Là cha mẹ, ai trong chúng ta cũng muốn mang đến cho con môi trường an toàn và dễ chịu nhất. Nhưng nếu bé bắt đầu có những phản ứng lạ với thực phẩm, sản phẩm chăm sóc, hay thậm chí là yếu tố trong môi trường sống thì sao?
Dị ứng ở trẻ nhỏ có thể rất khó nhận biết – đặc biệt khi bé chưa thể nói ra cảm giác của mình. Việc hiểu rõ các dấu hiệu phổ biến của dị ứng sẽ giúp chúng ta kịp thời xử lý và tìm kiếm sự chăm sóc phù hợp cho con.
Dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với những yếu tố vốn dĩ vô hại—như đạm sữa, trứng, bụi hay thậm chí là một số loại vải. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, những tác nhân gây dị ứng phổ biến bao gồm sữa bò, đậu nành, trứng, đậu phộng, mạt bụi và một số sản phẩm chăm sóc da. Mỗi bé có cơ địa khác nhau, nên phản ứng dị ứng cũng rất đa dạng về biểu hiện và mức độ.
Một trong những dấu hiệu đầu tiên của dị ứng thường xuất hiện trên da. Mẩn đỏ, phát ban, vùng da khô hoặc các nốt sần nhỏ gây ngứa là những biểu hiện điển hình. Nếu bạn thấy làn da bé trở nên kích ứng ngay sau khi ăn hoặc sau khi sử dụng một loại sữa tắm, kem dưỡng hay nước giặt mới, hãy cân nhắc đưa bé đi khám để kiểm tra.
Một số phản ứng dị ứng ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Nếu bé thường xuyên nôn trớ, tiêu chảy, đầy bụng hoặc quấy khóc sau khi ăn, có thể đó là dấu hiệu của dị ứng thực phẩm hoặc không dung nạp một thành phần nào đó. Những triệu chứng này thường xuất hiện khi bé bắt đầu dùng sữa công thức, ăn dặm hoặc thử món mới.
Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, dị ứng có thể gây ra các triệu chứng về đường hô hấp. Nếu bé đột ngột ho, thở khò khè hoặc khó thở sau khi tiếp xúc với một yếu tố mới—như thú cưng, phấn hoa hoặc một loại thực phẩm nào đó—hãy xử lý ngay. Đặc biệt, nếu xuất hiện sưng môi, lưỡi hoặc mặt, cần đưa bé đến cơ sở y tế khẩn cấp.
Đôi khi, bé trở nên khó ngủ hoặc cáu gắt hơn bình thường khi gặp phải phản ứng dị ứng nhẹ. Nếu bé bồn chồn, thường xuyên dụi mặt hoặc tai, hoặc quấy khóc bất thường sau bữa ăn, đó có thể là cách bé biểu lộ sự khó chịu mà chưa thể nói thành lời.
Nếu nghi ngờ bé bị dị ứng, hãy bắt đầu bằng việc ghi chép nhật ký hằng ngày. Ghi lại những món bé ăn, các sản phẩm bé tiếp xúc và mọi triệu chứng xuất hiện. Qua thời gian, bạn có thể nhận thấy mối liên hệ—chẳng hạn, da bé đỏ sau khi ăn sữa chua, hoặc đau bụng sau khi uống sữa công thức. Thông tin này rất hữu ích khi trao đổi với bác sĩ.
Nếu bạn thường xuyên thấy các biểu hiện như nổi mẩn, rối loạn tiêu hóa hoặc khó thở lặp đi lặp lại, hãy đưa bé đi khám chuyên khoa. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm dị ứng nếu triệu chứng ở mức trung bình đến nặng. Dù nguyên nhân không phải là dị ứng, việc kiểm tra sớm vẫn luôn là lựa chọn an toàn.
Chúng ta không thể ngăn ngừa hoàn toàn dị ứng, nhưng có thể giảm thiểu rủi ro. Hãy cho bé làm quen với thực phẩm mới từng loại một và theo dõi phản ứng. Ưu tiên sử dụng sản phẩm chăm sóc da và giặt đồ không mùi, dịu nhẹ. Giữ khu vực ngủ và chơi sạch sẽ, không có bụi. Quan trọng nhất là quan sát kỹ phản ứng của bé với mọi thay đổi trong chế độ ăn và môi trường sống.
Mặc dù việc nhận biết dấu hiệu dị ứng rất quan trọng, nhưng chúng ta không cần quá lo lắng. Phần lớn phản ứng đều nhẹ và có thể kiểm soát được nếu được chăm sóc đúng cách. Bằng sự quan sát tinh tế và kiến thức cơ bản, bạn hoàn toàn có thể bảo vệ sức khỏe bé yêu và cảm thấy yên tâm hơn trên hành trình làm cha mẹ.