Liệu máy móc có thực sự sáng tạo? Đây là câu hỏi mà nhiều người trong chúng ta thắc mắc khi trí tuệ nhân tạo bắt đầu xuất hiện trong các studio nghệ thuật, phòng trưng bày và thậm chí trên chính thiết bị của chúng ta.

Trong khi nghệ thuật truyền thống luôn mang đậm tính nhân văn - chứa đầy cảm xúc, sai lầm và trực giác - thì AI đang âm thầm bước vào lĩnh vực này, không phải để thay thế mà là để biến đổi cách chúng ta sáng tạo.

Nếu bạn đã từng sử dụng một ứng dụng vẽ tự động tô màu cho các bản phác thảo hoặc thử nghiệm trình tạo hình ảnh AI vì tò mò, thì bạn đã bước chân vào thế giới mới này rồi. Nhưng nó sâu đến mức nào? Và nó có ý nghĩa gì đối với những họa sĩ đã luyện tập nhiều năm với cọ vẽ hoặc bút chì trên tay? Hãy cùng khám phá.

AI là Công cụ, Không phải mối đe dọa

Điều đầu tiên cần biết là: AI không phải để thay thế nghệ sĩ. Nó giống như một loại cọ vẽ mới hơn—chỉ là một loại cọ có trí nhớ ấn tượng và phản ứng nhanh như chớp.

Cảm hứng theo yêu cầu: Nghệ sĩ có thể sử dụng các công cụ AI để lên ý tưởng về phong cách, thử nghiệm màu sắc hoặc tạo bảng tâm trạng chỉ trong vài giây.

Hỗ trợ tiết kiệm thời gian: Các tác vụ như dọn dẹp bản phác thảo được quét, điều chỉnh tỷ lệ hình ảnh hoặc áp dụng bộ lọc giờ đây có thể được thực hiện tự động.

Các hình thức cộng tác mới: Nghệ sĩ cung cấp ý tưởng cho thuật toán, và thuật toán đưa ra các gợi ý. Nó không đánh cắp sự sáng tạo—mà là phục hồi nó.

Theo nghĩa này, AI hoạt động như một trợ lý hữu ích trong studio. Hãy tưởng tượng bạn nói với công cụ phác thảo của mình: "Cho tôi xem phong cảnh này với ba kiểu chiếu sáng" và nhận được chúng ngay lập tức. Nghệ sĩ vẫn quyết định giữ lại, điều chỉnh hoặc bỏ qua những gì.

Thay đổi cách chúng ta học và thực hành nghệ thuật

Một trong những thay đổi thú vị nhất nằm ở cách mọi người học cách sáng tạo nghệ thuật. AI giúp người mới bắt đầu dễ dàng hơn và giúp các chuyên gia khám phá những phong cách mới mà không cần phải bắt đầu lại từ đầu mỗi lần.

Phản hồi thời gian thực: Một số nền tảng hiện nay sử dụng AI để cung cấp các mẹo trong khi bạn vẽ—chẳng hạn như đề xuất chỉnh sửa đường nét hoặc điều chỉnh màu sắc.

Mô phỏng phong cách: Bạn tò mò muốn thử nghiệm vẽ tranh sơn dầu với nét cọ xoáy đầy biểu cảm? AI có thể mô phỏng các nét vẽ để bạn có thể nghiên cứu và áp dụng chúng.

Dân chủ hóa khả năng tiếp cận: Bạn không cần một studio đắt tiền để thực hành nữa. Một chiếc điện thoại hoặc máy tính bảng và một ứng dụng hỗ trợ AI là đủ để bắt đầu.

Tất nhiên, điều này đặt ra câu hỏi: liệu các kỹ năng truyền thống có mai một không? Không hẳn vậy. Nhiều nghệ sĩ nhận thấy rằng làm việc với AI thúc đẩy họ trau chuốt tầm nhìn của riêng mình, thay vì dựa vào các cài đặt trước.

Khi máy móc sáng tạo: Liệu nó có còn là nghệ thuật?

Hãy cùng nói về những hình ảnh do AI tạo ra—những phong cảnh siêu thực, chân dung tương lai, hay những tác phẩm nghệ thuật ý tưởng mơ mộng mà chúng ta thường thấy trên mạng. Chúng thật ấn tượng, đúng vậy. Nhưng liệu chúng có phải là "nghệ thuật"?

Câu trả lời ngắn gọn là: còn tùy.

Nếu nghệ sĩ dẫn dắt quá trình, lựa chọn gợi ý, chỉnh sửa và diễn giải kết quả, thì đó sẽ là một sự hợp tác sáng tạo.

Nếu tác phẩm hoàn toàn được tạo ra bằng máy, mà không có sự tham gia hay ý định của con người, nó có thể trở nên trống rỗng hoặc vô hồn—ngay cả khi trông có vẻ thú vị.

Trái tim của nghệ thuật vẫn là ý định. Nó nói lên điều gì? Nó có ý nghĩa gì? Và đó là nơi những người sáng tạo con người tiếp tục tỏa sáng. AI có thể là bàn tay, nhưng con người mới là khối óc đằng sau nó.

Nghệ sĩ truyền thống đang phát triển

Nhiều họa sĩ, họa sĩ minh họa và nhà điêu khắc hiện đang tích hợp AI vào quy trình làm việc của họ—không phải để thay thế kỹ năng thủ công mà là để mở rộng phạm vi của họ.

Ví dụ:

- Một họa sĩ màu nước có thể sử dụng AI để thử nghiệm các bố cục khác nhau trước khi vẽ.

- Một nhà điêu khắc có thể tạo mô hình 3D bằng phần mềm AI để xem trước tác phẩm trước khi chạm khắc.

- Một tác giả truyện tranh có thể tạo phông nền thô để tiết kiệm thời gian, sau đó thêm các nhân vật chi tiết của họ lên trên.

Giờ đây không còn là "AI đấu với con người" nữa. Mà là "AI với con người". Và những nghệ sĩ thành công nhất là những người áp dụng tư duy đó.

Sáng tạo sẽ ra sao tiếp theo?

Chúng ta vẫn còn ở giai đoạn đầu của hành trình này. AI đang học hỏi rất nhanh, nhưng nó không cảm nhận, phản ánh hay mơ mộng như con người. Điều nó có thể làm là giúp chúng ta khám phá nhiều hơn, thử nghiệm những ý tưởng táo bạo hơn và giúp công việc sáng tạo trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.

Đây là một câu hỏi dành cho bạn: bạn có bao giờ tạo ra thứ gì đó bằng AI không? Hay bạn thích tác phẩm nghệ thuật của mình mang đậm tính con người, hoàn toàn? Cho dù bạn là một người thích vẽ vời, một người mơ mộng, hay chỉ đơn giản là một người yêu nghệ thuật, sự kết hợp mới mẻ giữa công nghệ và sáng tạo này mời gọi tất cả chúng ta suy nghĩ lại về ý nghĩa của việc tạo ra một thứ gì đó đẹp đẽ.