Ô nhiễm đại dương là một thách thức lớn về môi trường, đe dọa sức khỏe của hành tinh chúng ta và mọi sinh vật sống, bao gồm cả con người.
Bao phủ 70 phần trăm bề mặt Trái Đất, đại dương đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng của hệ sinh thái.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) báo cáo rằng hàng tỷ pound chất thải và chất gây ô nhiễm được đổ vào đại dương mỗi năm. Ô nhiễm này có tác động rộng khắp, ảnh hưởng đến cả sức khỏe con người và sinh vật biển. Hãy cùng khám phá ô nhiễm đại dương là gì, nguyên nhân, tác động và các giải pháp tiềm năng để chống lại vấn đề ngày càng gia tăng này!
Ô nhiễm đại dương, còn được gọi là ô nhiễm biển, liên quan đến việc đưa các hóa chất và chất thải độc hại vào đại dương. Ô nhiễm này xảy ra khi rác thải và các chất độc hại được rửa trôi hoặc cố ý đổ xuống biển.
Nguyên nhân gây ô nhiễm đại dương
Một phần đáng kể ô nhiễm đại dương, khoảng 80%, có nguồn gốc từ các hoạt động của con người trên đất liền. Một số nguyên nhân chính bao gồm:
Ô nhiễm nguồn không điểm (Chảy tràn)
Ô nhiễm nguồn không điểm là ô nhiễm từ nhiều nguồn nhỏ, không thể theo dõi, như ô tô, thuyền, trang trại và công trường xây dựng. Mưa hoặc tuyết mang những chất ô nhiễm này vào đại dương thông qua dòng chảy tràn. Ví dụ, sau một trận mưa lớn, nước chảy từ đường phố có thể mang dầu và mảnh vụn từ đường vào biển.
Xả thải cố ý
Ở nhiều nơi trên thế giới, các nhà máy sản xuất thải chất thải độc hại, bao gồm các chất có hại như thủy ngân, trực tiếp vào đại dương. Mặc dù bị cấm ở Hoa Kỳ, việc đổ nước thải vẫn góp phần gây ô nhiễm biển. Rác thải nhựa cũng là một vấn đề lớn, với khoảng 8 triệu tấn nhựa đổ vào đại dương mỗi năm, theo báo cáo của Ocean Conservancy.
Tràn dầu
Các tàu, đặc biệt là tàu chở dầu thô, là tác nhân đáng kể gây ô nhiễm đại dương. Tràn dầu, chẳng hạn như vụ tràn dầu Deep-water Horizon năm 2010 ở Vịnh Mexico, đặc biệt gây thiệt hại. Vụ tràn này đã giải phóng khoảng 134 triệu gallon dầu, mất nhiều năm để phân hủy và khó có thể dọn sạch.
Rác thải
Rác thải là một nguồn gây ô nhiễm đại dương khác, đặc biệt là khi rác thải được gió mang từ đất liền ra biển. Các mặt hàng như nhựa dùng một lần và xốp có thể tồn tại trong đại dương hàng trăm năm. Người ta ước tính rằng hơn 1 nghìn tỷ túi nhựa được sử dụng trên toàn cầu mỗi năm, góp phần gây ra lượng ô nhiễm khổng lồ trong đại dương của chúng ta.
Khai thác đại dương
Khai thác biển sâu, nơi các vật liệu như vàng, bạc, kẽm, đồng và coban được khai thác từ đáy đại dương, gây ô nhiễm và phá vỡ hệ sinh thái biển. Quá trình này thường tạo ra các trầm tích sulfide có hại gây ô nhiễm độ sâu của đại dương.
Ô nhiễm đại dương gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với cả sinh vật biển và con người, với những hậu quả sâu rộng. Dưới đây là một số lý do chính khiến ô nhiễm đại dương trở thành vấn đề quan trọng như vậy:
1. Tác hại đối với sinh vật biển
Động vật biển thường bị ảnh hưởng trực tiếp bởi ô nhiễm đại dương. Ví dụ, sự cố tràn dầu có thể làm ngạt thở các sinh vật biển bằng cách làm tắc mang của chúng, trong khi dầu trên lông chim biển ngăn cản chúng bay hoặc cho con non ăn. Ngay cả những động vật sống sót sau khi tiếp xúc với dầu thô cũng có thể bị ung thư, thay đổi hành vi và các vấn đề về sinh sản.
2. Sự suy giảm oxy trong nước biển
Ô nhiễm đại dương cũng có thể dẫn đến sự suy giảm oxy trong nước. Khi các mảnh vỡ phân hủy theo thời gian, chúng sẽ tiêu thụ oxy, làm giảm lượng oxy có sẵn cho sinh vật biển. Sự thiếu hụt oxy này dẫn đến cái chết của nhiều loài, bao gồm cá heo, chim cánh cụt, cá voi và cá mập.
3. Rủi ro đối với sức khỏe con người
Các chất độc trong đại dương bị ô nhiễm có thể quay trở lại chuỗi thức ăn của con người. Các sinh vật nhỏ trong đại dương hấp thụ các chất có hại, sau đó được truyền sang các loài ăn thịt lớn hơn — nhiều loài trong số đó sẽ xuất hiện trên đĩa thức ăn của chúng ta. Khi con người tiêu thụ hải sản bị nhiễm các chất độc này, điều này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe lâu dài, bao gồm ung thư và dị tật bẩm sinh.
Giải pháp chống ô nhiễm đại dương
Giảm sử dụng phân bón hóa học
Sử dụng quá nhiều phân bón hóa học có thể trôi vào đại dương, góp phần gây ô nhiễm chất dinh dưỡng. Hãy chọn phân bón hữu cơ, loại phân bón này thường có hàm lượng chất dinh dưỡng thấp hơn.
Chuyển sang sử dụng chai và đồ dùng có thể tái sử dụng
Các loại nhựa dùng một lần như chai, đồ dùng và ống hút là nguồn gây ô nhiễm đại dương chính. Bằng cách chuyển sang các giải pháp thay thế có thể tái sử dụng, bạn có thể giảm đáng kể rác thải nhựa. Chai thủy tinh hoặc không chứa BPA và ống hút kim loại hoặc silicon có thể tái sử dụng là những lựa chọn tuyệt vời giúp loại bỏ nhựa khỏi bãi rác và đại dương.
