Chào mừng các bạn đam mê nhiếp ảnh! Nhiếp ảnh cây cối và phong cảnh là một hình thức nghệ thuật đặc biệt, nơi vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên được ghi lại trọn vẹn trong từng khung hình.
Với những kỹ thuật phù hợp, bạn hoàn toàn có thể nâng tầm bức ảnh từ bình thường trở nên choáng ngợp. Dưới đây là hướng dẫn giúp bạn làm chủ nghệ thuật nhiếp ảnh cây và phong cảnh!
Điều đầu tiên mà bất kỳ nhiếp ảnh gia phong cảnh nào cũng cần ghi nhớ: ngay cả trong những ngày nắng đẹp, bạn vẫn nên mang theo chân máy. Càng lớn và vững chắc thì càng tốt, bởi đôi khi bạn sẽ cần giảm tốc độ màn trập — nhất là khi thu nhỏ khẩu độ hoặc sử dụng kính lọc nặng.
Dù chân máy lớn không tiện khi di chuyển xa, nhưng một chiếc chân máy gọn nhẹ vẫn tốt hơn là không có. Tất nhiên, loại du lịch thường nhẹ hơn và ít ổn định hơn, nhưng chính trọng lượng nhẹ lại là lợi thế lớn khi bạn phải leo núi, băng rừng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
ISO càng cao, ảnh càng nhiễu. Nguyên tắc chung là luôn giữ ISO ở mức thấp nhất có thể — thường là 50 hoặc 100 với đa số máy ảnh. Để làm được điều này, bạn cần tăng thời gian phơi sáng để bù lại độ nhạy sáng thấp. Nhiều người có xu hướng mở khẩu lớn hơn để lấy sáng, nhưng điều này có thể làm giảm độ sâu trường ảnh. Với ảnh phong cảnh, giữ được chi tiết trên toàn khung hình là cực kỳ quan trọng, nên việc cân bằng ISO với các thông số khác là điều không thể bỏ qua.
Độ sâu trường ảnh là khu vực rõ nét trong bức ảnh. Khẩu độ lớn (f/2.8) tạo nên độ sâu nông, trong khi khẩu độ nhỏ (f/16) lại cho vùng ảnh sắc nét rộng hơn. Phần lớn ảnh phong cảnh cần độ sâu lớn để mọi chi tiết từ tiền cảnh tới hậu cảnh đều rõ nét, nên bạn nên sử dụng khẩu nhỏ. Tuy vậy, đôi lúc làm mờ tiền cảnh hoặc hậu cảnh cũng là cách hay để nhấn mạnh chủ thể chính.
Tương tự như khẩu độ, điểm lấy nét cũng ảnh hưởng rất nhiều đến hình ảnh. Bạn muốn bông hoa ở tiền cảnh thật sắc nét, hay làm mờ tiền cảnh để làm nổi bật dãy núi phía xa? Tiêu cự ống kính và khẩu độ sẽ quyết định vùng rõ nét. Nếu muốn toàn bộ cảnh vật đều sắc nét, hãy cân nhắc sử dụng khoảng cách siêu tiêu cự (hyperfocal distance).
Nếu sử dụng khẩu nhỏ và khoảng cách siêu tiêu cự vẫn chưa cho độ nét như ý, bạn có thể tận dụng tính năng chồng nét — hiện đã có sẵn trong nhiều dòng máy hiện đại. Kỹ thuật này cho phép bạn chụp nhiều ảnh với các điểm lấy nét khác nhau, từ tiền cảnh tới hậu cảnh, sau đó ghép lại để tạo nên một bức ảnh cực kỳ chi tiết và sắc nét toàn khung.
Kích hoạt lưới trong khung ngắm hoặc màn hình giúp bạn áp dụng quy tắc một phần ba hiệu quả hơn. Việc căn bố cục sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều, nhất là khi bạn chưa quen xác định vị trí các yếu tố chính trong khung hình. Đặt chủ thể dọc theo đường lưới hoặc tại điểm giao nhau sẽ giúp ảnh hài hòa hơn, đồng thời dẫn dắt ánh mắt người xem tự nhiên hơn.
Khi bạn cần phơi sáng lâu hơn để có ảnh hoàn hảo, việc nhấn nút chụp có thể khiến máy rung nhẹ dù đã gắn chân máy. Để khắc phục, hãy sử dụng chế độ trễ màn trập hoặc hẹn giờ. Khi đó, máy sẽ chụp sau vài giây kể từ lúc bạn nhấn nút, giúp loại bỏ hoàn toàn hiện tượng rung máy do thao tác tay.
Nhược điểm của hẹn giờ là bạn khó chụp đúng khoảnh khắc, ví dụ như khi động vật bất ngờ xuất hiện. Để bắt được thời điểm chính xác mà vẫn giữ máy ổn định, bạn nên dùng điều khiển từ xa. Thiết bị này cho phép bạn kích hoạt màn trập mà không cần chạm vào máy. Một số loại còn hỗ trợ giữ màn trập lâu trong chế độ bulb hoặc chụp liên tiếp theo lịch định sẵn (time-lapse).
Phần mềm chỉnh sửa có thể làm được nhiều điều, nhưng có những hiệu ứng mà chỉ kính lọc mới mang lại được. Bộ ba kính lọc “quốc dân” gồm: kính phân cực (polarizer), kính ND (Neutral Density) và ND chuyển tiếp (graduated ND). Kính phân cực giúp giảm phản xạ, kính ND hỗ trợ phơi sáng lâu kể cả khi trời nắng, còn ND chuyển tiếp giúp cân bằng sáng giữa bầu trời và mặt đất — đảm bảo cả hai đều không bị cháy hay thiếu sáng.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng: nhiếp ảnh phong cảnh là hành trình dài hơi. Đừng mong mình sẽ thành thạo sau vài lần bấm máy. Hãy ra ngoài nhiều hơn — thiên nhiên sẽ dạy bạn cách ánh sáng thay đổi theo thời gian, mỗi khoảnh khắc là một khung hình không thể lặp lại. Nhiếp ảnh không chỉ là bắt khoảnh khắc, mà còn là cảm nhận cái đẹp bằng tất cả giác quan.
Nhớ nhé các bạn, nhiếp ảnh là một hành trình — và mỗi cú bấm máy là một bài học mới. Cứ tiếp tục thử nghiệm, kiên nhẫn và quan trọng nhất: hãy tận hưởng! Ai biết được, cảnh đẹp nào đang chờ bạn ở lần chụp tiếp theo? Hãy cứ tiếp tục ghi lại thế giới quanh mình, từng khung hình một. Chúc bạn chụp thật nhiều tác phẩm để đời!