Bạn có bao giờ tự hỏi các tòa nhà đã phát triển như thế nào theo thời gian không? Từ các công trình cổ đại đến các kỳ quan kiến trúc hiện đại, phong cách đã thay đổi đáng kể.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ du hành ngược dòng lịch sử và khám phá những phong cách kiến trúc nổi bật nhất, từ đền thờ La Mã đến chủ nghĩa giải tỏa kết cấu hỗn loạn và rời rạc của thời hiện đại.
Cổ điển: Cái nhìn thoáng qua về quá khứ
Khi nghĩ về kiến trúc, chúng ta thường hình dung ra những công trình vĩ đại đã vượt qua thử thách của thời gian. Trong hơn hai nghìn năm, các vùng khác nhau đã áp dụng các phong cách kiến trúc khác nhau, thường sử dụng đền thờ hoặc các hình thái đô thị mới để đại diện cho nền văn hóa của họ. Những công trình còn sót lại này cho chúng ta biết rất nhiều về bối cảnh chính trị và xã hội của thời đại họ.
Kiến trúc Romanesque: Những người khổng lồ bằng đá
Kiến trúc Romanesque, xuất hiện sau sự sụp đổ của Đế chế La Mã phương Tây vào cuối thế kỷ thứ 5, là phong cách hoàn toàn châu Âu đầu tiên. Nó được hình thành bởi nhiều thế kỷ hỗn loạn chính trị trên khắp châu Âu nhưng đã được thiết lập hoàn toàn vào thế kỷ thứ 10. Một số đặc điểm chính của nó bao gồm:
• Mặt bằng tầng hình chữ thập La tinh với các gian ngang và gian giữa
• Các mái vòm hình thùng thay thế cho trần gỗ, giúp các công trình bền hơn và giống như đền thờ
• Các bức tường dày nâng đỡ công trình
• Các mái vòm tròn mang tính biểu tượng được sử dụng trong thiết kế
Kiến trúc Gothic: Những tòa nhà chọc trời đầu tiên
Trong khoảng từ thế kỷ 12 đến thế kỷ 16, kiến trúc Gothic trở nên thống trị. Phong cách này được biết đến với các công trình cao vút, những bức tường cao và các cửa sổ cho nhiều ánh sáng vào. Trụ chống bay là một trong những cải tiến chính của thời đại, cho phép các tòa nhà đạt đến độ cao mới trong khi phân bổ trọng lượng của tòa nhà đều hơn. Sau đây là những điểm khiến kiến trúc Gothic trở nên nổi bật:
• Chiều cao: Việc sử dụng các trụ chống bay cho phép các tòa nhà vươn lên bầu trời, tượng trưng cho sự thăng thiên.
• Ánh sáng: Kiến trúc kết hợp các cửa sổ kính màu lớn, cho phép ánh sáng đầy màu sắc vừa mang tính nghệ thuật vừa mang tính biểu tượng vào.
• Vòm có gân: Việc sử dụng các vòm thùng giao nhau cho phép trần nhà nhẹ hơn và hiệu quả hơn.
Kiến trúc Phục hưng: Trở lại với trật tự cổ điển
Sau thời Trung cổ, thời kỳ Phục hưng đã mang lại sự quan tâm mới đối với kiến trúc Hy Lạp và La Mã cổ đại. Giai đoạn này đánh dấu sự thay đổi trong tư duy chính trị và văn hóa, với các thành phố suy nghĩ lại về cách bố trí của họ và các tòa nhà tư nhân có hình thức mới. Các đặc điểm chính của kiến trúc Phục hưng bao gồm:
• Các cột cổ điển như Doric, Ionic và Corinthian được sử dụng làm các yếu tố hỗ trợ
• Các mái vòm tròn trở thành trung tâm trong thiết kế, chịu ảnh hưởng của kiến trúc La Mã
• Các chủ đề thần thoại, pha trộn các ý tưởng của Hy Lạp và La Mã, các tòa nhà được trang trí
Kiến trúc Baroque: Sức mạnh của đường cong
Từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 18, kiến trúc Baroque đã tiếp quản, thay thế các đường nét mượt mà của thời Phục hưng bằng các hình thức năng động và công phu hơn. Các tòa nhà từ thời kỳ này rất hoành tráng. Phong cách này được biết đến với việc sử dụng các đường cong, ánh sáng và chi tiết trang trí ấn tượng. Một số đặc điểm chính bao gồm:
• Sử dụng ánh sáng và bóng tối: Các tòa nhà Baroque thường kiểm soát ánh sáng vào, làm nổi bật một số khu vực nhất định trong khi để những khu vực khác chìm trong bóng tối.
