Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng gặp phải những đồng nghiệp khó chịu ở nơi làm việc. Dù đó là người luôn chỉ trích, không chịu hợp tác hay đơn giản là khó giao tiếp, thì việc làm việc cùng những cá tính “khó nhằn” có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi và áp lực.

Đây là một thử thách rất phổ biến, nhưng tin vui là: bạn hoàn toàn có thể kiểm soát tình hình—nếu có công cụ và tư duy phù hợp.

Vậy đâu là “bí kíp” để đối phó? Câu trả lời nằm ở trí tuệ cảm xúc (EQ). Khi rèn luyện EQ, bạn sẽ kiểm soát được phản ứng của chính mình, thấu hiểu cảm xúc người khác và xử lý các tình huống căng thẳng một cách thông minh, hiệu quả hơn. Hãy cùng khám phá cách ứng dụng trí tuệ cảm xúc để xây dựng môi trường làm việc tích cực và cải thiện các mối quan hệ nơi công sở.

Hiểu đúng về trí tuệ cảm xúc (EQ)

Trước khi tìm hiểu các chiến lược cụ thể, bạn cần nắm rõ EQ là gì. Trí tuệ cảm xúc là khả năng nhận diện, hiểu và quản lý cảm xúc—của chính mình lẫn của người khác. EQ thường được chia thành 5 yếu tố chính: tự nhận thức, tự điều chỉnh, động lực, sự đồng cảm và kỹ năng xã hội.

Khi chỉ số EQ được nâng cao, bạn sẽ đối mặt với thử thách tốt hơn, giao tiếp rõ ràng hơn và xây dựng được những mối quan hệ bền vững hơn. Trong môi trường có đồng nghiệp khó tính, EQ giúp bạn giữ bình tĩnh, phản hồi có chủ đích và giải quyết xung đột một cách khôn ngoan.

Bước 1: Tự nhận thức – Nhận diện “điểm chạm cảm xúc”

Khởi đầu của EQ là việc hiểu rõ cảm xúc của chính mình, nhất là khi tiếp xúc với đồng nghiệp khiến bạn cảm thấy khó chịu.

Việc nhận diện những hành vi hay câu nói nào khiến bạn thấy bực tức, tổn thương hoặc khó chịu là rất quan trọng. Ví dụ, nếu bạn dễ bị kích động khi bị phê bình, thì việc thừa nhận điều đó sẽ giúp bạn kiểm soát phản ứng tốt hơn.

Khi đã nhận ra cảm xúc đang trỗi dậy, bạn có thể tạm dừng để xử lý nội tâm trước khi phản hồi. Cách này giúp bạn tránh được những phản ứng bốc đồng có thể làm mọi việc thêm căng thẳng.

Bước 2: Tự điều chỉnh – Giữ bình tĩnh đúng lúc

Sau khi hiểu rõ cảm xúc của mình, bước tiếp theo là kiểm soát phản ứng. Tự điều chỉnh là khả năng giữ sự điềm tĩnh và lý trí ngay cả khi tình huống trở nên căng thẳng.

Khi làm việc với một đồng nghiệp “khó ở”, cảm xúc tiêu cực như tức giận hay thất vọng rất dễ xuất hiện. Nhưng thay vì để cảm xúc điều khiển hành vi, EQ giúp bạn phản ứng một cách có suy nghĩ và phù hợp hơn.

Một mẹo nhỏ: hãy hít thở sâu trước khi phản hồi. Khoảnh khắc ngắn ngủi đó sẽ giúp bạn lấy lại cân bằng và chọn lời nói hành động phù hợp, tránh gây leo thang mâu thuẫn. Điều này không có nghĩa là kìm nén cảm xúc, mà là làm chủ cách thể hiện chúng.

Bước 3: Đồng cảm – Đặt mình vào vị trí người khác

Sự đồng cảm là thành phần không thể thiếu trong EQ, nhất là khi bạn phải làm việc với người dễ gây khó chịu. Đây là khả năng nhìn nhận cảm xúc, hoàn cảnh và động cơ của người khác một cách chân thành.

Thay vì lập tức gán nhãn “người đó thật tệ”, hãy thử đặt câu hỏi: “Liệu họ đang gặp áp lực gì?” hoặc “Họ có đang chịu stress từ cấp trên không?” Việc hiểu được bối cảnh khiến họ cư xử như vậy giúp bạn có thêm sự thấu cảm và điều chỉnh cách tiếp cận. Tất nhiên, điều này không có nghĩa là biện minh cho hành vi tiêu cực, mà là giúp bạn giữ được sự bình tĩnh và linh hoạt trong xử lý tình huống.

Bước 4: Giao tiếp – Truyền đạt khéo léo, rõ ràng

Giao tiếp là chìa khóa khi làm việc với đồng nghiệp khó tính. Nhiều mâu thuẫn xuất phát từ việc không truyền đạt cảm xúc và quan điểm một cách hiệu quả.

Thay vì đổ lỗi, hãy sử dụng các câu bắt đầu bằng “Tôi…” như: “Tôi cảm thấy không thoải mái khi…” hay “Tôi mong muốn được hỗ trợ theo cách này…”. Điều này giúp chuyển hướng từ chỉ trích sang chia sẻ cảm xúc cá nhân, làm giảm sự phòng thủ từ phía đối phương và mở đường cho sự thấu hiểu lẫn nhau.

Bước 5: Xây dựng mối quan hệ – Tìm điểm chung

Cuối cùng, để vượt qua khó khăn với đồng nghiệp, bạn cần tìm cách xây dựng mối quan hệ tích cực, dù chỉ là ở mức độ công việc.

Điều này không có nghĩa là bạn phải thân thiết hay trở thành bạn bè thân thiết với tất cả mọi người, mà là tạo dựng sự tôn trọng lẫn nhau. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt: mỉm cười, chủ động giúp đỡ khi cần, hoặc đơn giản là nói lời cảm ơn đúng lúc. Những hành động này sẽ dần phá vỡ khoảng cách và tạo ra môi trường làm việc dễ chịu hơn

Kết luận: Biến xung đột thành cơ hội bằng EQ

Tóm lại, việc đối mặt với đồng nghiệp “khó chiều” không nhất thiết phải là cuộc chiến mỗi ngày. Khi bạn rèn luyện trí tuệ cảm xúc, bạn sẽ có công cụ để xử lý tình huống một cách chủ động, thông minh và hiệu quả hơn.

Từ việc nhận diện cảm xúc, kiểm soát phản ứng, thấu hiểu người khác, giao tiếp rõ ràng đến xây dựng kết nối tích cực—EQ chính là “vũ khí mềm” giúp bạn biến những mối quan hệ đầy thử thách trở thành cơ hội để trưởng thành và hòa hợp hơn trong công việc.

Lần tới nếu bạn gặp phải một tình huống khó xử với đồng nghiệp, hãy thử áp dụng những bước trên. EQ không chỉ là một kỹ năng—nó là nghệ thuật ứng xử giúp bạn biến xung đột thành cơ hội xây dựng môi trường làm việc tích cực hơn. Còn bạn thì sao? Bạn có bí quyết nào khi làm việc với đồng nghiệp khó tính không? Chia sẻ cùng chúng mình ở phần bình luận nhé!