Tuyết có khả năng biến những khung cảnh bình thường nhất trở nên thuần khiết và huyền ảo. Nhưng để nắm bắt được vẻ lung linh ấy không chỉ đơn thuần là nhấn nút chụp.
Nhiếp ảnh tuyết mang đến nhiều thử thách riêng: ánh sáng quá mạnh, màu sắc dễ bị sai lệch, và kết cấu dễ bị mất đi.
Nếu bạn không muốn bức ảnh của mình trở nên xám xịt, vô hồn, mà thay vào đó là truyền tải trọn vẹn sự kỳ diệu của mùa đông, thì việc làm chủ năm kỹ thuật cốt lõi dưới đây là điều bắt buộc!
1. Tăng bù sáng để tránh tuyết bị xám và nhạt nhòa
Trong điều kiện tuyết phủ, máy ảnh thường có xu hướng đo sáng thiếu do cảm biến cho rằng khung cảnh quá sáng. Kết quả? Tuyết trông như bị phủ một lớp màu xám, mất đi vẻ tinh khôi vốn có.
Làm sao để khắc phục:
Sử dụng chức năng bù sáng (exposure compensation), thường nằm trong khoảng +1 đến +2 EV, tùy vào mức độ phủ tuyết và điều kiện ánh sáng. Điều này sẽ giúp máy ảnh ghi sáng nhiều hơn một chút – từ đó khôi phục độ sáng tự nhiên của tuyết.
Mẹo thêm:
Đừng chỉ dựa vào màn hình LCD — hãy kiểm tra biểu đồ histogram. Hãy để biểu đồ nghiêng về bên phải, tiệm cận vùng sáng nhưng không bị "cháy" hoàn toàn. Nếu biểu đồ bị đẩy quá sát về phải và tạo đỉnh cao, có thể bạn đã mất chi tiết vùng sáng — lúc đó nên giảm lại một chút. Ngoài ra, tránh dùng chế độ đo sáng ma trận (matrix metering) trong khung cảnh toàn tuyết. Thay vào đó, chuyển sang đo sáng điểm hoặc trung tâm, và đo vào vùng trung tính như thân cây hoặc áo khoác của nhân vật.
2. Tùy chỉnh cân bằng trắng để loại bỏ ánh xanh trên tuyết
Tuyết phản chiếu nhiệt độ màu từ nguồn sáng, đặc biệt là dưới bóng râm hoặc ánh sáng buổi sáng sớm. Điều này thường khiến tuyết bị nhuộm sắc xanh hoặc vàng, làm mất tính chân thực của ảnh.
Cách khắc phục:
Chế độ cân bằng trắng tự động thường xử lý chưa tốt trong cảnh có tuyết. Thay vào đó:
- Dùng thẻ xám để hiệu chỉnh cân bằng trắng ngay tại hiện trường.
- Thiết lập thủ công cân bằng trắng ở mức "Daylight" (khoảng 5200K) khi trời nắng, hoặc "Cloudy" (khoảng 6000K–6500K) trong điều kiện nhiều mây.
Chụp ảnh ở định dạng RAW để dễ chỉnh sửa về sau. Trong hậu kỳ, điều chỉnh thanh nhiệt độ màu (temperature slider) cho đến khi tuyết trở nên trắng và sắc nét. Sử dụng công cụ lấy mẫu màu trắng (eyedropper) trong phần mềm chỉnh sửa để nhấp vào vùng tuyết thật trắng, từ đó cân bằng màu chính xác.
3. Tăng cường kết cấu tuyết bằng ánh sáng và góc chụp
Ánh sáng phẳng trong điều kiện tuyết rơi có thể làm mọi thứ trở nên nhòe nhoẹt, thiếu điểm nhấn. Không có bóng đổ hay tương phản, ảnh của bạn có thể trông như một trang giấy trắng.
