Hãy tưởng tượng một buổi sáng bạn thức dậy, nhâm nhi cà phê và chuẩn bị—không phải để đi làm, mà là để bước lên một chuyến tàu vũ trụ. Trải nghiệm tưởng chừng chỉ dành cho các phi hành gia ấy giờ đây đang dần trở thành hiện thực.
Với sự xuất hiện của những cái tên như SpaceX, Blue Origin và Galactic đang gây tiếng vang toàn cầu, nhiều người bắt đầu tự hỏi: Liệu chúng ta—những con người bình thường—có thật sự được đặt chân vào không gian?
Đây không còn là chuyện viễn tưởng nữa. Du lịch vũ trụ cho người dân đã bắt đầu, và một số “không-phải-phi-hành-gia” đã rời khỏi Trái Đất. Nhưng từ giấc mơ nhìn sao đến khoảnh khắc lơ lửng trong môi trường không trọng lực là một hành trình dài đầy thử thách.
Trước tiên, hãy làm rõ một điều: không phải chuyến bay nào lên vũ trụ cũng giống nhau.
1. Chuyến Bay Cận Quỹ Đạo (Suborbital)
Là những chuyến bay ngắn vượt qua đường Kármán (cao khoảng 100 km so với mực nước biển) rồi nhanh chóng quay lại. Chúng mang lại vài phút không trọng lực và tầm nhìn ngoạn mục. Galactic và Blue Origin là những công ty chuyên về dạng này.
2. Chuyến Bay Quỹ Đạo (Orbital)
Dài hơn và đòi hỏi cao hơn nhiều. Đây là các chuyến bay xoay quanh Trái Đất, giống như các phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Năm 2021, SpaceX thực hiện sứ mệnh Inspiration4—chuyến bay quỹ đạo toàn dân đầu tiên—kéo dài ba ngày.
3. Du Lịch Không Gian Sâu (Sắp Ra Mắt)
Hành trình đến Mặt Trăng và sao Hỏa vẫn đang trong quá trình phát triển. Tuy nhiên, chương trình Starship của SpaceX đã lên kế hoạch đưa dân thường bay quanh Mặt Trăng trong tương lai gần.
Không còn là đặc quyền của những người được NASA huấn luyện nghiêm ngặt. Dưới đây là vài ví dụ tiêu biểu:
1. Dennis Tito (2001)
Người du hành không gian "tự túc" đầu tiên. Ông đã trả 20 triệu đô để tham gia một sứ mệnh Soyuz đến ISS.
2. Yusaku Maezawa (2021)
Tỷ phú người Nhật Bản, đã dành 12 ngày trên ISS và thậm chí còn livestream hành trình của mình.
3. William Shatner (2021)
Vâng, chính là "Captain Kirk"! Ở tuổi 90, ông bay cùng Blue Origin, chứng minh rằng không gian không chỉ dành cho người trẻ.
4. Hayley Arceneaux (2021)
Người sống sót sau ung thư thời thơ ấu, hiện là trợ lý y tế, đã tham gia sứ mệnh Inspiration4—trở thành người Mỹ trẻ nhất từng vào không gian.
Những câu chuyện trên cho thấy cánh cửa vũ trụ đang mở dần ra với công chúng. Tuy nhiên, có một rào cản lớn: chi phí.
Đây không phải là kỳ nghỉ thông thường—giá vé vẫn ở mức "thiên văn".
1. Galactic: khoảng 450.000 đô la/vé
Bạn sẽ được huấn luyện, bay cận quỹ đạo và tận hưởng khoảng 90 phút trải nghiệm tổng cộng.
2. Blue Origin: chưa công bố (ước tính 200.000–400.000 đô la)
Số ghế giới hạn, người mua thường phải đấu giá để giành suất.
3. SpaceX: Hàng triệu đô mỗi chuyến
Các chuyến bay quỹ đạo và quanh Mặt Trăng đòi hỏi công nghệ cao và hệ thống hỗ trợ sự sống phức tạp, khiến chi phí cực kỳ đắt đỏ.
Dù hầu hết chúng ta chưa thể chi trả, nhưng các chuyên gia tin rằng trong 10–20 năm tới, giá vé sẽ giảm đáng kể nhờ công nghệ phát triển.
Đây là câu hỏi nghiêm túc. Không gian vẫn đầy rủi ro, và thể trạng con người rất quan trọng.
1. Yêu Cầu Sức Khỏe
Các công ty sẽ kiểm tra sức khỏe tim, phổi và khả năng chịu đựng áp lực. Bạn không cần là vận động viên, nhưng cũng không thể bỏ qua thể lực.
2. Chương Trình Huấn Luyện
Ngay cả “khách du lịch vũ trụ” cũng phải dành nhiều ngày (hoặc tuần) để học cách chịu lực G, ứng phó khẩn cấp và hoạt động trong môi trường không trọng lực.
3. Rủi Ro An Toàn
Phóng tàu vũ trụ luôn tiềm ẩn nguy cơ: hỏng hóc, nhiệt độ khi tái nhập khí quyển, hay mất liên lạc. Nhà khoa học hành tinh Dr. Tanya Harrison nhấn mạnh: "Dù ngành hàng không vũ trụ thương mại đang tiến bộ nhanh chóng, mỗi chuyến bay vẫn là một thử thách thực sự. Đây không phải trò chơi—mà là hành trình thật sự vào không gian".
Đừng quá mơ mộng vội. Chúng ta chưa thể đặt vé cuối tuần để lên quỹ đạo, nhưng đà phát triển đang tăng nhanh.
1. Công nghệ tiến bộ chóng mặt
Tên lửa tái sử dụng, định vị bằng trí tuệ nhân tạo và vật liệu siêu nhẹ đang giúp giảm chi phí.
2. Sự quan tâm công chúng tăng cao
Số người đăng ký làm du khách vũ trụ ngày càng nhiều. Galactic có danh sách chờ lên đến hàng nghìn người.
3. Chính phủ đang nhập cuộc
NASA, ESA và các cơ quan khác đang hợp tác với doanh nghiệp tư nhân để mở rộng cơ hội bay vào vũ trụ cho công dân thường.
Thực tế mà nói, bạn sẽ không bay vào vũ trụ ngày mai—nhưng 10 hay 20 năm nữa thì sao? Nếu chi phí giảm và độ an toàn tăng, du lịch không gian có thể sẽ trở thành loại hình phiêu lưu đắt đỏ như leo Everest hay lặn biển sâu hiện nay.
Một số công ty đang xây dựng khách sạn không gian, lên kế hoạch cho các chuyến bay quanh Mặt Trăng. Những đơn vị khác thì cung cấp trải nghiệm "gần phi hành gia": bay mô phỏng không trọng lực trên Trái Đất, mô phỏng đi bộ ngoài không gian bằng VR, hay huấn luyện dưới nước như phi hành gia thật sự.
Chưa phải là không gian thật, nhưng đó là bước khởi đầu đáng kể.
Nếu có cơ hội, bạn có đi không? Và nếu chỉ được mang theo một món đồ cá nhân nhỏ lên vũ trụ—bạn sẽ chọn gì?
Du lịch không gian hiện vẫn chưa rẻ, chưa dễ dàng, và chưa hoàn toàn an toàn—nhưng một điều là chắc chắn: đồng hồ đếm ngược đã bắt đầu. Và cánh cửa bước vào vũ trụ không còn khóa chặt nữa. Một ngày nào đó, chính bạn có thể là người bước qua cánh cửa ấy.