Giữa vô vàn những nhà tạo hình xuất sắc của thế kỷ qua, có ba cái tên nổi bật nhờ niềm say mê chung với môi trường đô thị và sự tiên phong trong việc khai thác màu sắc: Saul Leiter, Ernst Haas và Franco Fontana.
Họ đã mang đến một góc nhìn độc đáo về đời sống thường nhật bằng cách kết hợp cảm quan nghệ thuật tinh tế với sự đổi mới trong xử lý màu.
Những bức ảnh của họ không chỉ ghi lại khoảnh khắc, mà còn biến các cảnh vật bình thường thành những tác phẩm rực rỡ. Các nghệ sĩ này đã nâng tầm nhiếp ảnh khi chứng minh rằng màu sắc có thể cất lời mạnh mẽ không kém hình khối hay bố cục.
Saul Leiter: Người quan sát thầm lặng của New York
Năm sinh:
1923
Quốc tịch:
Mỹ
Thời gian hoạt động:
Từ thập niên 1940 đến đầu những năm 2000
Địa điểm chính:
Thành phố New York
Phong cách:
Nhiếp ảnh đường phố với chất hội họa và tính trừu tượng
Điểm làm ông khác biệt:
Leiter là người tiên phong trong việc sử dụng phim màu cho nhiếp ảnh đường phố, vào thời điểm hầu hết nghệ sĩ vẫn chuộng đen trắng. Tác phẩm của ông thường có ánh sáng dịu, phản chiếu, hơi sương trên kính và lớp lớp bố cục chồng chéo. Hình ảnh vừa gần gũi vừa xa xăm, vừa nên thơ vừa gắn liền thực tại.
Dấu ấn nghệ thuật:
Xuất thân từ hội họa ảnh hưởng sâu đậm đến phong cách thị giác của ông. Leiter thường sử dụng khung hình bất thường nhân vật bị che khuất một phần, rìa ảnh mờ nhòe, tông màu trầm biến những khung cảnh phố phường thành bức tranh mộng mị.
Sức lan tỏa thương mại:
Dù bị giới nghệ thuật lãng quên suốt nhiều thập kỷ, tác phẩm của ông đã được chú ý mạnh mẽ từ đầu những năm 2000. Ngày nay, tranh in của ông được săn đón, và ông được tôn vinh như một biểu tượng trong nhiếp ảnh hiện đại.
Ernst Haas: Chuyển động và cảm xúc trong sắc màu
Năm sinh:
1921
Quốc tịch:
Áo và Mỹ
Thời gian hoạt động:
1940s đến 1986
Địa điểm chính:
Mỹ và châu Âu
Phong cách:
Khai thác màu sắc và chuyển động đầy biểu cảm
Điểm làm ông khác biệt:
Haas là một trong những nghệ sĩ lớn đầu tiên coi nhiếp ảnh màu là chất liệu nghiêm túc. Ông đẩy giới hạn kỹ thuật của phim màu và sớm sử dụng in nhuộm màu (dye transfer), đạt độ bão hòa và tương phản xuất sắc.
Cách tiếp cận đặc trưng:
Ông đặc biệt quan tâm đến việc bắt lấy chuyển động xe cộ lướt qua, vũ công xoay mình, hay đám đông trên phố. Ảnh của ông thường có chủ đích làm mờ, kết hợp tông màu đậm, khơi gợi sự năng động thay vì tĩnh lặng.
Sự ghi nhận và thương mại:
Haas thành công cả về nghệ thuật lẫn nghề nghiệp. Ảnh của ông xuất hiện trên các tạp chí lớn như "Life" và "Vogue", và ông cũng là một trong những nhiếp ảnh gia đầu tiên có triển lãm màu cá nhân tại MoMA, New York.
Franco Fontana: Phong cảnh hình học đô thị
Năm sinh:
1933
Quốc tịch:
Ý
Thời gian hoạt động:
Từ thập niên 1960 đến nay
Địa điểm chính:
Ý và nhiều thành phố quốc tế
Phong cách:
Trừu tượng với màu sắc trong bối cảnh kiến trúc và phong cảnh
Điểm làm ông khác biệt:
Fontana nổi tiếng nhờ biến các cấu trúc đô thị thường ngày thành tác phẩm trừu tượng. Ông sử dụng màu bão hòa và hình khối táo bạo để tái hiện đường phố, tòa nhà, mặt tiền. Ảnh của ông nhiều khi giống thiết kế đồ họa hơn là nhiếp ảnh truyền thống.
Đổi mới kỹ thuật:
Bằng cách phơi sáng quá mức và cắt khung chặt, Fontana nhấn mạnh hình khối và sắc độ hơn là câu chuyện. Ngôn ngữ thị giác của ông giản lược, mạnh mẽ, thường chỉ tập trung vào đường nét, hình dạng và bóng đổ.
Sức mạnh thương mại:
Ảnh của Fontana được sưu tập rộng rãi, trưng bày tại nhiều triển lãm toàn cầu. Ông cũng hợp tác với các thương hiệu lớn trong các chiến dịch quảng cáo, kết hợp sự khám phá nghệ thuật với sức hút đại chúng.
Kết luận: Màu sắc như một ngôn ngữ phổ quát
Ba nghệ sĩ Leiter, Haas và Fontana đã cho thấy sắc màu có thể biến những khung cảnh đô thị bình dị thành câu chuyện thị giác mạnh mẽ. Mỗi người có cách dùng màu khác nhau: mềm mại và thi vị, sôi động và giàu cảm xúc, táo bạo và tối giản. Thế nhưng, cả ba đều thay đổi cách chúng ta nhìn nhận thành phố qua ống kính. Với những bạn yêu nhiếp ảnh, họ chính là nguồn cảm hứng bất tận. Họ chứng minh rằng màu sắc không chỉ là lựa chọn thẩm mỹ mà là công cụ kể chuyện, ghi lại cảm xúc, nhịp điệu và bầu không khí theo cách không gì sánh được.
