Bạn có thấy trẻ nhỏ xung quanh mình có những triệu chứng khó chịu bất thường không? Một vị khách quen thuộc nhưng khó chịu có thể đang gõ cửa nhà bạn: bệnh tay chân miệng (HFMD).
Bệnh truyền nhiễm do virus này thường xuyên lây lan qua các nhà trẻ và sân chơi, gây ra các ổ dịch. Với hơn 200.000 ca bệnh được báo cáo hàng năm tại Hoa Kỳ, việc hiểu rõ các triệu chứng, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa HFMD là vô cùng quan trọng để giữ cho các gia đình luôn khỏe mạnh và cập nhật thông tin.
Tổng quan về bệnh tay chân miệng
Nhiễm trùng thường gặp
Bệnh tay chân miệng chủ yếu được đặc trưng bởi các vết loét đau đớn bên trong miệng và phát ban kèm theo ở tay, chân, và đôi khi ở mông, theo mô tả của Bác sĩ nhi khoa Terry Yen. Mặc dù trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất, nhưng trẻ lớn và người lớn cũng có thể mắc bệnh, thường có các triệu chứng nhẹ hơn. Điều quan trọng là phải nhận biết rằng bệnh tay chân miệng là do vi-rút gây ra—cụ thể là vi-rút coxsackie, một phần của họ vi-rút đường ruột (enterovirus)—khiến kháng sinh không còn hiệu quả.
Các triệu chứng cần lưu ý
Lở miệng
Đặc điểm nổi bật của bệnh tay chân miệng (HFMD) là sự xuất hiện của các đốm đỏ nhỏ có thể phát triển thành mụn nước chứa dịch, đặc biệt là bên trong miệng. Những vết loét này có thể gây khó chịu và đau đớn, khiến trẻ khó ăn uống. Ngược lại, mặc dù phát ban trên da có thể trông đáng lo ngại, nhưng thường không gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, trừ khi mụn nước bị vỡ.
Thời điểm bùng phát dịch bệnh
Bệnh này thường đạt đỉnh điểm vào mùa hè và mùa thu, mặc dù đôi khi có thể xuất hiện lẻ tẻ vào mùa đông. Bác sĩ Yen đã ghi nhận sự gia tăng các ca bệnh hiện nay có liên quan đến các mùa này, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luôn cảnh giác trong thời gian này để nhận biết và ứng phó sớm với các triệu chứng.
Chẩn đoán HFMD
Chẩn đoán bằng mắt
HFMD thường được chẩn đoán thông qua khám mắt. Các chuyên gia y tế sẽ đánh giá phát ban đặc trưng và các triệu chứng đi kèm, dựa trên đánh giá lâm sàng thay vì xét nghiệm chính thức do tính chất tự chẩn đoán của bệnh. Trong hầu hết các trường hợp, không cần xét nghiệm bổ sung trừ khi có biến chứng phát sinh.
Những điều cần lưu ý khi chăm sóc trẻ em
Các cộng đồng có trẻ nhỏ, chẳng hạn như trường học và nhà trẻ, là những khu vực quan trọng dễ lây truyền bệnh tay chân miệng. Việc theo dõi và kiểm tra nhiệt độ cơ thể để phát hiện các triệu chứng, đặc biệt là sau kỳ nghỉ hoặc thời tiết thay đổi, có thể giúp kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.
Ngăn ngừa mất nước
Trẻ em bị bệnh tay chân miệng thường bỏ ăn hoặc uống do đau miệng, vì vậy việc bù nước là vô cùng quan trọng. Khuyến khích trẻ uống nước lạnh, kem que và sữa lắc để đảm bảo đủ nước. Việc theo dõi các dấu hiệu mất nước, chẳng hạn như giảm tiểu tiện, cũng rất cần thiết.
Khuyến nghị về đồ ăn mềm
Vết loét miệng gây đau đớn khiến việc ăn uống trở nên khó khăn. Hãy chọn đồ ăn mềm như khoai tây nghiền hoặc mì ống phô mai, những loại không cần nhai nhiều. Tránh các thực phẩm gây kích ứng như đồ cay hoặc cam quýt để tránh gây thêm khó chịu.
Để da tự lành
Đối với phát ban và vết loét da, chỉ cần can thiệp tối thiểu. Việc để các mụn nước không bị che phủ sẽ giúp vết thương mau lành. Nếu vỡ, mụn nước thường khô nhanh. Trẻ em nên nghỉ học hoặc đến nhà trẻ cho đến khi các triệu chứng thuyên giảm để tránh lây lan bệnh.
Thời gian hồi phục
Thời gian hồi phục sau bệnh tay chân miệng thường kéo dài từ bảy đến mười ngày, với các triệu chứng giảm đáng kể trong vòng ba đến năm ngày. Điều quan trọng là trẻ phải hết sốt ít nhất 24 giờ trước khi trở lại lớp học.
Thách thức về miễn dịch
Tái nhiễm là có thể, vì khả năng miễn dịch không phát triển sau một lần mắc bệnh. Nhiều chủng virus khác nhau có thể gây ra bệnh HFMD, nghĩa là bệnh có thể tái phát nhiều lần trong suốt thời thơ ấu.
Thực hành vệ sinh
Để bảo vệ trẻ em khỏi bệnh tay chân miệng, việc thực hành vệ sinh tay tỉ mỉ là điều cần thiết. Dạy trẻ kỹ thuật rửa tay đúng cách và đảm bảo các bề mặt được khử trùng có thể giảm đáng kể nguy cơ lây truyền.
Kết luận: Hãy chủ động
Điều quan trọng là cha mẹ và người chăm sóc phải luôn cảnh giác trong mùa dịch bệnh tay chân miệng. Bằng cách hiểu rõ các triệu chứng và sự lây lan của căn bệnh truyền nhiễm này, áp dụng các biện pháp vệ sinh an toàn và tập trung vào việc chăm sóc hỗ trợ, các gia đình có thể vượt qua căn bệnh này một cách suôn sẻ. Việc phát hiện sớm, quản lý đúng cách và chủ động có thể đảm bảo trẻ em luôn khỏe mạnh và vui vẻ quanh năm.
