Khi nói về việc nuôi dạy con cái tự tin và độc lập, trách nhiệm đóng vai trò then chốt. Trách nhiệm không chỉ đơn thuần là hoàn thành bài tập về nhà hay việc nhà.
Vấn đề là dạy con cái chúng ta biết quan tâm đến hành động của mình và những người xung quanh. Là cha mẹ, chúng ta không chỉ nuôi dạy con cái mà còn định hình nên những người trưởng thành trong tương lai của chúng.
Bắt đầu từ những việc nhỏ
Chúng ta không cần đợi đến khi con lớn hơn mới dạy con về trách nhiệm. Ngay cả trẻ mới biết đi cũng có thể giúp đỡ. Nhặt đồ chơi, rửa bát đĩa, hay cho thú cưng ăn đều là những bước nhỏ nhưng hiệu quả. Khi chúng ta giao cho con những việc phù hợp với lứa tuổi, con sẽ cảm thấy được tham gia và tin tưởng. Đó là lúc ý thức trách nhiệm bắt đầu - thông qua hành động, chứ không chỉ là lời nói.
Hãy để con tự lựa chọn
Tất cả chúng ta đều muốn cảm thấy mình làm chủ được quyết định của mình—và trẻ em cũng không ngoại lệ. Việc cho con cơ hội được lựa chọn (chẳng hạn như mặc gì hay ăn gì) giúp xây dựng kỹ năng ra quyết định. Quan trọng hơn, điều này giúp con hiểu được mối liên hệ giữa lựa chọn và kết quả. Khi mọi việc suôn sẻ, con sẽ cảm thấy tự hào. Khi mắc lỗi, chúng ta có thể hướng dẫn con vượt qua bài học mà không cần đổ lỗi.
Giữ vững kỳ vọng
Trẻ em học tốt nhất khi chúng biết mình được kỳ vọng điều gì. Nếu chúng ta nói một đằng làm một nẻo, chúng sẽ bối rối. Nếu chúng ta kiên quyết nhưng nhẹ nhàng, chúng sẽ hiểu được đâu là ranh giới. Ví dụ, nếu một đứa trẻ quên làm bài tập về nhà, chúng ta có thể nhắc nhở và để chúng tự chịu hậu quả (chẳng hạn như bị trừ điểm), thay vì làm thay chúng.
Tự mình làm gương về trách nhiệm
Trẻ em quan sát chúng ta nhiều hơn là lắng nghe. Khi chúng ta giữ lời hứa, tự dọn dẹp và xin lỗi khi mắc lỗi, trẻ sẽ ghi nhận. Việc hiểu rằng trách nhiệm không chỉ dành cho trẻ em mà còn là một giá trị sống rất quan trọng đối với chúng. Hãy là tấm gương mà chúng cần, từng hành động một.
Sử dụng sự khích lệ, chứ không chỉ là lời khen ngợi
Thay vì nói "Làm tốt lắm", hãy nói cụ thể hơn: "Con đã nhớ cho cá ăn cả tuần rồi. Điều đó cho thấy con quan tâm đến việc gì đó." Sự khích lệ kết nối hành động với giá trị sâu sắc hơn. Nó dạy trẻ em tự hào về nỗ lực, chứ không chỉ là kết quả. Bằng cách đó, các em sẽ học cách tiếp tục, ngay cả khi không có ai vỗ tay khen ngợi.
Bình tĩnh nói về hậu quả
Tất cả chúng ta đều mắc lỗi - cả trẻ em lẫn người lớn. Khi con chúng ta làm đổ nước trái cây hoặc quên túi, đó là cơ hội để trò chuyện, chứ không phải la hét. Hãy bình tĩnh hỏi: "Lần sau chúng ta có thể làm gì khác?". Điều này dạy con cách suy ngẫm và chịu trách nhiệm, chứ không phải cảm thấy xấu hổ hay sợ hãi. Theo thời gian, con sẽ tự giải quyết vấn đề tốt hơn.
Hãy để trách nhiệm lớn lên cùng con
Trẻ con lớn lên, trách nhiệm của chúng cũng vậy. Một đứa trẻ bảy tuổi có thể giúp giặt giũ, trong khi một thiếu niên có thể giúp lên kế hoạch bữa tối hoặc tự sắp xếp thời gian biểu của mình. Chúng ta không cần phải làm tất cả mọi việc thay con. Việc giao cho con những vai trò thực sự thể hiện sự tin tưởng và dạy cho con những kỹ năng sống mà con sẽ mang theo trong nhiều năm.
Bạn đã thử những gì?
Nuôi dạy con cái là một nỗ lực chung, và tất cả chúng ta đang cùng nhau tìm ra giải pháp. Điều gì hiệu quả với bạn ở nhà? Con bạn phản ứng tốt hơn với các thói quen, phần thưởng hay những cuộc trò chuyện nhẹ nhàng? Hãy chia sẻ bí quyết của bạn - chúng tôi rất muốn nghe cách bạn xây dựng tinh thần trách nhiệm trong gia đình!
