Vào tháng 12 năm 1972, các phi hành gia người Mỹ đã mang về hơn 110 kilogram đất và đá từ Mặt Trăng, mở ra một kỷ nguyên mới cho việc khám phá Mặt Trăng.

Hơn 50 năm sau, một nghiên cứu đột phá được công bố trên tạp chí Geochemical Perspectives Letters đã sử dụng công nghệ tiên tiến để phân tích các tinh thể zircon trong một mẫu đá Mặt Trăng.

Các phát hiện cho thấy Mặt Trăng có thể đã hình thành khoảng 4,46 tỷ năm trước, thách thức các ước tính trước đó bằng cách chỉ ra rằng Mặt Trăng hình thành sớm hơn 40 triệu năm.

Tác giả chính, giáo sư Philip Heck tại Đại học Chicago, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các tinh thể zircon này, nhận định chúng là những vật thể rắn cổ xưa nhất kể từ vụ va chạm thiên thạch khổng lồ đã dẫn đến sự hình thành của Mặt Trăng.

Thuyết truyền thống cho rằng một vật thể có kích thước tương đương sao Hỏa đã va chạm với Trái Đất hơn 4 tỷ năm trước, dẫn đến sự hình thành magma Mặt Trăng, và cuối cùng magma này đông đặc để tạo ra Mặt Trăng.

Tuổi của Mặt Trăng thường được xác định qua việc phân tích mẫu đá Mặt Trăng, vì các tinh thể khoáng chất chỉ có thể hình thành khi magma trên bề mặt Mặt Trăng nguội đi và đông đặc. Các ước tính trước đây, như của Trung tâm Hàng không Vũ trụ Đức vào năm 2020, cho thấy tuổi Mặt Trăng vào khoảng 4,425 tỷ năm.

Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây sử dụng kỹ thuật chụp sắc ký ngưng tụ hạt nhân để phân tích các tinh thể zircon từ một mảnh đá Mặt Trăng đã tính toán tuổi của Mặt Trăng là 4,46 tỷ năm. Phân tích ở quy mô nano này, lần đầu tiên trong nghiên cứu Mặt Trăng, tập trung vào sự phân rã của uranium phóng xạ thành chì trong các tinh thể, mang lại độ chính xác chưa từng có.

Tác giả chính Jenica Greer, một nhà nghiên cứu tại Đại học Glasgow, nhấn mạnh rằng kết quả này củng cố vị thế của mẫu đá Mặt Trăng này như là hiện vật lâu đời nhất được phát hiện. Đáng chú ý, các hạn chế công nghệ vào thời điểm đó đã ngăn cản các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu ở cấp độ này đối với các mẫu đá Mặt Trăng mà các phi hành gia đã thu thập được 51 năm trước. Sự ra đời của phương pháp chụp cắt lớp bằng tia phân tử đã cho phép các nhà nghiên cứu đi sâu vào lịch sử Mặt Trăng và có khả năng viết lại dòng thời gian hình thành Mặt Trăng.

Nghiên cứu đột phá này thách thức các ước tính trước đó về sự hình thành Mặt Trăng và làm sáng tỏ những phức tạp của các sự kiện thiên thể đã hình thành người bạn đồng hành của Trái Đất. Với tư cách là các vật thể rắn lâu đời nhất sau vụ va chạm, các tinh thể zircon được nghiên cứu trong bài viết này mở ra một thế giới mới về niên đại học Mặt Trăng.

Phát hiện này thúc đẩy việc đánh giá lại thuyết phổ biến về sự va chạm của một vật thể có kích thước sao Hỏa với Trái Đất, khởi động quá trình hình thành Mặt Trăng hơn 4 tỷ năm trước. Việc sử dụng chụp sắc ký ngưng tụ hạt nhân để phân tích các tinh thể zircon từ một mảnh đá Mặt Trăng là một bước nhảy vọt quan trọng trong khả năng nghiên cứu Mặt Trăng. Phân tích ở quy mô nano này, lần đầu tiên xuất hiện, mang lại một góc nhìn độc đáo về lịch sử cổ đại của Mặt Trăng.

Tuyên bố của tác giả chính Jenica Greer rằng mẫu đá Mặt Trăng này là hiện vật lâu đời nhất được phát hiện nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục phát triển khả năng công nghệ của chúng ta để khám phá những bí mật ẩn chứa trong các tảng đá ngoài trái đất. Khi chúng ta tiếp tục khám phá vũ trụ, mỗi phát hiện mới, chẳng hạn như việc xác định lại tuổi của Mặt Trăng, sẽ thêm một chương vào sự hiểu biết của chúng ta về sự tiến hóa của vũ trụ. Những tác động của nghiên cứu này đóng góp vào khoa học Mặt Trăng và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng giới hạn công nghệ để khám phá những bí ẩn mà các thiên thể giữ gìn.