Hội họa sơn dầu từ lâu đã quyến rũ không ít bậc thầy nghệ thuật nhờ vào cách tiếp cận độc đáo với màu sắc, mang lại những kiệt tác vượt thời gian, được truyền lại qua nhiều thế hệ. Sự phối hợp màu sắc đầy mê hoặc của sơn dầu gắn liền với việc sử dụng sơn dầu.
Sơn dầu là một chất liệu màu chuyên biệt, được thiết kế dành riêng cho hội họa sơn dầu. Nó được tạo ra bằng cách nghiền mịn và trộn bột màu với dầu cùng các chất kết dính. Dù có sẵn trên thị trường, sơn dầu cũng có thể được pha chế thủ công.
Sơn dầu là một chất liệu cụ thể, được hình thành qua sự pha trộn và nghiền các loại bột màu khoáng, thực vật, động vật và hóa học tổng hợp, hòa quyện với dầu lanh hoặc dầu óc chó. Điểm đặc trưng của nó là khả năng được bôi lên nhiều loại vật liệu khác nhau, tạo thành những lớp màu độc đáo. Nhờ tính mềm dẻo ở mức độ nhất định, sơn dầu có thể được điều chỉnh theo các công cụ mà họa sĩ chọn, tạo ra nhiều dấu ấn, hình dạng và kết cấu đa dạng.
Sắc thái của sơn dầu được quyết định bởi tông màu vốn có của bột màu, và dầu còn giúp tăng độ sâu và độ bão hòa của màu sắc. Một trong những đặc tính nổi bật của sắc tố sơn dầu chính là tính dẻo dai, xuất phát từ sự kết hợp giữa bột màu và lượng dầu cân đối, tạo thành một chất liệu giống như bột nhão.
Khi sử dụng các công cụ như cọ và dao vẽ, họa sĩ có thể biến đổi sắc tố để tạo ra các kết cấu phong phú khác nhau. Đặc tính này làm tăng thêm chiều sâu và độ dày của bức tranh, nâng cao khả năng biểu đạt của tác phẩm. Sơn dầu cũng có khả năng được pha loãng, thường đạt đến các mức độ trong suốt khác nhau. Điều này bao gồm việc pha loãng cả sắc tố trong suốt và đục để tạo ra các tông màu mờ, một kỹ thuật thường được sử dụng trong phương pháp vẽ trong suốt truyền thống. Đặc điểm tự nhiên này của sơn dầu góp phần mang lại sự mềm mại và khả năng pha trộn liền mạch, đặc trưng cho tranh sơn dầu.
Có sự khác biệt giữa các loại sắc tố khô nhanh và khô chậm. Thông thường, màu trong suốt có thời gian khô lâu hơn, trong khi các tông màu pastel khô nhanh hơn. Tuy nhiên, cũng có những ngoại lệ dựa trên tính chất của từng màu sắc cụ thể.
Ví dụ, trắng chì và trắng titan khô nhanh hơn đáng kể so với trắng kẽm. Quá trình chuẩn bị sơn dầu liên quan đến việc nghiền mịn các sắc tố bằng những công cụ như bề mặt kính dày hoặc đá cẩm thạch và một dụng cụ chứa sắc tố.
Quá trình này đòi hỏi đổ bột màu lên bề mặt kính, nghiền nát các khối sắc tố nếu cần, sau đó từ từ thêm dầu lanh. Qua việc nghiền tròn, đạt được độ sệt đặc trưng của sơn dầu, yêu cầu phải nghiền kỹ lưỡng để loại bỏ các hạt và đảm bảo sự hòa quyện hoàn toàn giữa bột màu và dầu lanh.
Nguyên tắc cơ bản khi pha màu là ưu tiên tỷ lệ bột màu cao hơn so với dầu. Dầu lanh nguyên chất thường được sử dụng để pha bột màu vì khả năng khô chậm, cho phép sử dụng trong thời gian dài.
Sức hút của hội họa sơn dầu nằm ở sự phối hợp màu sắc đầy cuốn hút, được tạo nên từ việc sử dụng sơn dầu một cách tinh tế. Đạt được sự ổn định, tính mềm dẻo, khả năng pha loãng và các biến đổi trong quá trình khô đòi hỏi sự chọn lựa và chuẩn bị sắc tố cẩn thận, mở ra một dải rộng các khả năng nghệ thuật.