Nhiều người phải đối mặt với khó khăn ngay cả khi hoàn thành một dặm chạy, trong khi một số khác lại dễ dàng vượt qua 10 km. Hiếm khi có ai bước chân vào các cuộc đua ultramarathon, những cuộc chạy vượt quá 26,2 dặm (42,2 km).
Nhưng liệu con người có thể chạy liên tục một quãng đường dài đến mức nào mà không dừng lại?
Để trả lời câu hỏi này, cần phải làm rõ ý nghĩa của từ “dừng lại”. Dean Karnazes không chính thức giữ kỷ lục chạy dài nhất mà không ngủ, với quãng đường 350 dặm (563 km) trong ba ngày rưỡi vào năm 2005. Năm 2023, ultrarunner Harvey Lewis đã thiết lập một kỷ lục mới thông qua một cuộc đua siêu bền kiểu “backyard ultra”.
Cuộc thi này yêu cầu các vận động viên hoàn thành một vòng dài 4,17 dặm (6,7 km) mỗi giờ cho đến khi chỉ còn lại một người. Lewis đã hoàn thành 108 vòng trong số giờ tương ứng (tương đương 4,5 ngày), tổng cộng là 450 dặm (724 km), với những khoảng nghỉ ngắn cuối mỗi giờ.
Dù các vận động viên ultramarathon thường có những lúc nghỉ ngơi ngắn để đi bộ, ăn uống, hoặc ngủ, hiện chưa có kỷ lục chính thức nào về cuộc chạy dài liên tục nhất. Cần phải trả lời các nhu cầu tự nhiên của cơ thể có lẽ sẽ là giới hạn chính yếu.
Lợi thế của con người
Nhà vật lý học Jenny Hoffman, cũng là một ultrarunner, đã nhận xét rằng nhu cầu đi vệ sinh có thể là rào cản chính cho những cuộc chạy dài. Cô hiện giữ kỷ lục thế giới về chạy nhanh nhất băng qua nước Mỹ dành cho nữ.
Con người sở hữu một số đặc điểm rất phù hợp để chạy bền. Guillaume Millet, một nhà sinh lý học thể dục, đã chỉ ra các đặc điểm như cơ mông khỏe để tạo lực đẩy, khả năng tích trữ năng lượng trong gân và cơ bắp, cùng các dây chằng cổ mạnh mẽ để ổn định trong khi chạy. Việc đổ mồ hôi cho phép con người điều chỉnh nhiệt độ cơ thể một cách hiệu quả, hỗ trợ khả năng chịu đựng trong điều kiện nóng bức.
Dù con người có những sự thích nghi này để chạy, họ không hẳn tiến hóa để chạy những quãng đường cực dài. Theo nhà sinh học tiến hóa Daniel Lieberman, con người trong lịch sử đã trải qua những công việc thể chất nặng nề để sinh tồn, nhấn mạnh vào khả năng chạy hiệu quả và bền bỉ, mặc dù chạy những quãng đường quá xa không phải là điều thường thấy.
Giới hạn thể chất và tinh thần
Nhiều yếu tố thể chất, như chấn thương và mệt mỏi, có thể khiến người chạy phải dừng lại. Sự quyết tâm tinh thần cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng chạy bền, đòi hỏi năng lực vượt qua sự khó chịu và kiệt sức.
Các vận động viên chạy bền cần tập luyện nhiều để tránh chấn thương. Trước khi thực hiện chuyến chạy xuyên lục địa, Hoffman đã từ từ tăng dần khoảng cách chạy để xây dựng sức bền khí động và sức mạnh xương để chịu được thời gian vận động kéo dài.
Số người tham gia ultramarathon đã tăng 1.676% từ năm 1996 đến 2020, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn; những vận động viên mới có thể thách thức các kỷ lục hiện tại, không ngừng đẩy xa giới hạn của sức bền con người.
Hoffman dự đoán rằng những giới hạn này sẽ tiếp tục bị vượt qua khi ngày càng nhiều người dấn thân vào môn thể thao này.
Khi sức bền con người tiếp tục được thử thách, giới hạn của chạy đường dài vẫn còn là một ẩn số. Mặc dù những rào cản như chấn thương, mệt mỏi, và nhu cầu nghỉ ngơi đóng vai trò lớn, sự kiên cường về mặt tinh thần và các tiến bộ trong tập luyện đang cho phép các vận động viên đẩy xa hơn bao giờ hết.
Sự phổ biến ngày càng tăng của ultrarunning cho thấy rằng các kỷ lục sẽ tiếp tục bị phá vỡ, thách thức sự hiểu biết của chúng ta về khả năng của con người. Dù giới hạn cuối cùng có bao giờ được đạt tới hay không vẫn chưa thể xác định, nhưng một điều chắc chắn – sức bền của con người là sự kết hợp giữa ý chí quyết tâm và khả năng sinh lý học.
