Đối với nhiều người trong chúng ta, chơi game là nguồn vui, sự thư giãn và kết nối xã hội. Nhưng có lẽ chúng ta đều đã từng nghe những lo ngại về chứng nghiện game — những câu chuyện về những người chơi game hàng giờ liền, bỏ bê giấc ngủ, công việc hoặc các mối quan hệ.
Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu chơi game có thực sự gây nghiện không? Và nếu có, các nhà tâm lý học nói gì về điều này? Hôm nay, chúng ta hãy cùng nhau khám phá chủ đề này và tìm hiểu cách chúng ta có thể duy trì một mối quan hệ lành mạnh với trò chơi điện tử.
Trước tiên, cần định nghĩa rõ ràng khái niệm nghiện game. Nó không chỉ đơn giản là chơi game nhiều — nhiều người thích chơi game hàng giờ mà không gặp vấn đề gì. Nghiện bao gồm:
• Mất kiểm soát thói quen chơi game.
• Ưu tiên chơi game hơn các trách nhiệm quan trọng trong cuộc sống.
• Tiếp tục chơi bất chấp những hậu quả tiêu cực.
Năm 2019, Tổ chức Y tế Thế giới đã chính thức công nhận Rối loạn Chơi game trong Phân loại Bệnh tật Quốc tế. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng chỉ một tỷ lệ nhỏ người chơi gặp phải mức độ chơi game có vấn đề này.
Các nhà tâm lý học chỉ ra một số lý do tại sao một số trò chơi có thể khó bỏ xuống:
1. Hệ thống phần thưởng: Nhiều trò chơi sử dụng các vòng lặp phần thưởng kích thích hệ thống dopamine của não. Việc lên cấp, mở khóa thành tích và thu thập các vật phẩm hiếm sẽ kích hoạt cảm giác vui vẻ và động lực.
2. Phần thưởng biến đổi: Khi phần thưởng không thể đoán trước — chẳng hạn như trong hệ thống chiến lợi phẩm — người chơi sẽ bị thúc đẩy tiếp tục chơi với hy vọng nhận được phần thưởng lớn tiếp theo.
3. Kết nối xã hội: Trò chơi trực tuyến thúc đẩy cộng đồng vững mạnh. Mong muốn duy trì tình bạn và không bỏ lỡ các sự kiện nhóm có thể làm tăng thời gian chơi.
4. Thoát ly thực tế: Trò chơi cung cấp thế giới nhập vai, nơi người chơi có thể thoát khỏi căng thẳng hoặc vấn đề trong cuộc sống thực. Điều này có thể khiến chúng đặc biệt hấp dẫn đối với những người gặp khó khăn khi chơi game ngoài đời thực.
Tiến sĩ Laura Spencer, một nhà tâm lý học chuyên về hành vi kỹ thuật số, giải thích:
"Bản thân việc chơi game không có hại. Nó chỉ trở nên có vấn đề khi nó bắt đầu thay thế các hoạt động thiết yếu trong cuộc sống hoặc khi cá nhân mất kiểm soát thời lượng chơi."
Bà lưu ý rằng hầu hết người chơi đều tham gia chơi game một cách lành mạnh. Các vấn đề thường phát sinh khi các vấn đề tiềm ẩn — chẳng hạn như lo lắng, trầm cảm hoặc cô đơn — thúc đẩy việc chơi game quá mức.
Tương tự, Tiến sĩ Mark Chen, một nhà nghiên cứu lâm sàng về tâm lý học truyền thông, cho biết thêm:
"Trò chơi được thiết kế để hấp dẫn, không giống như gây nghiện. Điều quan trọng là phải phân biệt giữa sự tham gia nhiệt tình và việc lạm dụng gây hại."
Dưới đây là một số dấu hiệu cho thấy chơi game có thể đang trở thành vấn đề:
• Bỏ bê công việc, học tập hoặc các mối quan hệ vì chơi game.
• Cảm thấy bồn chồn hoặc cáu kỉnh khi không thể chơi.
• Chơi lâu hơn dự định.
• Sử dụng trò chơi để tránh phải đối mặt với những cảm xúc tiêu cực hoặc những thách thức trong cuộc sống.
• Nếu chúng ta nhận thấy những dấu hiệu này ở bản thân hoặc người thân yêu, có thể bạn nên tìm kiếm sự hướng dẫn từ chuyên gia sức khỏe tâm thần.
Đối với hầu hết chúng ta, chơi game vẫn là một phần thú vị và bổ ích trong cuộc sống. Dưới đây là một số mẹo giúp duy trì điều đó:
• Đặt giới hạn thời gian: Sử dụng báo thức hoặc bộ đếm thời gian để tránh những buổi chơi game kéo dài không theo kế hoạch.
• Cân bằng các hoạt động: Dành thời gian cho các sở thích ngoại tuyến, hoạt động thể chất và giao tiếp xã hội.
• Luôn tỉnh táo: Chú ý đến cách chơi game ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe.
• Giữ tâm trí tỉnh táo: Hãy chú ý đến cách chơi game ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe tinh thần.
• Đặt giới hạn thời gian: Sử dụng báo thức hoặc bộ đếm thời gian để tránh những buổi chơi game kéo dài không theo kế hoạch.
• Cân bằng các hoạt động: Dành thời gian cho các sở thích ngoại tuyến, hoạt động thể chất và giao tiếp xã hội.
• Luôn tỉnh táo: Hãy chú ý đến cách chơi game ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe tinh thần.
• Giữ tâm trí tỉnh táo: Hãy chú ý đến cách chơi game ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe tinh thần.
• • Ưu tiên trách nhiệm: Đảm bảo rằng chơi game bổ sung, chứ không phải thay thế, các trách nhiệm hàng ngày.
Thực hành những thói quen này giúp chúng ta tận hưởng trò chơi một cách lành mạnh và cân bằng.
Chơi game chắc chắn có thể là một trải nghiệm tích cực, bổ ích — nhưng giống như nhiều hoạt động thú vị khác, nó có nguy cơ bị lạm dụng. Các nhà tâm lý học khuyên chúng ta nên nhận thức rõ các thói quen chơi game của mình và tìm kiếm sự hỗ trợ nếu nhận thấy các dấu hiệu sử dụng có vấn đề.
Đối với hầu hết người chơi, việc chú ý và có chủ đích trong các lựa chọn chơi game là đủ để giữ cho nó trở thành một phần lành mạnh của cuộc sống.
Bạn đã bao giờ cảm thấy bị cuốn hút vào một trò chơi hơn cả mong đợi chưa? Làm thế nào để bạn cân bằng giữa việc chơi game với các khía cạnh khác của cuộc sống?
Chúng tôi rất mong được lắng nghe suy nghĩ và trải nghiệm của bạn! Cùng nhau, chúng ta có thể xây dựng một nền văn hóa chơi game đề cao sự vui vẻ và sáng tạo, đồng thời thúc đẩy sức khỏe và sự cân bằng. Hãy chơi game — với sự nhận thức! 🎮✨