Một trong những sai lầm phổ biến nhất ở người mới bắt đầu đầu tư là "bỏ trứng vào một giỏ" – tức là dồn tiền vào một cổ phiếu, một ngành hay một loại tài sản duy nhất.
Việc này khiến danh mục đầu tư dễ bị tổn thương khi thị trường biến động hoặc khi khoản đầu tư đó hoạt động không như kỳ vọng.
Thay vào đó, nên đa dạng hóa danh mục bằng cách phân bổ vào nhiều lĩnh vực, quốc gia và loại tài sản khác nhau như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản. Sự phân tán này giúp giảm thiểu rủi ro và mang lại lợi suất ổn định hơn theo thời gian.
Phản Ứng Cảm Tính Trước Biến Động
Thị trường luôn có những thời điểm lên xuống thất thường. Với người mới, cảm xúc thường dẫn lối—lo sợ khiến họ bán tháo khi thị trường giảm, hoặc hưng phấn khiến họ mua đuổi khi cổ phiếu tăng mạnh.
Việc giao dịch theo cảm xúc thường khiến bạn mua cao – bán thấp, dẫn đến thua lỗ. Một chiến lược đầu tư thành công luôn dựa trên sự kiên định và tầm nhìn dài hạn. Xác định mục tiêu cụ thể và bám sát kế hoạch đầu tư giúp tránh những quyết định bốc đồng.
Bỏ Qua Chi Phí Ẩn
Không ít người mới chỉ chú ý đến mức sinh lời mà quên mất rằng: chi phí giao dịch, phí quản lý quỹ và các khoản duy trì tài khoản có thể âm thầm “gặm nhấm” lợi nhuận của bạn theo thời gian.
Lời khuyên là hãy so sánh kỹ các loại phí trước khi chọn quỹ hoặc nền tảng đầu tư. Các sản phẩm có chi phí thấp như ETF hoặc quỹ chỉ số thường là lựa chọn thông minh cho người mới muốn tối ưu lợi nhuận lâu dài.
Đầu Tư Mù Quáng, Thiếu Hiểu Biết
Tham gia vào các sản phẩm đầu tư phức tạp như chứng chỉ quỹ đòn bẩy, hợp đồng quyền chọn, hay tiền mã hóa mà không nắm rõ bản chất là con đường ngắn nhất đến rủi ro.
Hiểu rõ cách vận hành, điểm mạnh – yếu, và tính thanh khoản của từng loại tài sản là điều tối cần thiết. Đọc bản cáo bạch, xem lại hiệu suất trong quá khứ, và tìm hiểu từ nguồn thông tin đáng tin cậy sẽ giúp bạn tránh được nhiều cái bẫy thị trường.
Bỏ Qua Yếu Tố Thuế
Thuế có thể làm giảm đáng kể lợi nhuận nếu không được quản lý đúng cách. Nhiều người mới không nhận ra tác động của thuế lợi nhuận vốn, thuế cổ tức, hay lợi ích từ các tài khoản ưu đãi thuế.
Việc sắp xếp tài sản hợp lý—ví dụ: đưa các khoản đầu tư chịu thuế cao vào tài khoản hưu trí—có thể giúp bạn giữ được nhiều hơn sau thuế.
Cố Gắng Đoán Đỉnh Đáy Thị Trường
Việc cố gắng “bắt đáy” hay “thoát đỉnh” là một trong những chiến lược rủi ro nhất—ngay cả với chuyên gia. Người mới thường xuyên mua bán liên tục để tìm kiếm lợi nhuận nhanh, nhưng kết quả thường kém hơn những ai đầu tư đều đặn theo kế hoạch.
Chiến lược trung bình giá (dollar-cost averaging) và đóng góp định kỳ giúp giảm thiểu tác động của việc định thời sai lệch.
Xem Thường Sự Kiên Nhẫn
Tạo dựng tài sản thông qua đầu tư là quá trình cần thời gian. Mong muốn làm giàu nhanh chóng dễ khiến bạn thay đổi chiến lược liên tục, từ đó đánh mất định hướng.
Một nhà đầu tư thành công cần giữ vững kế hoạch lâu dài, thường xuyên rà soát và chỉ điều chỉnh khi thực sự cần thiết. Nhà kinh tế học Burton Malkiel từng nói: “Sai lầm lớn nhất của nhà đầu tư là quá tự tin và thiếu kiên nhẫn”.
Đầu tư thành công không đến từ may mắn nhất thời mà từ sự hiểu biết, kỷ luật và chiến lược hợp lý. Nếu bạn đang bắt đầu hành trình tài chính, hãy ghi nhớ: đa dạng hóa, kiểm soát cảm xúc, hiểu rõ chi phí và kiên định với mục tiêu dài hạn chính là nền tảng dẫn đến sự vững chắc và thịnh vượng trong tương lai.
