Bạn đã bao giờ suy nghĩ về tác động của chúng ta, từ từng cá nhân đến cả cộng đồng và chính phủ, đối với thiên nhiên chưa?

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, sự suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm đang trở thành những vấn đề cấp bách nhất của thời đại, việc chúng ta suy xét lại cách sống chung với thiên nhiên là điều vô cùng cần thiết.

Báo cáo “Làm hòa với thiên nhiên” của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) nhấn mạnh sự cần thiết của việc thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và tương tác với thế giới tự nhiên. Báo cáo kêu gọi các hành động nhằm giảm thiểu ba khủng hoảng đan xen đang ảnh hưởng đến hành tinh của chúng ta—biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học, và ô nhiễm—để đảm bảo một tương lai bền vững hơn cho tất cả mọi người.

Hiểu rõ những mối đe dọa

Chúng ta trước tiên phải nhận ra rằng tăng trưởng kinh tế đã không được phân phối đều. Dù một số người hưởng lợi, hàng tỷ người vẫn sống trong cảnh nghèo đói, trong khi việc khai thác tài nguyên thiên nhiên không ngừng đã đạt đến mức nguy hiểm. Mặc dù phát thải khí nhà kính tạm thời giảm trong đại dịch COVID-19, hiện tượng nóng lên toàn cầu vẫn tiếp tục diễn ra ở mức đáng báo động, và sự đa dạng sinh học thì đang giảm sút nhanh chóng. Có khoảng một triệu loài đang có nguy cơ tuyệt chủng gia tăng, và các bệnh liên quan đến ô nhiễm đã cướp đi khoảng 9 triệu sinh mạng mỗi năm. Báo cáo chỉ ra rằng những cuộc khủng hoảng này có mối liên kết chặt chẽ và không thể giải quyết riêng lẻ. Các khoản trợ cấp nhiên liệu hóa thạch và sự khai thác tài nguyên mà không quan tâm đến chi phí môi trường chính là nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề này. Bằng cách thừa nhận sự liên kết giữa các thách thức này, chúng ta mới có thể hiểu được tầm quan trọng của những hành động phối hợp, mang tính toàn cầu.

Vai trò của chính sách và hợp tác toàn cầu

Trọng tâm của các khuyến nghị trong báo cáo là sự thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và đánh giá thiên nhiên. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhấn mạnh rằng bằng cách thay đổi quan điểm về giá trị thực sự của thiên nhiên và tích hợp điều này vào các chính sách cũng như nền kinh tế của chúng ta, chúng ta có thể đảo ngược tình hình. Sự thay đổi này đặc biệt khẩn cấp khi các hội nghị khí hậu và đa dạng sinh học của Liên Hợp Quốc sắp diễn ra, đòi hỏi các chính phủ phải đặt ra những mục tiêu hợp tác đầy tham vọng nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ đa dạng sinh học.

Con đường phía trước: Thay đổi cách tiếp cận

Chúng ta đang đứng tại ngã rẽ, và báo cáo đã vạch ra một lộ trình hành động để đối mặt với các khủng hoảng mà chúng ta đang gặp phải. Điều này bao gồm việc tái định giá thiên nhiên, đầu tư vào bảo tồn và khôi phục, cũng như từ bỏ những thói quen gây hại đến môi trường. Ví dụ, các chính phủ có thể đưa vốn thiên nhiên vào các chỉ số hiệu quả kinh tế, trong khi các doanh nghiệp có thể áp dụng các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu rác thải và tối đa hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên. Hơn nữa, các tổ chức quốc tế và các tổ chức tài chính có thể ưu tiên tài trợ cho các hoạt động bền vững.Về phần cá nhân, chúng ta cũng đóng vai trò quan trọng. Những thay đổi nhỏ trong thói quen hàng ngày—như giảm rác thải, tiết kiệm nước và ủng hộ chế độ ăn uống bền vững—có thể tạo nên sự khác biệt đáng kể. Bằng cách suy nghĩ lại mối quan hệ của chúng ta với thiên nhiên, mỗi người đều có thể góp phần tạo ra một thế giới bền vững hơn.

Các ví dụ thực tế về sự thay đổi

Báo cáo cung cấp một số ví dụ thực tế về cách các thay đổi đang diễn ra. Chẳng hạn, những khoản đầu tư lớn từ khu vực tư nhân vào xe điện và nhiên liệu thay thế cho thấy ngành công nghiệp đang phản ứng trước nhu cầu về một tương lai xanh hơn. Hơn nữa, các chính phủ có thể thúc đẩy các mục tiêu đa dạng sinh học tham vọng, như mở rộng và cải thiện các khu bảo tồn, còn các tổ chức tài chính thì có thể ngừng tài trợ cho những hoạt động gây hại trong khi hỗ trợ việc bảo tồn đa dạng sinh học. Trong lĩnh vực nông nghiệp, một cách tiếp cận bền vững—tập trung vào việc củng cố hệ thống lương thực, giảm lãng phí và thúc đẩy chế độ ăn uống lành mạnh—có thể giúp chấm dứt nạn đói và nghèo đói toàn cầu trong khi bảo vệ thiên nhiên. Những nỗ lực này nhấn mạnh rằng việc chuyển đổi các ngành công nghiệp và lĩnh vực có thể thúc đẩy sự thịnh vượng, giảm bất bình đẳng và dẫn đến một hành tinh khỏe mạnh hơn.

Tính cấp bách của hành động tập thể

Cuối cùng, thông điệp của báo cáo “Làm hòa với thiên nhiên” rất rõ ràng: chỉ thông qua các hành động tập thể, ngay lập tức, chúng ta mới có thể hy vọng giải quyết các cuộc khủng hoảng môi trường của thời đại. Mọi lĩnh vực—chính phủ, doanh nghiệp, xã hội dân sự, và từng cá nhân—đều có vai trò cần thực hiện. Bằng cách áp dụng các thực hành bền vững, đầu tư vào việc khôi phục thiên nhiên, và đảm bảo rằng giá trị thực sự của thiên nhiên được phản ánh trong các quyết định của chúng ta, chúng ta có thể hướng tới một tương lai nơi con người và hành tinh cùng phát triển mạnh mẽ. Hãy hành động ngay bây giờ, vì lợi ích của tương lai chúng ta và thế hệ mai sau. Đã đến lúc chúng ta làm hòa với thiên nhiên—trước khi quá muộn.