Okay, hãy thành thật nào — chỉ cần đọc đến chữ "ngáp" thôi là bạn đã thấy muốn ngáp rồi đúng không? Đây là một trong những phản xạ xảy ra bất ngờ nhất, và hễ ai đó ngáp là kiểu gì mình cũng ngáp theo như hiệu ứng domino.
Tuần trước tôi họp video với một người bạn, và ngay khi cô ấy ngáp... tôi cũng ngáp liền! Thế là tôi phải tìm hiểu xem vì sao ngáp lại dễ "lây" đến thế và thực sự nó có ý nghĩa gì. Bật mí luôn: ngáp không chỉ đơn giản là vì buồn ngủ đâu nhé!
Đó là một trong những phản ứng xảy ra bất thình lình, và thậm chí chỉ cần thấy ai đó ngáp là ta cũng lập tức ngáp theo như phản xạ dây chuyền. Tuần trước, tôi vừa họp video với một người bạn, và ngay khi cô ấy ngáp, tôi cũng ngáp theo như bị “ám”. Thế là tôi phải tìm hiểu ngay vì sao ngáp lại dễ lây đến thế và thật ra nó có ý nghĩa gì.
Bật mí nè: Không chỉ đơn thuần là do buồn ngủ đâu!
Tôi cũng từng nghĩ vậy! Nhưng hóa ra, ngáp không chỉ đơn giản là cách cơ thể bảo bạn: “Ê, tới giờ ngủ rồi đó.” Dĩ nhiên, ta ngáp nhiều hơn khi mệt mỏi hoặc chán nản, nhưng đằng sau còn nhiều điều thú vị hơn.
Ngáp thực chất giúp làm mát não bộ. Nghe lạ nhỉ? Khi não bạn trở nên quá “nóng” (do suy nghĩ căng thẳng, thiếu không khí tươi hoặc vì căng thẳng), thì ngáp hoạt động như một chiếc máy điều hòa thu nhỏ. Bạn hít một hơi dài, kéo giãn hàm, và luồng không khí mát tràn vào giúp hạ nhiệt bộ não một cách tự nhiên.
Đây chính là phần khiến tôi thích thú nhất! Ngáp là một hành vi mang tính xã hội cao. Nghiên cứu cho thấy ta “bắt chước” hành động ngáp của người khác vì phản ứng đồng cảm tiềm thức—não bộ đang phản chiếu cảm xúc của người kia (Platek et al., 2005). Thậm chí, những người có mức độ thấu cảm cao sẽ bị “lây ngáp” nhiều hơn (Norscia & Palagi, 2011). Giống như bộ não đang thì thầm: “Ồ, bạn đang mệt hay mất tập trung à? Vậy tôi cũng vậy đó”.
Nó là một cơ chế tự nhiên giúp con người đồng điệu với nhau. Ngay cả chó cũng ngáp theo chủ nhân của mình. Nên nếu thú cưng của bạn ngáp sau khi bạn làm vậy… đúng rồi đấy, đó là sợi dây kết nối cảm xúc.
✔️ Khi lo lắng hoặc căng thẳng (như trước kỳ thi lớn)
✔️ Khi buồn chán và mức độ tỉnh táo giảm
✔️ Khi thiếu oxy trong không gian kín
✔️ Khi não đang “khởi động lại” để lấy lại sự tập trung
Nói cách khác, đó là cách cơ thể thì thầm với bạn: “Này, mình cần làm mới lại và tiếp tục thôi”.
✔️ Ngáp giúp làm mát não bộ
✔️ Giúp bạn tỉnh táo hơn
✔️ Lây lan do phản ứng thấu cảm
✔️ Không chỉ xảy ra khi buồn ngủ
Chứ tôi thì ngáp ba lần khi viết đoạn này rồi đấy
Cùng chia sẻ nhé—khoảnh khắc nào bạn từng ngáp một cách “bất đắc dĩ” nhất? Hoặc ai là người khiến bạn cứ ngáp theo hoài? Gắn tên họ vào (yêu thương thôi nhé) và cùng cười với nhau một trận!
Hãy luôn giữ tinh thần tò mò, những người bạn “hay ngáp” của tôi!