Khi nhiệt độ bắt đầu giảm và mùa đông chính thức gõ cửa, chúng ta thường tự hỏi: làm thế nào để bảo vệ những chậu cây thân yêu khỏi cái lạnh khắc nghiệt? Sương giá mùa đông có thể tàn phá hoa, cây bụi và thậm chí cả những loài cây trồng trong nhà.

Cũng giống như con người cần quấn mình trong lớp áo ấm, thực vật cũng cần được “giữ ấm” để có thể sống sót qua những tháng ngày giá lạnh.

Hãy cùng khám phá một vài cách đơn giản mà hiệu quả để giúp cây trồng vượt qua mùa đông và sẵn sàng bừng nở vào mùa mới.

1. Chọn đúng loại cây chịu lạnh

Trước khi nói đến các mẹo chăm sóc cây mùa đông, điều quan trọng đầu tiên là chọn đúng loại cây phù hợp với khí hậu. Một số loài vốn đã có khả năng chịu lạnh tốt hơn hẳn những loài khác. Nếu bạn sống ở khu vực có mùa đông dài và khắc nghiệt, hãy ưu tiên trồng những giống cây chịu được sương giá. Các loài như pansy (hoa bướm), mai mùa đông hay một số loại cây xanh quanh năm có thể vượt qua giá rét. Tuy vậy, ngay cả những “chiến binh” mùa đông này cũng cần một chút chăm sóc đặc biệt trong đợt lạnh sâu. Khi trồng mới, hãy chọn giống cây phù hợp với khí hậu địa phương để giảm bớt gánh nặng bảo vệ về sau.

2. Đưa cây chậu vào trong nhà

Với các cây trồng trong chậu, cách tốt nhất để tránh sương giá là đưa chúng vào không gian trong nhà. Cây đặt ở ban công, hiên nhà hay ngoài trời dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ đột ngột. Đất trong chậu đông cứng nhanh hơn so với đất ngoài vườn, làm tổn thương rễ cây. Chúng ta nên chuyển cây vào phòng ấm có đủ ánh sáng. Nếu không thể đưa vào nhà, hãy đặt chậu ở nơi kín gió như hiên có mái che hoặc gara. Bọc chậu bằng vải bố hoặc màng xốp chống lạnh cũng giúp giữ ấm cho bộ rễ.

3. Phủ lớp mùn – chiếc áo ấm của tự nhiên

Một trong những cách đơn giản mà hiệu quả nhất để bảo vệ cây trồng ngoài trời là phủ mùn. Lớp mùn dày quanh gốc cây như một lớp cách nhiệt, giữ ấm cho rễ và giúp đất không bị đóng băng. Đồng thời, nó còn giúp điều hòa nhiệt độ đất và ngăn sương giá thấm sâu. Bạn có thể dùng mùn cưa, rơm rạ, lá khô hoặc lá thông để phủ. Nên phủ sau đợt sương giá đầu tiên để tránh giữ ẩm quá mức làm cây thối rễ. Lớp mùn dày khoảng 7–10 cm là lý tưởng, đặc biệt với các loài cây lâu năm.

4. Làm khung che lạnh tại nhà

Với những mảnh vườn nhỏ hoặc cây nhạy cảm, việc tự làm khung che lạnh (cold frame) có thể tạo khác biệt lớn. Đây là một dạng nhà kính mini, thường làm bằng nhựa trong hoặc kính đặt lên bồn cây hoặc vài chậu cây. Khung che giúp duy trì nhiệt độ ổn định, ngăn sương giá mà vẫn cho ánh sáng xuyên qua. Nó đặc biệt hữu ích với cây non hoặc cây đang trổ nụ. Ngoài ra, khung còn hạn chế độ ẩm thừa – nguyên nhân gây úng rễ trong mùa lạnh.