• Cột Solomon: Cột xoắn ốc trở thành một đặc điểm phổ biến.
• Hình bầu dục và hình dạng đường nét hỗn hợp: Trong khi các thiết kế hình chữ nhật truyền thống vẫn được duy trì, Baroque ưa chuộng hình bầu dục và đường cong, tạo thêm sự phức tạp cho bố cục.
Tân cổ điển: Thích ứng với các trật tự của Hy Lạp và La Mã cổ đại
Từ giữa thế kỷ 18 đến giữa thế kỷ 19, Tân cổ điển đã thay thế Baroque. Trong Thời đại Khai sáng và Cách mạng Công nghiệp, đã có sự hồi sinh trong mối quan tâm đến kiến trúc cổ điển, nhưng tập trung mới vào các tòa nhà dân sự như quốc hội và thư viện. Một số đặc điểm chính của Tân cổ điển bao gồm:
• Sử dụng các cột làm yếu tố hỗ trợ, quay trở lại phong cách cổ điển
• Trang trí đơn giản và tiết chế, tập trung vào tính đối xứng và sự hài hòa
• Sử dụng các hình dạng hình học cơ bản, trái ngược với phong cách Baroque phức tạp
Kiến trúc hiện đại: Tôn vinh tính tiên phong
Thế kỷ 20 chứng kiến sự bùng nổ của các phong cách kiến trúc mới, đặc trưng bởi sự tập trung vào chức năng và không gian nội thất. Các tòa nhà không còn chỉ là mặt tiền của chúng nữa; thay vào đó, chúng trở thành những tuyên bố triết học. Một số phong cách quan trọng nhất xuất hiện trong thời gian này bao gồm:
Chủ nghĩa hiện đại: Phá vỡ ranh giới truyền thống
Chủ nghĩa hiện đại tập trung vào việc phá vỡ các hình thức truyền thống, sử dụng các hình dạng bất đối xứng và thiết kế tự do. Các vật liệu như thép, sắt rèn và kính thường được sử dụng, phản ánh thời đại công nghiệp. Các kiến trúc sư theo chủ nghĩa hiện đại như Antoni Gaudí ở Tây Ban Nha đã phá vỡ ranh giới của kiến trúc, sử dụng các đường cong và khảm để tạo ra các cấu trúc hữu cơ độc đáo.
Art Deco: Sự quyến rũ của Hollywood
Ra đời vào đầu thế kỷ 20, Art Deco là một phong cách xa hoa được ưa chuộng ở Hollywood, đặc biệt là trong sản xuất phim. Nó tương phản với chủ nghĩa chức năng của Chủ nghĩa kiến tạo, bao gồm cả sự trang trí và chủ nghĩa chiết trung. Một số đặc điểm của Art Deco bao gồm:
• Sử dụng các hình dạng hình học như đường cong, hình tròn và đa giác
• Ảnh hưởng từ các thiết kế của người Aztec, Ai Cập và Lưỡng Hà
• Các công trình mang tính biểu tượng như Tòa nhà Chrysler ở New York, một ví dụ điển hình của phong cách này
Chủ nghĩa duy lý: Khi bê tông trở nên phổ biến
Chủ nghĩa duy lý, một trong những phong cách kiến trúc quan trọng nhất của thế kỷ 20, có nguồn gốc từ trường phái Bauhaus của Đức. Phong cách này tập trung vào việc tạo ra các hình dạng hình học đơn giản, đối xứng bằng các vật liệu như bê tông. Các nguyên tắc của phong cách này bao gồm:
• Nâng cao các tòa nhà để giải phóng không gian bên dưới cho xe cộ và mục đích thương mại
• Tự do trong mặt bằng, cho phép không gian thích ứng
• Cửa sổ ngang lớn để đón nhiều ánh sáng hơn, với trang trí tối giản
Chủ nghĩa giải kết cấu: Chấp nhận sự hỗn loạn
Chủ nghĩa giải kết cấu, bắt đầu vào những năm 1980, là một phong cách thách thức các nguyên tắc thiết kế truyền thống bằng cách phân mảnh các cấu trúc và kết hợp các hình dạng sắc nét, hỗn loạn. Phong trào kiến trúc này thường mang đến cho các tòa nhà cảm giác không thể đoán trước và phân mảnh, sử dụng các vật liệu và hình dạng sáng tạo.
Chúng tôi chỉ đề cập đến một số ít trong số nhiều phong cách kiến trúc hấp dẫn đã định hình thế giới của chúng ta. Lykkers, bạn có phong cách kiến trúc yêu thích nào không, hoặc một tòa nhà nào mà bạn thấy đặc biệt thú vị? Hãy cho tôi biết trong phần bình luận bên dưới!
