Làm bánh mì từ đầu không chỉ đơn thuần là chuyện ăn uống mà đó là hành trình tạo nên điều gì đó chân thật, từ những nguyên liệu giản đơn, bằng chính đôi tay của bạn.
Ngày nay, nhiều người tìm đến niềm vui an yên trong việc nhào bột, dõi theo quá trình nở phồng của bột, và tận hưởng hương thơm nức mũi của ổ bánh mì nóng hổi lan tỏa trong căn bếp.
Việc tự làm bánh không chỉ tiết kiệm chi phí hơn bánh mua sẵn mà còn cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn nguyên liệu — lý tưởng cho những ai muốn tránh chất bảo quản hay lượng đường dư thừa. Và hiếm có điều gì so sánh được với hương vị của một ổ bánh mì nhà làm còn ấm nóng.
Trước khi bắt tay vào bếp, hãy cùng điểm qua những thành phần cơ bản:
• Bột mì: Bột làm bánh mì (bread flour) có hàm lượng protein cao, giúp tạo cấu trúc tốt hơn. Tuy nhiên, bột mì đa dụng cũng phù hợp nếu bạn thích bánh mềm hơn.
• Men nở: Bạn có thể dùng men khô hoạt tính hoặc men instant. Men là yếu tố giúp bánh nở nên hãy đảm bảo men còn mới.
• Nước: Nước ấm (khoảng 38–43°C) giúp kích hoạt men hiệu quả.
• Muối: Tăng hương vị và điều tiết hoạt động của men.
• Thành phần tùy chọn: Đường, dầu ô-liu, sữa, thảo mộc hay các loại hạt sẽ làm phong phú thêm hương vị và kết cấu bánh.
Đừng lo nếu đây là lần đầu tiên bạn thử — thực ra dễ hơn bạn nghĩ nhiều. Hãy làm theo các bước cơ bản sau:
• Kích hoạt men: Hòa men với nước ấm và 1 thìa cà phê đường, để yên 5–10 phút cho đến khi nổi bọt.
• Nhào bột: Trộn bột và muối trong tô lớn, sau đó thêm hỗn hợp men vào và trộn đến khi tạo thành khối bột hơi nhão.
• Nhồi bột: Đặt bột lên mặt phẳng có phủ chút bột khô, nhồi khoảng 8–10 phút đến khi bột mịn và đàn hồi.
• Ủ bột: Cho bột vào tô đã quét dầu, phủ khăn ẩm lên và để nơi ấm trong 1–2 giờ đến khi nở gấp đôi.
• Tạo hình: Ép nhẹ để xẹp khí, sau đó tạo hình bánh theo ý thích (ổ dài, bánh tròn, bánh cuộn...).
• Ủ lần 2: Đặt bánh lên khay nướng, để yên thêm 30–45 phút cho bánh nở tiếp.
• Nướng bánh: Làm nóng lò trước ở 190°C, nướng bánh từ 25–35 phút đến khi vỏ vàng đều.
• Để nguội và thưởng thức: Đặt bánh lên giá để nguội bớt trước khi cắt.
Người mới làm bánh dễ mắc những lỗi nhỏ nhưng ảnh hưởng đến chất lượng bánh. Hãy tránh các lỗi phổ biến sau:
• Cho quá nhiều bột: Khi nhào, nếu thêm quá nhiều bột sẽ khiến bánh bị đặc và khô. Bột nên hơi dính một chút là đạt.
• Bỏ qua thời gian ủ: Nôn nóng khiến bánh chưa kịp nở đầy đủ sẽ cho ra ổ bánh nặng và xẹp. Kiên nhẫn là chìa khóa.
• Nhồi quá ít hoặc quá nhiều: Nhồi giúp hình thành gluten, nhưng nếu dùng máy nhồi quá lâu sẽ khiến bột bị chai.
• Môi trường quá lạnh: Men cần ấm áp để phát triển. Có thể ủ trong lò nướng đã tắt nhưng bật đèn hoặc phủ khăn ấm lên tô.
Dù không cần thiết bị cầu kỳ, một vài dụng cụ nhỏ sẽ khiến quá trình làm bánh thuận tiện hơn:
• Cân bếp để đo nguyên liệu chính xác
• Dụng cụ cắt bột (bench scraper) để xử lý bột dính
• Bộ tô trộn nhiều kích cỡ
• Khuôn bánh mì giúp định hình đều đẹp
• Nhiệt kế lò để đảm bảo nhiệt độ chính xác
Khi đã quen tay, bạn có thể thử các phiên bản tốt cho sức khỏe hơn. Dùng bột mì nguyên cám để tăng chất xơ, thêm hạt chia hoặc hướng dương để tăng dinh dưỡng và độ giòn. Thay nước bằng sữa sẽ giúp ruột bánh mềm hơn, còn mật ong sẽ tạo vị ngọt dịu nhẹ. Theo một nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí The Journal of Nutrition, bánh mì nguyên hạt có thể giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch, đặc biệt khi thay thế cho tinh bột tinh chế.
Vì không chứa chất bảo quản, bánh mì tự làm không để lâu được như bánh công nghiệp. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể giữ bánh tươi bằng cách:
• Bảo quản trong túi giấy hoặc hộp đựng bánh trong 2–3 ngày
• Nếu cần để lâu hơn, hãy bọc kín từng lát và cấp đông
• Lát bánh đông lạnh có thể nướng lại trực tiếp mà không cần rã đông
Làm bánh mì tại nhà không chỉ là một kỹ năng nấu nướng mà đó là thói quen thư giãn, sáng tạo và đầy cảm hứng. Bạn sẽ hiểu sâu hơn về thực phẩm mình ăn và thêm tự tin vào khả năng bản thân. Dù bạn làm vì sức khỏe, vì niềm vui hay chỉ đơn giản là để thư giãn, mỗi ổ bánh là một thành quả nhỏ đáng tự hào.
Bạn đã sẵn sàng thử làm bánh mì chưa? Hãy biến căn bếp của bạn thành lớp học nhỏ và đừng sợ thất bại — ổ bánh đầu tiên có thể chưa hoàn hảo, nhưng qua mỗi lần thử, bạn sẽ tiến gần hơn tới việc chinh phục “nghệ thuật” làm bánh mì. Bạn háo hức thử loại bánh nào nhất? Bánh mì vỏ giòn kiểu sourdough, bánh sữa mềm mại hay điều gì đó thật khác biệt? Hãy chia sẻ nhé — mình rất muốn nghe kế hoạch nướng bánh của bạn!