5. Sử dụng vải phủ chống sương giá

Với những loài cây cực kỳ nhạy cảm với sương giá, việc sử dụng vải phủ chuyên dụng hoặc các loại bọc che cho cây sẽ tạo ra lớp bảo vệ cần thiết trước cái lạnh. Những loại vải đặc biệt này được thiết kế để giữ ấm cho cây trong khi vẫn cho phép ánh sáng và không khí lưu thông. Chúng nhẹ, dễ sử dụng và có thể phủ lên cây vào những đêm rét hoặc khi nhiệt độ xuống quá thấp. Khi sử dụng vải phủ chống sương, hãy đảm bảo rằng lớp vải không quá chặt, vì như vậy có thể khiến cây bị "ngạt thở". Thay vào đó, nên phủ lỏng tay để cây có không gian "thở". Vào ban ngày, khi nhiệt độ tăng lên, đừng quên gỡ lớp phủ ra để tránh cây bị hấp nhiệt quá mức.

6. Tránh tưới nước quá nhiều vào mùa đông

Vào mùa đông, nhiều loài cây bước vào trạng thái ngủ đông, đồng nghĩa với việc chúng không cần quá nhiều nước. Nếu tưới quá tay trong thời gian này, đất có thể bị đóng băng quanh bộ rễ, gây thối rễ và nhiều vấn đề nghiêm trọng khác. Do đó, hãy để đất khô hơn một chút giữa các lần tưới. Chúng ta nên điều chỉnh lịch tưới dựa trên nhu cầu thực tế của từng loại cây. Xương rồng, sen đá và phần lớn cây trong nhà đều cần rất ít nước vào mùa lạnh. Nếu còn phân vân, tốt hơn hết là chờ thêm một chút rồi mới tưới – tránh đất bị úng nước sẽ an toàn hơn.

7. Dùng nắp che (cloche) cho luống cây

Với những luống cây ngoài trời dễ bị sương giá tấn công, ta có thể sử dụng cloche – một dạng mái vòm trong suốt – để tạo hiệu ứng nhà kính mini. Lớp che này giữ lại hơi ấm từ ánh nắng ban ngày và tạo thành rào chắn bảo vệ cây vào ban đêm khi trời rét buốt. Cloche đặc biệt hữu ích với các loại hoa, rau thơm hay rau củ. Bạn có thể dễ dàng làm một chiếc bằng cách cắt đáy chai nhựa hoặc mua sẵn ở các cửa hàng làm vườn. Lưu ý, hãy nhấc cloche lên vào ban ngày để cây không bị "nóng quá mức".

8. Cân nhắc dùng đèn sưởi nếu cần thiết

Khi nhiệt độ xuống quá thấp, đèn sưởi có thể là "vị cứu tinh" cho những loài cây nhạy cảm. Loại đèn này rất thích hợp để bảo vệ cây trồng ngoài trời hoặc trong nhà kính. Nhiệt lượng từ đèn giúp duy trì nền nhiệt ổn định quanh cây và ngăn sương giá bám lên lá hoặc hoa. Khi sử dụng, hãy đặt đèn cách cây khoảng 30cm để tránh làm cháy lá. Ngoài ra, chỉ nên dùng đèn trong những đêm cực lạnh hoặc phối hợp với các biện pháp bảo vệ khác – tránh làm cây bị sốc nhiệt vì quá nóng.

Kết luận: Hãy giữ cho cây của bạn an toàn và khỏe mạnh

Chỉ với vài mẹo đơn giản, chúng ta hoàn toàn có thể giúp cây vượt qua mùa đông khắc nghiệt một cách mạnh mẽ. Từ việc đưa cây chậu vào nhà, tự làm khung che lạnh đến dùng vải phủ hay đèn sưởi – tất cả đều góp phần bảo vệ khu vườn nhỏ của bạn. Mùa đông có thể lạnh giá, nhưng với một chút quan tâm và chuẩn bị, bạn vẫn có thể tận hưởng sắc xanh quanh năm. Lykkers thân mến, bạn có cây nào cần bảo vệ đặc biệt trong mùa đông không? Hãy chia sẻ mẹo riêng của bạn hoặc những phương pháp bạn đã thử nhé!