Chắc hẳn bạn đã từng nghe đâu đó rằng cây cảnh trong nhà có thể thanh lọc không khí—giúp loại bỏ các chất độc hại như formaldehyde hay benzene, từ đó mang lại một môi trường sống trong lành, dễ chịu hơn.

Nghe thật hấp dẫn, đúng không? Chỉ cần vài chậu cây xanh không những giúp không gian sống thêm tươi mới mà còn có thể “làm sạch” bầu không khí quanh ta—một giải pháp tự nhiên tưởng chừng hoàn hảo cho vấn đề ô nhiễm trong nhà.

Nhưng liệu niềm tin ấy có đơn giản như chúng ta vẫn nghĩ? Liệu cây cảnh có thật sự đủ khả năng xử lý những chất độc hại như formaldehyde trong không khí không? Hãy cùng khám phá sự thật khoa học đằng sau hiệu ứng "thanh lọc xanh" này.

Formaldehyde là gì, và vì sao chúng ta nên quan tâm?

Trước khi bàn đến vai trò của cây cảnh, hãy tìm hiểu kỹ về formaldehyde—một tác nhân gây ô nhiễm không khí trong nhà phổ biến. Chất khí không màu, không mùi này có mặt trong nhiều sản phẩm sinh hoạt thường ngày: từ đồ nội thất làm bằng gỗ ép, chất tẩy rửa, cho đến vải vóc.

Dù thường chỉ xuất hiện với nồng độ thấp, formaldehyde vẫn có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như cay mắt, đau đầu, kích ứng da và về lâu dài có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp.

Vì lý do đó, nhiều người đã tìm đến cây xanh như một giải pháp tự nhiên, đơn giản và ít tốn kém để giảm thiểu tác hại của formaldehyde. Nhưng cây cảnh có thật sự làm được điều đó?

Sự thật về khả năng lọc khí của cây xanh

Đây là lúc mọi chuyện trở nên thú vị. Đúng là một số loài cây có khả năng hấp thụ chất độc hại từ không khí—bao gồm cả formaldehyde—nhưng hiệu quả thực tế thì không thần kỳ như chúng ta tưởng.

Nghiên cứu của NASA vào những năm 1980 từng cho thấy một số loài như lưỡi hổ, lan ý, dương xỉ có thể loại bỏ độc chất trong môi trường kín. Tuy nhiên, những thí nghiệm này được thực hiện trong phòng kín có nồng độ hóa chất cao, hoàn toàn khác với môi trường sống thông thường của chúng ta.

Trong không gian sống thực tế—với không khí lưu thông và nồng độ chất ô nhiễm thấp hơn rất nhiều—cây cảnh gần như không đủ sức ảnh hưởng đến chất lượng không khí một cách đáng kể.

Cây cảnh có thực sự hút được formaldehyde?

Về mặt sinh học, câu trả lời là

có:

Thông qua các lỗ khí nhỏ trên lá, cây có thể hấp thụ một số loại khí, trong đó có formaldehyde.

Tuy nhiên,

tốc độ hấp thụ vô cùng chậm:

Một hoặc hai chậu cây trong phòng khách sẽ không thể làm giảm đáng kể hàm lượng formaldehyde trong không khí.

Để thấy được hiệu quả rõ rệt, bạn sẽ cần đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn cây đặt trong cùng một không gian—một điều hoàn toàn không thực tế.

Không những thế, hiệu quả còn phụ thuộc vào

loài cây, kích thước, tình trạng phát triển và môi trường sống:

của từng chậu cây.

Nói cách khác, việc trông cậy hoàn toàn vào cây xanh để làm sạch không khí trong nhà là điều không khả thi.

Giải pháp thực tế giúp cải thiện chất lượng không khí

Tuy cây cảnh không phải là “siêu anh hùng” như ta từng tin, nhưng vẫn có nhiều cách hiệu quả hơn để cải thiện không khí trong nhà.

Dưới đây là một vài giải pháp đã được khoa học kiểm chứng:

1.

Tăng cường lưu thông không khí:

Mở cửa sổ thường xuyên và sử dụng quạt hút để giúp đẩy chất ô nhiễm ra ngoài và đưa không khí tươi vào.

2.

Sử dụng máy lọc không khí:

Đầu tư vào máy lọc không khí chất lượng cao có màng lọc HEPA—giải pháp hiệu quả nhất để loại bỏ bụi mịn và hóa chất độc hại như formaldehyde.

3.

Hạn chế nguồn gây ô nhiễm:

Ưu tiên chọn nội thất làm từ gỗ tự nhiên thay vì ván ép, và sử dụng các sản phẩm vệ sinh không chứa hóa chất độc hại.

4.

Tránh dùng sản phẩm có VOC:

Nói không với sơn, nước xịt phòng, keo dán... có chứa hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC), vì đây là nguồn gây ô nhiễm chính trong nhà.

Vậy có nên tiếp tục trồng cây trong nhà?

Câu trả lời vẫn là có. Dù không thể đóng vai trò là bộ lọc không khí chủ lực, cây xanh vẫn mang lại rất nhiều lợi ích. Chúng giúp làm dịu tinh thần, giảm căng thẳng, cải thiện độ ẩm không khí và tạo cảm giác dễ chịu cho không gian sống.

Ngoài ra, chăm sóc cây cảnh còn là một thú vui thư giãn, giúp cân bằng tinh thần sau những giờ làm việc mệt mỏi. Cây xanh mang lại cảm giác gần gũi với thiên nhiên, góp phần tạo nên môi trường sống tích cực và lành mạnh hơn về mặt tinh thần.

Kết luận: Cây xanh chỉ là phần hỗ trợ, không phải phép màu

Tóm lại, dù cây cảnh vẫn thường được ca ngợi về khả năng thanh lọc không khí, nhưng khoa học cho thấy hiệu quả ấy không lớn như ta kỳ vọng.

Cây xanh có thể góp phần giảm nhẹ độc tố trong không khí, nhưng không thể thay thế cho các biện pháp chủ động như thông gió, lọc khí, và kiểm soát nguồn ô nhiễm.

Vậy còn bạn thì sao? Bạn có đang trồng cây trong nhà để lọc không khí? Hay bạn đã chọn những phương pháp khác để bảo vệ không gian sống của mình? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận nhé!