Chào mừng các bạn ! Sự hùng vĩ của dãy Alps từ lâu đã gây kinh ngạc với những người khổng lồ băng giá của nó – các sông băng.
Nhưng trong những thập kỷ gần đây, những dòng sông băng cổ xưa này đã trở nên mong manh, dễ bị tổn thương và trong nhiều trường hợp, đang biến mất.
Bài viết này khám phá những phát hiện từ chiến dịch “Carovana dei Ghiacciai” năm 2024, một hành trình do Legambiente dẫn đầu hợp tác với CIPRA Italia và Ủy ban Băng hà Ý. Thông qua 7 điểm quan sát và 12 sông băng được giám sát trên khắp Ý và các khu vực lân cận, một câu chuyện về sự mất mát nhanh chóng, hệ sinh thái thay đổi và hành động bảo vệ môi trường cấp bách đang diễn ra.
Các sông băng của châu Âu đang có nguy cơ:
Dự báo cho thấy nếu nhiệt độ toàn cầu tăng 2,7°C vào năm 2100, trung tâm châu Âu có thể mất toàn bộ diện tích sông băng. Dãy Alps đã cho thấy những dấu hiệu đáng báo động.
Từ Pháp đến Slovenia, cảnh quan băng giá đang tan chảy với tốc độ nhanh chóng, đặc biệt là kể từ đầu những năm 2000. Những đặc điểm từng chiếm ưu thế này đang được thay thế bằng đá và mảnh vỡ, làm thay đổi địa lý và sự ổn định của khu vực.
Núi trở nên bất ổn:
Sự biến mất của các sông băng đã gây ra một phản ứng dây chuyền. Không có các sườn dốc neo giữ băng, lở đất và dòng chảy mảnh vỡ đã tăng lên, đặc biệt là trong các sự kiện thời tiết khắc nghiệt. Môi trường núi đang trở nên khó lường và nguy hiểm hơn.
Trường hợp của Mer de Glace và Flua:
Tại Mont Blanc, Mer de Glace mang tính biểu tượng đã mất 300 mét độ dày trong 174 năm. Tại Monte Rosa, sông băng Flua đã không còn tồn tại vào năm 2017. Từng có kích thước bằng 112 sân bóng đá, giờ đây nó chỉ còn là một vùng đá cằn cỗi.
Băng đang co lại của Valpelline:
Tại Thung lũng Aosta, các sông băng đang rút lui nhanh hơn, bị ảnh hưởng bởi các đợt thời tiết khắc nghiệt. Kể từ năm 1850, sông băng chính đã co lại 7 km. Riêng sông băng Grand Murrailles đã co lại 1,3 km kể từ năm 2005 và mặt băng của nó đã di chuyển 500 mét lên dốc. Tương tự như vậy, sông băng Tza de Tzan đã mất 1,2 km kể từ năm 2002.
Sự xuất hiện của hồ Fellaria:
Ở Lombardy, sông băng Fellaria đã mất gần một nửa bề mặt kể từ năm 1850. Sự rút lui đã tạo ra một hồ băng rộng lớn, mở rộng đáng kể sau năm 2003 và hiện bao phủ một diện tích bằng 30 sân bóng đá.
Marmolada và các sông băng dưới 3500m:
Sông băng Marmolada, từng bao phủ 500 ha, đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể hơn 80% về diện tích và hơn 94% về thể tích kể từ năm 1888. Tốc độ tan chảy có thể đạt 7 cm mỗi ngày trong thời kỳ nhiệt độ cao nhất. Sông băng này, cùng với các sông băng khác dưới 3500 mét, dự kiến sẽ biến mất vào năm 2040.
Sự suy thoái của Canin và Triglav:
Ở dãy Alps Julian, sông băng Canin (Friuli Venezia Giulia) và sông băng Triglav (Slovenia) gần như đã biến mất. Bề mặt của Canin đã co lại từ 9,5 ha xuống còn 1,4 ha. Triglav đã giảm từ 40 ha vào năm 1946 xuống chỉ còn 0,2 ha vào năm 2022.
Một tia hy vọng hiếm hoi:
Sông băng Montasio đã cho thấy khả năng phục hồi, tích tụ 8 mét tuyết trong mùa đông 2023-2024, mang đến khoảnh khắc lạc quan hiếm hoi.
Sự tiếp xúc với nhiệt của sông băng Forni:
Sông băng Forni tan chảy liên tục từ tháng 7 đến đầu tháng 8 dưới sức nóng dữ dội. Tốc độ tan chảy dao động từ 4 đến 8 cm mỗi ngày ở độ cao trên 2600 mét, với tổng độ dày mất đi gần 2 mét ở các khu vực phía trước.
Những đề xuất chính về bảo vệ:
Legambiente, dựa trên những quan sát này và Năm quốc tế về sông băng sắp tới, đã đưa ra năm đề xuất chính:
1. Thực hiện các kế hoạch thích ứng với khí hậu quốc gia và địa phương.
2. Thúc đẩy du lịch vùng cao bền vững để giảm lượng người đi bộ quá mức.
3. Các chiến dịch giáo dục và nâng cao nhận thức để giảm rác thải ở các vùng núi.
4. Bảo vệ các hệ sinh thái mới nổi được tạo ra do băng tan.
5. Phát triển kế hoạch phá dỡ các công trình trên núi bị bỏ hoang.
Dữ liệu và sự tận tâm:
Trong suốt chiến dịch, các nhà nghiên cứu đã kết hợp dữ liệu lịch sử với các quan sát thực địa để theo dõi độ dày, diện tích bề mặt và chiều dài đang co lại. Phương pháp này giúp xác định tác động môi trường của băng tan đối với đa dạng sinh học, tài nguyên nước và sự ổn định của địa hình.
Trách nhiệm chung:
Các chuyên gia nhấn mạnh nhu cầu đầu tư khoa học và quản lý đất đai bền vững để giảm thiểu thiệt hại trong tương lai. Nhiệt độ tăng cao, ranh giới đóng băng thay đổi và thời tiết khắc nghiệt thường xuyên hơn là những tín hiệu cảnh báo đòi hỏi nỗ lực chung ngay lập tức.
Bảo vệ tương lai:
Các sông băng ở dãy Alps không chỉ là những tượng đài băng giá; chúng là những chỉ số quan trọng về sự thay đổi toàn cầu và là nguồn nước ngọt quan trọng. Sự rút lui của chúng ảnh hưởng đến hệ sinh thái, cộng đồng địa phương và chính khí hậu. Đã đến lúc hành động.
Thông qua nhận thức, lựa chọn bền vững và chính sách phối hợp, vẫn còn hy vọng bảo tồn những gì còn sót lại của các khối đá hùng vĩ này cho các thế hệ tương lai. Hãy cùng nhau đoàn kết và trở thành một phần của phong trào bảo vệ những người khổng lồ cuối cùng của dãy núi Alps.