Chiến lược:
- Chụp vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn khi ánh sáng chiếu xiên. Ánh sáng chéo này tạo ra bóng đổ, làm nổi bật chi tiết bề mặt như vảy tuyết, vệt gió, hay dấu chân.
- Thay đổi góc chụp: hạ thấp máy để nhấn mạnh họa tiết tiền cảnh, hoặc chụp ngược sáng để làm nổi rõ các đường cong của tuyết trên đồi, bờ rừng.
- Trong hậu kỳ, tăng nhẹ các chỉ số “Clarity”, “Texture” và “Dehaze” để làm rõ kết cấu vi mô mà không khiến ảnh bị gắt hay giả tạo.
4. Dùng filter để kiểm soát chói sáng và tạo chiều sâu
Tuyết có thể phản chiếu đến 80% ánh sáng, khiến hiện tượng lóa và flare xảy ra thường xuyên. Bộ lọc (filter) giúp bạn khắc phục điều này, đồng thời mở ra nhiều hướng sáng tạo thú vị.
Nên dùng loại nào:
Kính lọc phân cực (Polarizing filter):
Giảm phản xạ và lóa sáng trên mặt tuyết, làm trời xanh đậm hơn và màu sắc sống động hơn — đặc biệt hiệu quả khi chụp dưới ánh nắng giữa trưa. Hãy xoay kính đến khi thấy bầu trời hoặc tuyết thay đổi rõ rệt.
Kính lọc ND (Neutral Density):
Dùng để chụp phơi sáng lâu trong môi trường đầy tuyết. Giúp làm mượt dòng suối, thác nước chảy xuyên băng tuyết dù đang giữa ban ngày.
Kính lọc ND phân tầng (Graduated ND):
Cân bằng vùng trời sáng và nền đất tối khi chụp các dãy núi phủ tuyết hoặc phong cảnh rộng lớn.
5. Chụp ngược sáng trong giờ vàng để tạo chiều sâu và cảm xúc
Những bức ảnh tuyết ấn tượng nhất thường biết cách chơi đùa với ánh sáng. Nếu ánh sáng trước mặt giúp bạn ghi lại chi tiết, thì ánh sáng từ phía sau sẽ mang đến cảm xúc và không gian đầy chất thơ — đặc biệt là trong "giờ vàng".
Cách áp dụng:
- Đặt mặt trời phía sau chủ thể để tạo hiệu ứng viền sáng lung linh quanh cây tuyết, mái tóc hay lớp sương mờ.
- Tìm các yếu tố chuyển động nhẹ như tuyết bay, tuyết rơi — ánh sáng ngược sẽ biến chúng thành những hạt ánh sáng lơ lửng như phép màu.
- Dùng khẩu độ lớn (f/2.8 hoặc f/4) để làm nổi bật chủ thể, làm hậu cảnh mờ ảo bừng sáng. Có thể giảm sáng tổng thể một chút để giữ lại chi tiết ở vùng viền sáng.
Mẹo kỹ thuật:
- Dùng đo sáng điểm vào đúng chủ thể, không đo vào bầu trời.
- Cân nhắc chụp theo chế độ “bracketing” để ghi lại toàn bộ dải sáng – sau đó ghép ảnh hậu kỳ.
- Dùng loa chắn sáng (lens hood) để hạn chế flare — hoặc cố tình để lại một chút nếu bạn muốn ảnh mang cảm giác huyền ảo như trong truyện cổ tích.
Tuyết là tấm toan độc đáo của thiên nhiên, vẽ nên khung cảnh ngập tràn ánh sáng và đối lập. Nhưng chính vẻ đẹp đó cũng đặt ra hàng loạt thách thức kỹ thuật, đòi hỏi bạn phải tinh chỉnh và kiểm soát chính xác.
Đây không chỉ là các mẹo mà là công cụ giúp bạn kể chuyện bằng tuyết, bằng ánh sáng, và bằng cảm xúc.
