong về máy bay không người lái trên sao Hỏa
Trực thăng Ingenuity của NASA đã được đưa lên sao Hỏa cùng với tàu thám hiểm Perseverance vào năm 2021. Ban đầu, đây chỉ là một thử nghiệm công nghệ — liệu nó có thể bay trong điều kiện khắc nghiệt như vậy không?
Vâng, nó không chỉ bay được mà còn vượt xa kỳ vọng. Dự kiến chỉ có 5 chuyến bay thử nghiệm đã biến thành hàng chục chuyến. Ingenuity đã trở thành một trinh sát thực thụ, giúp Perseverance định hướng địa hình từ trên cao.
Nó chạy bằng năng lượng mặt trời, nặng chưa đến 2 kg (khoảng 4,5 pound) và quay cánh quạt hơn 2.000 vòng mỗi phút. Thật điên rồ, phải không?
Vấn đề là gì?
Tất nhiên, bay trên sao Hỏa không hoàn hảo. Những thách thức bao gồm:
- Nhiệt độ cực thấp có thể phá hủy pin
- Bão bụi làm ảnh hưởng đến tầm nhìn và năng lượng mặt trời
- Không có GPS (do đó phải định vị bằng camera và cảm biến)
- Thời gian trễ đáng kể khi nhận lệnh từ Trái Đất
Nhưng các kỹ sư đang học hỏi rất nhanh, và mỗi nhiệm vụ đều dạy chúng ta nhiều điều hơn.
Tương lai của việc bay trên sao Hỏa
Với việc Ingenuity chứng minh điều đó là khả thi, các cơ quan vũ trụ đang mơ ước lớn hơn:
- Nhiều máy bay không người lái hơn cho các sứ mệnh sao Hỏa trong tương lai
- Máy bay trinh sát trên không tiên tiến được trang bị cảm biến và công cụ
- Thậm chí có thể một ngày nào đó máy bay không người lái sẽ xây dựng nơi trú ẩn cho các phi hành gia
Chúng ta đang nói về một cách hoàn toàn mới để khám phá thế giới ngoài hành tinh — không chỉ bằng bánh xe, mà còn bằng cả cánh.
Suy nghĩ cuối cùng
Vậy máy bay không người lái có thể bay trên Sao Hỏa không?
Vâng — và chúng đã bay được rồi. Nó không còn là khoa học viễn tưởng nữa. Nó là kỹ thuật thông minh, tư duy táo bạo, và một bước tiến lớn cho việc khám phá không gian. Biết đâu đấy? Biết đâu một ngày nào đó, bạn có thể góp phần thiết kế chiếc máy bay tiếp theo trên Sao Hỏa. Hãy cùng nhau mơ ước (và bay) thật lớn!
