Opera có thể không phải là điều đầu tiên xuất hiện trong tâm trí khi nghĩ đến biểu đạt nghệ thuật, tuy nhiên, nó lại bao hàm sự kết hợp sâu sắc giữa kịch tính kể chuyện, âm nhạc và thiết kế sân khấu.
Với nguồn gốc bắt nguồn từ thế kỷ 17, câu hỏi đặt ra là: điều gì khiến cho hình thức nghệ thuật này luôn sống động, gây được tiếng vang với khán giả và người biểu diễn qua nhiều thời đại? Câu trả lời nằm ở khả năng đáng kinh ngạc của nó trong việc khơi gợi những cảm xúc sâu sắc và tạo ra những kết nối vượt thời gian.
Nguồn gốc của Opera
Khán giả mặc trang phục đẹp nhất, ánh đèn mờ dần và sự mong đợi tràn ngập không khí khi người chỉ huy dàn nhạc bước vào. Khoảnh khắc này đánh dấu sự khởi đầu của một hành trình vĩ đại trong thế giới opera. Được định nghĩa bởi các chuyên gia, chẳng hạn như Giáo sư Robert Greenberg, opera không chỉ là sự kết hợp giữa âm nhạc và kịch mà còn là một trải nghiệm đắm chìm—một sự kết hợp nâng tầm câu chuyện vượt ra ngoài phạm vi biểu diễn đơn thuần.
Ban đầu, nguồn gốc của opera có thể bắt nguồn từ bi kịch của Hy Lạp, nhằm mục đích tạo ra sự thanh lọc cảm xúc hoặc sự thanh lọc trong khán giả. Cuối cùng, thời kỳ Phục hưng đã khơi dậy sự hồi sinh của những ảnh hưởng cổ xưa, dẫn đến việc tạo ra một hình thức nghệ thuật hoàn toàn mới khai thác sức mạnh của âm nhạc để thể hiện trải nghiệm của con người.
Sự tiến hóa của Baroque
Những nốt nhạc đầu tiên của opera vang vọng vào năm 1607 với tác phẩm "Orfeo" của Claudio Monteverdi. Tác phẩm mang tính đột phá này minh họa cho việc sử dụng nghệ thuật ngâm thơ mang tính cách mạng, một phong cách hát thúc đẩy câu chuyện mà không làm mất đi bản chất của đối thoại. Hàng ngàn người đã tìm thấy sự an ủi và biểu đạt thông qua những yếu tố kết hợp này, thiết lập nên những truyền thống opera tiếp tục làm phong phú thêm nền văn hóa hiện đại.
Theo năm tháng, sự xuất hiện của aria đã mang đến chiều sâu cảm xúc chưa từng được khám phá trước đây. Các nhân vật có thể bộc lộ những suy nghĩ sâu kín nhất của mình thông qua âm nhạc, thu hút sự chú ý của khán giả và đưa vở kịch lên đến đỉnh cao đầy phấn chấn. Các vở opera trở nên vô cùng phổ biến trong thời kỳ Baroque, truyền cảm hứng cho các nhà soạn nhạc thử nghiệm một cách táo bạo.
Những đổi mới của thế kỷ 19
Thế kỷ 19 chứng kiến sự nở rộ thực sự của opera, được chấp nhận trên nhiều nền văn hóa và ngôn ngữ khác nhau. Khi chủ nghĩa dân tộc bắt đầu phát triển, các nhà soạn nhạc bắt đầu kết hợp các sắc thái địa phương vào tác phẩm của họ, tôn vinh di sản độc đáo của họ. Sự ra đời của Singspiel ở Đức, tương tự như nhạc kịch, đã mở ra một hướng đi mới trong phong cách kể chuyện và biểu diễn.
Richard Wagner nổi lên như một nhân vật chủ chốt, đề xuất ý tưởng về Gesamtkunstwerk—một hình thức nghệ thuật tổng thể kết hợp âm nhạc, văn học và nghệ thuật thị giác. Các khái niệm mang tính viễn kiến của ông đã định hình lại opera, mời gọi khán giả tham gia vào các câu chuyện văn hóa được miêu tả, mê hoặc họ bằng ý tưởng về các vở kịch âm nhạc.
Nghệ thuật hợp tác
Việc đưa một vở opera vào cuộc sống là một thành tựu tỉ mỉ, đòi hỏi nỗ lực chung của nhiều nghệ sĩ. Quá trình này bắt đầu bằng việc lựa chọn một người viết lời tài năng, tiếp theo là nhà soạn nhạc biến lời văn thành bối cảnh âm nhạc quyến rũ khán giả.
Các yếu tố hình ảnh, chẳng hạn như thiết kế bối cảnh và trang phục, đóng vai trò cơ bản trong việc xây dựng thế giới đáng tin. Các nhà thiết kế bối cảnh tạo ra bầu không khí mê hoặc, trong khi các chuyên gia về trang phục cố gắng đảm bảo tính chân thực trong vẻ ngoài thẩm mỹ. Những nỗ lực hợp tác của họ thổi hồn vào các nhân vật, nâng cao sự đắm chìm của khán giả vào cốt truyện.
Tiếng vỗ tay vang vọng
Khi những hợp âm cuối cùng vang lên khắp khán phòng, tiếng vỗ tay như sấm sét bao trùm hành trình chung của người biểu diễn và khán giả. Tác động của opera như một tác phẩm nghệ thuật tổng thể vượt qua các phân loại truyền thống, tạo nên những kết nối cảm xúc vang vọng rất lâu sau khi màn hạ màn.
Với lịch sử phong phú và chiều sâu văn hóa, opera tiếp tục mời gọi khám phá vượt xa những bức tường nhà hát. Hình thức nghệ thuật phi thường này vượt thời gian, kết hợp nhiều ngành nghệ thuật khác nhau để nói lên một cách hấp dẫn về tình trạng của con người.
